Prawo ziemi w praktyce. Urodziłaś w USA? Twoje dziecko ma prawo do obywatelstwa amerykańskiego

Prawo ziemi to jeden z dwóch obowiązujących sposobów ustalnia obywatelstwa dzieci nowonarodzonych lub znalezionych. W jakich krajach obowiązuje?
Prawo ziemi to sposób ustalania obywatelstwa nowonarodzonych dzieci, w oparciu o terytorium na którym przyszły na świat.
zdjęcie ilustracyjune, Shutterstock

Prawo ziemi. Co to jest i kogo dotyczy?

Prawo ziemi (z języka łacińskiego ius soli, czyli dosłownie prawo ziemi) to jeden z obowiązujących w prawodawstwie sposobów ustalania obywatelstwa. Według niego dziecko nabywa obywatelstwo państwa, na terytorium którego doszło do jego narodzin. Przez pojęcie terytorium rozumiany jest w tym przypadku nie tylko sam obszar państwa, ale też statek powietrzny, morski lub przedstawicielstwo dyplomatyczne należące do tego kraju. 

Drugim, powszechniej stosowanym sposobem ustalenia obywatelstwa jest stosowanie prawa krwi, które zakłada, że dziecko dziedziczy obywatelstwo kraju, którego obywatelem jest przynajmniej jedno z jego rodziców. Ten sposób praktykowany jest niemalże we wszystkich krajach Starego Kontynentu, w tym również w Polsce. 

Prawo ziemi i obywatelstwo. Jakie są zależności między nimi?

Prawo ziemi i obywatelstwo łączą się ze sobą, zwłaszcza w odniesieniu do anglosaskiego systemu prawnego. To właśnie kraje należące do tego kręgu od lat stosują zasadę, według której to miejsce urodzenia decyduje o tym, jakie obywatelstwo otrzymuje dziecko, a nie to obywatelami jakiego kraju są jego rodzice. Przez pewien czas zasada ta obowiązywała także w Konfederacji Szwajcarskiej, jednak obecnie nie ma już praktycznego zastosowania. 

W Polsce w wybranych przypadkach również istnieje możliwość zastosowania prawa ziemi. Dotyczy to dzieci, które po urodzeniu nie nabywają żadnego obywatelstwa lub zostały znalezione na terenie naszego kraju i nie ma możliwości ustalenia obywatelstwa żadnego z ich rodziców. W takim wypadku zostaje im nadane obywatelstwo polskie, co sprawia, że:

  • mogą legalnie przebywać na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej
  • mogą korzystać z przywilejów związanych z posiadaniem obywatelstwa polskiego, np. dostęp do edukacji czy służby zdrowia. 

Prawo ziemi. Które kraje w Europie się nim posługują? Lista

Lista krajów w Europie, które posługują się prawem ziemi w celu ustalenia obywatelstwa jest dość krótka. Związane jest to z faktem, że większość państw jako wiodący sposób ustalania przynależności państwowej wybrała prawo krwi, gdzie obywatelstwo jest dziedziczone po rodzicach. Prawo ziemi obowiązuje natomiast w zdecydowanej większości w państwach należących do kręgu kultury anglosaskiej. Na naszym kontynencie prawo ziemi stosuje się w:

  • Wielkiej Brytanii
  • Irlandii
  • Francji (częściowo).
Zobacz wideo Poród. Gdy dziecko jest już na świecie

Prawo ziemi. Które kraje na świecie stosują się do niego? Lista

Prawo ziemi daje możliwość nabycia przez dziecko obywatelstwa kraju, na terenie którego przyszło ono na świat. W których krajach na świecie obowiązuje prawo ziemi? Oto lista:

  • Argentyna,
  • Brazylia,
  • Chile,
  • Jamajka,
  • Kanada,
  • Kolumbia,
  • Meksyk,
  • Pakistan,
  • Peru,
  • Stany Zjednoczone,
  • Tanzania,
  • Urugwaj,
  • Wenezuela
  • Barbados.

Prawo ziemi. Jakie kraje stosują zasady mieszane?

Prawo ziemi jest zdecydowanie rzadziej stosowane na świecie niż prawo krwi. Są jednak kraje, które mimo, że obowiązuje w nich powszechnie prawo krwi to dopuszczają sytuacje, w których może być zastosowane prawo ziemi. Przykładem takiego kraju jest Polska. W naszym prawodawstwie istnieje możliwość nabycia obywatelstwa przez dziecko na zasadzie prawa ziemi, w przypadku, gdy zostało ono urodzone na terenie Polski i nie nabyło żadnego innego obywatelstwa. 

Zobacz też: Odpis aktu urodzenia - jak złożyć wniosek o dokument?

Więcej o: