Raporty specjalistów od zdrowia psychicznego w ostatnich latach są przerażające. Jasno i wyraźnie wskazują, że kondycja psychiczna dzieci i młodzieży w Polsce stale się pogarsza. Jak pokazują statystyki, aż 29,3 proc. młodych osób ma podejrzenie depresji, a 8.8 proc. uczniów deklaruje, że podjęło próbę samobójczą. Problemem jest także ograniczony dostęp do specjalistów i brak odpowiedniej pomocy. Statystyki dotyczące dostępności fachowej pomocy również są miażdżące, bo średni czas oczekiwania na wizytę u psychiatry dziecięcego w Polsce to aż 238 dni. Jak wcześnie rozpoznać i reagować na kryzysy u dzieci i młodzieży? Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyszła z inicjatywą pierwszej pomocy psychologicznej opartej na zasadzie trzech "P". Jak stosować tę metodę i na czym dokładnie polega?
Jak zauważyć i reagować na pierwsze kryzysy psychiczne dziecka? WHO mówi o systemie trzech kroków: popatrz, posłuchaj, połącz. Zacznij od zaobserwowania czy w zachowaniu dziecka nie pojawiają się jakieś niepokojące sygnały takie jak nagłe zmiany na stroju, czy wycofanie, które mogą świadczyć o początkach psychicznego kryzysu. Krok drugi "posłuchaj", bo równie istotne jest okazywanie dziecku empatii i tworzenie w nim przekonania, że może przyjść do rodzica z każdym problemem i zostanie wysłuchane, bez jakiegokolwiek oceniania. Ostatnim krokiem jest "połączenie" czyli pomoc dziecku w nawiązaniu kontaktu z odpowiednią formą wsparcia mowa tu m.in. o psychologu, ale także o rodzinie i przyjaciołach.
Jak podkreślają eksperci od zdrowia psychicznego dzieci, kluczowe jest wprowadzenie systemowych działań, które wpłyną na polepszenie sytuacji. To m.in. zwiększenie dostępności wszelkiego rodzaju specjalistów w kraju. Drugim krokiem jest edukacja społeczna, aby uczyć ludzi o zdrowiu psychicznym. Ważne jest także wprowadzenie odpowiedniej edukacji w szkołach na temat zdrowia psychicznego, aby pomóc dzieciom lepiej nawigować po tego rodzaju problemach.
Źródłem ogromnego stresu dla dzieci jest szkoła, w której presja zdobywania jak najlepszych ocen łączy się z nadmiarem obowiązków i potrzebą bycia zaakceptowanym w grupie. Według raportu UNICEF z ubiegłego roku aż 70 proc. uczniów wskazuje, że stres jest u nich powiązany ze szkołą. Właśnie dlatego cześć rodziców decyduje się na edukację domową.
Powodów przejścia na edukację domową jest wiele, każda rodzina to osobna historia. Na pewno, zjawisko, jakie obserwujemy w ostatnich latach, to także zmiana trybu nauczania podyktowana kondycją psychiczną dziecka. Rodzice, chcąc zadbać o dobrostan dziecka, które zmaga się z depresją czy stanami lękowymi, wybierają edukację domową. Tu uczeń będzie mógł spokojnie nabrać sił, wzmocnić się psychicznie, by ruszyć dalej
- podkreśla Monika Kamińska-Wcisło, rzeczniczka prasowa Centrum Nauczania Domowego.
Co roku w październiku obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Ostatnim razem z tej okazji aktorka Anna Dereszowska pojawiła się w senacie i postanowiła podzielić się bardzo osobistą historią. Podczas konferencji prasowej, która była poświęcona zdrowiu psychicznemu młodych ludzi, aktorka wyjawiła, że jej 16-letnia córka Lena zmagała się z depresją. Dereszowska podkreśliła, że jej córce udało się poradzić sobie z chorobą, ale na podstawie własnych doświadczeń Dereszowska skrytykowała polski system opieki i wspomniała o braku odgórnych rozwiązań, które mogą pomóc dzieciom w kryzysie. "Staję przed państwem jako mama, która dwa lata temu mierzyła się z depresją swojego dziecka. Na szczęście nam się udało (...) Ja jako mama, szukając pomocy w systemie zdrowotnym, zderzyłam się ze ścianą. Tej pomocy nie mogliśmy uzyskać. Na szczęście w dużym mieście, w Warszawie, udało nam się znaleźć pomoc prywatną. Na czas zdążyliśmy" - podkreśliła aktorka.
Jeśli potrzebujesz rozmowy z psychologiem, możesz zwrócić się do Całodobowego Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222. Pod telefonem, mailem i czatem dyżurują psycholodzy Fundacji ITAKA udzielający porad i kierujący dzwoniące osoby do odpowiedniej placówki pomocowej w ich regionie. Z Centrum skontaktować mogą się także bliscy osób, które wymagają pomocy. Specjaliści doradzą, co zrobić, żeby skłonić naszego bliskiego do kontaktu ze specjalistą.