Szkoła dziś nie jest tą samą placówką. "Problemem nie jest brak możliwości, ale nadmiar bodźców"

Wyzwania edukacyjne, przed którymi stoi współczesna szkoła, są inne niż te 50 czy nawet 20 lat temu. Dziś to przeładowana i nienadążająca za duchem czasu podstawa programowa, niedostosowanie metod do pokolenia ekranów, ale także konieczność zadbania o zdrowie psychiczne uczniów oraz potrzeba zmiany roli nauczyciela. Dzisiejsze dzieci nie są "trudniejsze" niż kiedyś - są po prostu inne, bo czasy, w których przyszło im żyć, też się zmieniły. Czy za tempem tych zmian nadąża polska oświata?
Szkoła - zdjęcie ilustracyjne
Fot. Jakub Orzechowski / Agencja Wyborcza.pl

- W szkołach bardzo wyraźnie widać, że dzieci i młodzież mierzą się dziś z innymi trudnościami niż jeszcze kilka lat temu. Coraz częściej problemem nie jest brak możliwości, ale nadmiar bodźców, trudność w koncentracji, napięcie emocjonalne i osłabione kompetencje społeczne. To przekłada się na codzienne funkcjonowanie uczniów, zarówno na lekcjach, jak i w relacjach z rówieśnikami - mówi w rozmowie z nami Katarzyna Goryluk-Gierszewska, dyrektorka Szkoły Podstawowej Academy International z siedzibą w Warszawie. Zatem czego dziś naprawdę potrzebują uczniowie?

Zobacz wideo Polscy uczniowie czytają i liczą coraz gorzej

Uczniowie dorastają w epoce internetu. Social media są wszędzie 

O współczesnych uczniach coraz częściej mówi się, że to "pokolenie ekranów". Urodzeni w epoce internetu mają oczywiście więcej możliwości niż poprzednie pokolenia, ale ma to też swoją cenę. Czasem nawet zbyt wysoką. Technologie, które miały ułatwić życie i wspierać rozwój, coraz częściej zastępują realny kontakt z drugim człowiekiem i wpływają na proces kształtowania się i dojrzewania małych dzieci oraz funkcjonowanie młodzieży. 

Poznanie i zrozumienie potrzeb uczniów jest kluczem do efektywnego nauczania. Dopiero wówczas można znaleźć sposoby na zmotywowanie i zainteresowanie ich danym tematem. Dzieci i młodzież spędzają dziś ogrom czasu na korzystaniu z mediów i nowych technologii. Ich przyzwyczajenie m.in. do natychmiastowych, krótkich komunikatów sprawia, że tradycyjne, dawne formy nauczania nie przynoszą pozytywnych efektów.

Na ten problem zwraca również uwagę nasza rozmówczyni Katarzyna Goryluk-Gierszewska.

Social media, szybkie tempo odbioru treści i stała obecność technologii sprawiają, że młodym ludziom coraz trudniej jest zatrzymać się, skupić uwagę na dłużej i spokojnie przeżywać emocje. W szkole widzimy, że uczniowie coraz częściej potrzebują wsparcia nie tylko w nauce, lecz także w budowaniu relacji, radzeniu sobie z napięciem i rozumieniu własnych reakcji

- mówi w rozmowie z nami nauczycielka i dyrektorka placówki. Dodaje też, że jest to dziś jedno z najważniejszych zadań szkoły. - Nie możemy ograniczać się wyłącznie do realizowania podstawy programowej. Szkoła powinna być miejscem, które uczy dzieci zasad, odpowiedzialności, komunikacji i funkcjonowania w grupie. Powinna też dawać poczucie bezpieczeństwa, przewidywalności i stałości, bo to właśnie w takim środowisku dzieci najlepiej się rozwijają - podkreśla. 

Czy jest zatem jakiś sposób, by jak najlepiej wspomóc uczniów i zadbać kompleksowo o ich dobrostan? - Z naszej perspektywy bardzo ważne są jasne reguły, konsekwencja dorosłych i budowanie środowiska, w którym dziecko wie, czego się od niego oczekuje, ale jednocześnie czuje, że może liczyć na wsparcie. W praktyce widzimy, że tam, gdzie szkoła świadomie dba o relacje, kulturę komunikacji i codzienne bezpieczeństwo emocjonalne uczniów, łatwiej jest nie tylko uczyć, lecz także skutecznie wychowywać - zaznacza Katarzyna Goryluk-Gierszewska. 

Dzieci potrzebują miejsca, które zarówno przekazuje wiedzę, jak i uczy je, jak być uważnym na siebie i innych, jak rozwiązywać trudności i jak budować zdrowe relacje. To właśnie taka szkoła najlepiej odpowiada na wyzwania, z którymi młodzi ludzie się dzisiaj mierzą

- doprecyzowuje nasza rozmówczyni. 

Równowaga między światem cyfrowym a fizycznym. "Potrzebna jest rozmowa i obecność"

Dzieciństwo i dorastanie we współczesnym świecie wygląda inaczej niż przed laty. Swobodna zabawa i bezpośrednie interakcje z rówieśnikami ustępują dziś miejsca godzinom spędzanym przed ekranami. Eksperci alarmują, że to w katastrofalny sposób wpływa na rozwój społeczny i emocjonalny młodych. Pojawiają się uzależnienia, a ciągłe poszukiwanie lajków i akceptacji prowadzi do kompulsywnego korzystania z urządzeń. Spada zdolność koncentracji i możliwość logicznego myślenia. Doświadczają tego masowo nauczyciele, bo uczniowie na lekcjach są zmęczeni, ciągle poszukują bodźców zewnętrznych. O problemach mówią również coraz głośniej także rodzice.  

Wyzwania, z którymi mierzą się dziś rodzice i opiekunowie, są naprawdę duże. Dzieci bardzo wcześnie wchodzą w świat mediów społecznościowych, porównań, presji grupy i natychmiastowej gratyfikacji. Dlatego tak ważne jest, aby dorośli - zarówno w domu, jak i w szkole - nie zostawiali ich z tym samych. Potrzebna jest rozmowa, obecność i wspólne uczenie dzieci, jak rozpoznawać emocje, stawiać granice i odpowiedzialnie funkcjonować w świecie pełnym bodźców

- zaznacza Goryluk-Gierszewska. - Warto zaczynać tę pracę jak najwcześniej. Im wcześniej uczymy dzieci samoświadomości, nazywania emocji, rozumienia swoich reakcji i szacunku do innych, tym większa szansa, że będą lepiej radziły sobie zarówno w relacjach, jak i w codziennych wyzwaniach edukacyjnych. To nie są kompetencje dodatkowe - one są dziś jednym z fundamentów dobrego funkcjonowania w szkole i poza nią - dodaje. 

Szkoła dobra dla wszystkich
Szkoła dobra dla wszystkich mat. red.

Szkoła dobra dla wszystkich

Już dwa miliony polskich dzieci ma specjalne potrzeby edukacyjne. W jednej klasie coraz częściej uczą się zarówno dzieci z trudnościami rozwojowymi, niepełnosprawnościami czy doświadczające kryzysów psychicznych, jak i te wybitnie uzdolnione.

Jak pogodzić potrzeby wszystkich uczniów? Jak powinna zmienić się szkoła, by każde dziecko miało równe szanse? Jak wspierać, zamiast segregować?

O tym będziemy pisać we wspólnym cyklu Wysokich Obcasów i edziecko.pl „Szkoła dobra dla wszystkich". Oddamy głos rodzicom, nauczycielom oraz ekspertom z zakresu psychologii i edukacji. Rozpoczynamy dyskusję, która może zmienić szkołę na lepsze.

Czekamy na listy. Piszcie o Waszych doświadczeniach:

listy@wysokieobcasy.pl edziecko@grupagazeta.pl

Więcej o: