Zwroty grzecznościowe. Jak poprawnie je stosować?

Zwroty grzecznościowe to kilka prostych słów, które ułatwi nam życie. Stosując je zawsze, bez względu na sytuację, zyskamy szacunek i uznanie w oczach naszych rozmówców. Do najprostszych i najbardziej pożądanych zwrotów grzecznościowych należą słowa, których uczymy się we wczesnym dzieciństwie. Trafiają one do naszego słownika jako jedne z pierwszych. Są to nieśmiertelne: dziękuję, przepraszam i proszę. Te trzy magiczne słowa są nam w stanie otworzyć niemal każde drzwi i pozyskać sympatię większości osób. Nigdy nie zapominajmy ich używać.
List formalny musi zawierać określone zwroty grzecznościowe.
zdjęcie ilustracyjne, Pixabay

Jak zmieniły się zwroty grzecznościowe?

Zwroty grzecznościowe to jedne z najczęściej używanych zwrotów w naszym życiu. Świadczą o dobrym wychowaniu, kulturze i ogładzie. Bez nich nie wyobrażamy sobie codziennego funkcjonowania w społeczeństwie, ale również w pracy czy szkole. Mimo upływu wieków, pewne zwroty nie ulegają zmianom - ponadczasowe "dziękuję, przepraszam i proszę" zawsze sprawdzą się i wyrażą więcej niż tysiąc innych słów. Warto w tym miejscu wspomnieć, że określenie zwroty grzecznościowe kilka wieków temu odnosiło się do zupełnie innego zjawiska, a mianowicie do określenia funkcji, którą dana osoba sprawowała. I tak zwrotem grzecznościowym był np. zwrot "Jej Królewska Mość", który obecnie uznawany jest za zwrot honorowy. Za zwroty grzecznościowe obecnie uznaje się przede wszystkim słowa, które mają na celu wyrażenie szacunku wobec drugiej osoby. Zaliczać będą się do nich także powitania i pożegnania, które kierujemy do innych ludzi. Wszystkie one świadczą o naszej kulturze i obyciu.

Podstawowe zwroty grzecznościowe

Jak już wspomniano wyżej, istnieje kilka grup podstawowych zwrotów grzecznościowych. Pierwszą z nich stanowią zwroty konieczne do kulturalnego przywitania i pożegnania, czyli "Dzień dobry" czy "Do widzenia". Zwrotów tych w naszym języku używamy przez cały dzień. Pasować będą zarówno podczas wchodzenia do domu, pracy czy do poczekalni u lekarza. Śmiało można więc stwierdzić, że powitania i pożegnania w języku polskim mają dość uniwersalny charakter. 

Kolejną grupę stanowią zwroty grzecznościowe niezbędne w codziennych sytuacjach. Są to trzy złote słowa:

  • dziękuję, którego używamy zarówno dziękując komuś za wykonaną przysługę, jak i w przypadku kiedy dopiero powierzamy komuś zadanie do wykonania;
  • przepraszam jest zwrotem odpowiednim zarówno w sytuacjach, kiedy wyrażamy swój żal za złe postępowanie, jak również używamy go w kontekście np. prośby o ustąpienie miejsca;
  • proszę, podobnie jak przepraszam ma wiele znaczeń; możemy prosić kogoś o pomoc, ale również używać tego właśnie słowa wskazując komuś miejsce siedzące.
Zobacz wideo Aplikacje przydatne w nauce języków obcych

Zwroty grzecznościowe w liście

Zwroty grzecznościowe w liście mają swoje szczególne miejsce. Nikt nie wyobraża sobie prowadzenia oficjalnego dialogu listownego bez zastosowania konwencjonalnych zwrotów. W każdym liście powinien znaleźć się elegancki zwrot rozpoczynający treść listu jak np. "Szanowna Pani/Panie". Ważne by zachować przy tym zasady interpunkcji. Po zwrocie takim należy postawić przecinek bądź wykrzyknik. Pozostawienie zwrotu bez żadnego znaku jest błędem, choć niewiele osób ma tego świadomość. List musi posiadać także eleganckie zakończenie. Można tu użyć zwrotów typu: "Z poważaniem", "Serdecznie pozdrawiam" lub "Z wyrazami szacunku". Nie można też zapomnieć o odręcznym podpisaniu listu, co jest dodatkowym sygnałem tego, że szanujemy odbiorcę do którego skierowany jest list.

Jak zacząć pisać list?

To, w jaki sposób rozpoczniemy nasz list zależy od tego, jaki ma on charakter. Listy oficjalne należy rozpocząć od takiegoż zwrotu. Doskonale sprawdzi się tu hasło: "Szanowna Pani/Panie". Tymczasem w przypadku listów prywatnych, kierowanych do osób które dobrze znamy, możemy pozwolić sobie na większą swobodę. Jak zacząć pisać taki list? Możemy rozpocząć od słów: "Moja droga", "Kochana" itp. Ważne, aby zwrot opatrzyć wykrzyknikiem, który wzmocni dodatkowo wybraną przez nas formę grzecznościową.

Zwroty grzecznościowe w mailu

Wiele osób zapomina, że korespondencja mailowa również podlega pewnym zasadom. Coraz większa popularyzacja poczty elektronicznej powoduje stopniowe odejście od tradycyjnych listów, ale także powoduje, że zapominamy o zachowywaniu formalnych zwrotów, które powinny się znaleźć w korespondencji. Zwroty grzecznościowe w mailu są niezbędne. Podobnie jak w przypadku listów, maile również należy rozpoczynać od formalnego zwrotu: "Szanowna/y..." i kończyć sformułowaniem "Z poważaniem". Inaczej dzieje się w sytuacji, kiedy korespondujemy z osobą nam bliską. Wtedy nie jest konieczne pilne przestrzeganie zasad tworzenia listów formalnych.

Zobacz też: Analiza i interpretacja wiersza: jak je poprawnie przeprowadzić? [PRZYKŁAD]

Więcej o: