13-latka uzależniła się od telefonu. "Poza Instagramem nie widziałam nic". Sąd zdecydował

13-letnia dziewczynka wpadła w nałóg. Uzależniła się tak mocno od telefonu i od korzystania z social mediów, że nie była już w stanie normalnie funkcjonować. - Córka nie chciała jeść, nie chciała pić. Umycie się było dramatem. Potrafiła siedzieć w telefonie 14 godzin dziennie, a jakby mogła, to całą dobę - mówi pani Małgorzata, matka dziewczyny, w rozmowie z reporterami "Uwaga!" TVN.
Dziecko z telefonem
Shayli / Shutterstock

Korzystanie z telefonu nie jest niczym złym, problem pojawia się w momencie, gdy dziecko przestaje widzieć świat poza nim. Uzależnienie nie przychodzi jednak nagle, nie bierze się z dnia na dzień. To proces, który trwa. Historia nastolatki, która spędzała w świecie online blisko 20 godzin dziennie, zaczęła się, gdy dziewczynka miała 6 lat. Wtedy dostała swój pierwszy telefon. Zaczęło się niewinnie, od gier i robienia zdjęć. Potem doszło zakładanie kont na platformach społecznościowych. Na Instagramie miała tysiące obserwujących, tworzyła posty z wykorzystaniem skradzionej tożsamości jednej z lubianych przez nią influencerek. Żyła głównie wirtualnym uznaniem, a gdy pochwały zamieniły się w hejt, zaczęła się samookaleczać. Jej zachowanie wzbudziło niepokój szkoły, która powiadomiła sąd rodzinny. Sprawa była bezprecedensowa, a wyrok, który zapadł - bardzo surowy. 

Zobacz wideo Marcin Napiórkowski tłumaczy, jak algorytmy w sieci zwiększają polaryzację społeczną

Dziewczynka uzależniona od telefonu. "Poza Instagramem nie widziałam nic"

Z telefonów korzystają coraz młodsze dzieci, dlatego uzależnienie od tego narzędzia, a właściwie potrzeby bycia cały czas online u dzieci i młodzieży, to problem niezwykle powszechny. Nastolatki używają go do kontaktów z rówieśnikami i sprawdzania mediów społecznościowych, młodszym służy do oglądania bajek. Niezależnie od wieku dzieci chętnie też grają w gry online. Zaczyna się zwykle niewinnie: godzina, czasem dwie. Potem czas spędzony przed ekranem przestaje być liczony. 

Telefon był dla mnie całym światem. Poza Instagramem nie widziałam nic

- przyznaje 13-latka w reportażu programu "Uwaga!" TVN. Dziewczynka praktycznie nie wypuszczała go z rąk. Nałogowo zamieszczała treści w sieci. Instalowała aplikacje i, zawyżając swój wiek, zakładała konta na platformach społecznościowych. - Być na fikcji, to być w świecie innym niż nasz realny świat. (…) Dostawałam masę komentarzy, że jestem niesamowita, że jestem fajna, cudowna, idealna, że nie ma lepszej osoby ode mnie. Planowałam spędzić tam całe życie - dodaje 13-latka. 

Szokująca jest również liczba godzin spędzanych przez 13-letnią bohaterkę reportażu. Dziewczynka sama przyznała, że w świecie online była obecna praktycznie przez cały czas, nawet po 20 godzin dziennie. -Siedziałam w telefonie do jakiejś 4 rano, potem spałam godzinę lub dwie. Wstawałam, jadłam śniadanie, wracałam do telefonu, siedziałam w telefonie cały czas - opowiada. 

I tu pojawia się pytanie: gdzie byli wtedy dorośli? Czy reagowali na fakt, że nastoletnia dziewczyna praktycznie nie wypuszcza telefonu z rąk? Kiedy matka chciała w jakiś sposób zaradzić patowej sytuacji i odinstalować Instagram, córka wpadała w szał. - Mocno się buntowała. Była agresywna. Kiedy chciałam jej ograniczać telefon, to słyszałam, że inne dzieci mają, a ja robię z niej gorszą - mówi pani Małgorzata, matka uzależnionej od telefonu 13-latki. I dodaje: córka widziała, jak nagrywałam filmiki czy w domu, czy w plenerze. Chciała robić, to co ja.

Skrzywdziłam ją. Wiem, że bardzo ją skrzywdziłam. Powiedziałam jej, że to jest mój błąd jako mamy, ale teraz chcę o nią walczyć

– podkreśla. 

Bezprecedensowa decyzja sądu

Dzieci uzależnione od telefonu często opuszczają się w nauce, cały wolny czas poświęcają bowiem na przebywanie w świecie wirtualnym. Przestają się interesować spotkaniami z rówieśnikami, czy dotychczasowym hobby. Podobnie było w przypadku bohaterki reportażu. W tej historii jednak doszły także okaleczenia, bo cały "instagramowy fejm" przerodził się w hejt, z którym nastolatka nie umiała sobie poradzić. 

Sprawa wyszła na jaw, kiedy 13-latka próbowała się okaleczyć w szkole. Do akcji wkroczył szkolny psycholog i pedagog. Rodzinie został przydzielony kurator, bo placówka powiadomiła sąd rodzinny. Nastolatka została objęta zakazem używania Instagrama oraz ograniczeniem korzystania z telefonu do godziny dziennie. 

Zabranie telefonu załatwia sprawę uzależnienia? Niekoniecznie

Czy jednak taki zakaz może być skuteczny, jeśli stan uzależnionej osoby jest bardzo poważny? Eksperci są zgodni: pozbawione telefonów komórkowych dzieci zaczynają odczuwać niepokój i złość. Do tego chodzi drażliwość, często także problemy z koncentracją i poczucie pustki. W skrajnych przypadkach mogą wystąpić reakcje fizjologiczne, takie jak drżenie rąk, zwiększona potliwość czy nawet agresja wywołana brakiem dostępu do urządzenia.

Na papierze wszystko może dobrze brzmieć i wyglądać. Jeżeli sąd wydał decyzję o ograniczeniu korzystania z mediów społecznościowych, to można rzeczywiście postawić pytanie, gdzie są narzędzia do egzekwowania tego? 

– mówi w rozmowie z reporterami "Uwagi" dr Maciej Dębski, ekspert z Fundacji "Dbam o mój zasięg", która zajmuje się edukacją dotyczącą odpowiedzialnego korzystania z narzędzi ekranowych, a także cyfrowymi uzależnieniami. - Myślę, że uzależnione dziecko obejdzie kontrole rodzicielskie. Mamy tutaj coś, co możemy nazwać głodem elektronicznym. Ta dziewczyna ma dokładnie takie same symptomy odstawienia, jakie ma osoba uzależniona od alkoholu. Więc ta dziewczynka będzie kombinować, kłamać, oszukiwać, przekraczać prawo, tylko po to, żeby kompulsywnie dopaść do telefonu – dodaje. 

Zaciera się granica. "Dziecko zaczyna tracić kontrolę"

Dla wielu rodziców czymś naturalnym stało się swobodne korzystanie przez dzieci z telefonów. Zdarza się nawet, że sami włączają pociechom bajki na swoich smartfonach, żeby np. spokojnie zjadły posiłek, czy kiedy nudzą się w sklepowej kolejce. Potem sami pomagają córce czy synowi założyć konto na Facebooku. Powoli zaciera się granica pomiędzy "normalnym korzystaniem z telefonu" a "uzależnieniem".

"Dane z badań socjologicznych w Polsce zatrważają. Wynika z nich, że osoby do 18. roku życia średnio przez 6-8 godzin dziennie "przesiadują" w internecie. Najmłodsze dziecko w Polsce, u którego stwierdzono objawy uzależnienia od internetu, miało 9 miesięcy" - przypominali eksperci Kongresu Local-SoMe'25, który odbył się pod koniec listopada 2025 roku we Wrocławiu. Jak podaje ministerstwo zdrowia, "aż 85 proc. dzieci w wieku 7-14 lat aktywnie korzysta z Internetu. Jednocześnie badania ankietowe pokazały, że 40 proc. dziewcząt i 35 proc. chłopców wskazało uzależnienie od Internetu jako poważne zagrożenie".

Uzależnienie od internetu, bez względu na to, czy mówimy o bajkach dla najmłodszych, grach, czy scrollowaniu TikToka, zawsze zaczyna się tak samo. Od "tylko na chwilę" i "jednej bajki puszczonej w samochodzie" po kolejne godziny spędzone w sieci. A konsekwencje? Porażające.

- Często mówię rodzicom: "Jeżeli godzisz się, żeby twoje dziecko przed 13. rokiem życia siedziało na TikToku, Instagramie, czy innych platformach społecznościowych, to ty lepiej, szanowny rodzicu, odkładaj kasę na leczenie terapeutyczne tego dziecka, bo na pewno ci się przyda". I tutaj mamy taki przypadek – uważa dr Maciej Dębski.

Szkolna psycholożka, pedagożka i trenerka TUS, Patrycja Podgórska, w rozmowie z portalem eDziecko.pl również zwraca uwagę na zagrożenia związane z uzależnieniem od korzystania z internetu.

Współczesne dzieci dorastają w świecie, w którym media społecznościowe są naturalną częścią codzienności. Ich wpływ na rozwój psychiczny jest złożony: mogą wspierać rozwój kompetencji społecznych, kreatywność i poczucie przynależności, ale jednocześnie niosą ryzyko przeciążenia emocjonalnego, porównań społecznych, niskiej samooceny czy kontaktu z nieodpowiednimi treściami. Dzieci w wieku szkolnym nie mają jeszcze w pełni rozwiniętych funkcji wykonawczych, takich jak zdolność kontroli impulsów czy krytyczna analiza informacji, dlatego są szczególnie wrażliwe na presję internetu. Zadaniem dorosłych jest nie tyle izolowanie ich od mediów, ile uczenie świadomego, bezpiecznego i zrównoważonego korzystania z nich

- zaznacza specjalistka. - Dla przykładu: gry komputerowe same w sobie nie są zagrożeniem. Mogą rozwijać refleks, logiczne myślenie, współpracę i zdolność rozwiązywania problemów. Normą jest sytuacja, w której gry są jedną z wielu aktywności dziecka, a granie nie zastępuje snu, obowiązków, relacji czy aktywności fizycznej - dodaje. - Ryzyko pojawia się wtedy, gdy dziecko zaczyna tracić kontrolę nad czasem spędzonym przed ekranem, reaguje silną frustracją na przerwanie gry, wycofuje się z kontaktów społecznych lub wykorzystuje gry do regulowania trudnych emocji. W takich sytuacjach potrzebna jest reakcja dorosłych - spokojna, oparta na rozmowie i wprowadzaniu jasnych zasad, a w razie potrzeby konsultacja specjalistyczna - mówi w rozmowie z nami Podgórska. 

A Ty? Co sądzisz o problemie uzależnienia od internetu wśród coraz to młodszych dzieci? Daj znać, co myślisz. Napisz: anita.skotarczak@grupagazeta.pl.

Więcej o: