W latach 90. wakacje spędzaliśmy na podwórku i nikt nie myślał, że można być szczęśliwszym

Do lat młodości wracam z łezką wzruszenia w oku. Uwielbiam wspominać, przeglądać stare zdjęcia i opowiadać dzieciom, jak wyglądało moje dzieciństwo te trzydzieści lat temu. To były zupełnie inne czasy, których współczesne pokolenie nie rozumie. Zatrzymajmy się przy wakacjach.
1994. Dzieci kąpią się w fontannie przed PKiN w Warszawie
Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Wyborcza.pl

Pochodzę z małego miasteczka. Pierwsze dziesięć lat swojego życia mieszkałam w bloku. Niedużym, dwupiętrowym, z małym balkonem, który był obrośnięty bluszczem. W latach 90. całe wakacje spędzałam na podwórku, między blokami. I wydawało mi się wtedy, że jestem dzieckiem najszczęśliwszym na całym świecie. 

Wakacje w bloku

Wakacje w bloku miały swój niepowtarzalny klimat. Dla jedynaczki, takiej jak ja, każde wyjście na podwórko było jak wyprawa do innego świata: pełnego śmiechu, ruchu i dziecięcych sojuszy. Choć nie przepadałam za koloniami czy obozami, na lato czekałam z utęsknieniem. Bo to wtedy chodnik pod blokiem stawał się centrum wszechświata.

Pamiętam, jak z koleżankami grałyśmy w gumę. Gra miała swoje poziomy trudności, wymyślne układy, które trenowałyśmy całymi godzinami. Guma szła w ruch niemal codziennie: najpierw na wysokości kostek, potem kolan, bioder, aż po szyję. To była nasza codzienna porcja śmiechu i rywalizacji.

- Wakacje w mieście miały w sobie to coś. I choć może nie były jak z bajki, nie zamieniłabym je na żadne inne. Mama przed blok wynosiła nam kanapki i lemoniadę. Żałuję, że moje dziecko nigdy nie poczuje tego klimatu - mówi Gosia, mama 8-letniej Alicji. 

- Pamiętam, jak rano tylko zjadłam bułkę z żółtym serem i już leciałam na dół. Tam zawsze ktoś już był. Zawsze coś się działo. Dziewczyny grały w gumę, skakały przez sznurek, a chłopaki: piłka, rowery, wojna na patyki. Czasem razem bawiliśmy się w dom, zbierając stare pudełka i gałęzie. To była nasza rzeczywistość. Taka kolorowa, prawdziwa i bez filtra. Wyjazdy? Nikomu nie były potrzebne - dodaje Kamila. 

Jeśli zebrała się większa grupa dzieci z klatki i okolicznych bloków, od razu rozgrywały się mecze w dwa ognie. Pamiętam, grałyśmy też w klasy, te narysowane kredą na chodniku. Kreda zresztą była u nas towarem strategicznym. Rysowałyśmy domki, trasy dla kapsli, labirynty, a czasem po prostu rysunki, które po kilku dniach zmywał deszcz. Nikt się nie nudził, wystarczyła piłka, kawałek sznurka, kapsle, patyki i wyobraźnia.

- Najlepsze były zabawy w chowanego po całym bloku, w piwnicach. Dziś to by chyba rodzice na to nie pozwolili. A wtedy? Nikogo to nie dziwiło. Pamiętam, że czasem wpadaliśmy na lody do osiedlowego sklepu albo na oranżadę w szklanej butelce. Wieczorami siadaliśmy na murku, gadaliśmy, śmialiśmy się, puszczaliśmy muzykę z kaseciaków i robiliśmy plany na kolejny dzień - wspomina Ewa, mama czwartoklasisty. 

Pod blokiem tworzyły się przyjaźnie, konflikty, pierwsze spiski i tajemnice. Zdarzały się drobne kłótnie, czasem łzy, ale na drugi dzień znów wszyscy byli razem. Dorośli z balkonów patrzyli na nas z przymrużonym okiem, popijając kawę lub podlewając pelargonie. A my czuliśmy się wolni, niezależni i ważni, bo przecież to my rządziliśmy tym betonowym królestwem.

Wakacje na blokowisku może nie były spektakularne, ale miały w sobie coś niezwykłego. Taką prostotę i radość z najzwyklejszych rzeczy. I choć dziś wszystko jest bardziej kolorowe, zaplanowane i sterylne, to właśnie tamte letnie dni nauczyły mnie kreatywności, samodzielności i tego, jak odnaleźć przygodę tuż pod domem. O dalekich wyjazdach i zagranicznych podróżach mogłam tylko pomarzyć. Ale czy były mi one potrzebne?

Chwile na wsi

Wyjazd do dziadków na wieś był dla mnie jak magiczna odskocznia od zgiełku blokowiska. Ich podwórko… z rozłożystym drzewem, zieloną trawą i pachnącym ogrodem. Tam, z dala od chodników i asfaltu, wakacje nabierały innego wymiaru.

Pamiętam pikniki na kocu, smak świeżych malin zbieranych prosto z krzaka, zapach siana i śpiew ptaków. To były chwile prawdziwego spokoju i beztroski, które równoważyły miejskie podwórkowe harce. Wyjazdy na wieś uczyły mnie innego tempa życia: bardziej naturalnego, mniej zorganizowanego, ale pełnego drobnych radości.

Współczesne realia

Dziś świat wygląda inaczej. Wakacje dzieci są pełne zorganizowanych atrakcji: obozy, kolonie, półkolonie, warsztaty, zajęcia sportowe i artystyczne. Rodzice chcą, by dzieci nie zmarnowały ani chwili, dlatego wszystko jest zaplanowane "pod korek". Z jednej strony to dobrze, bo dzieci mają szansę spróbować różnych rzeczy i rozwijać talenty. Z drugiej, często tracą przestrzeń na spontaniczną zabawę i wymyślanie własnych przygód.

Proste gry, takie jak klasy czy skakanie przez gumę, szybko im się nudzą, bo są przyzwyczajone do szybkich i gotowych rozrywek. Często brakuje im tej dziecięcej kreatywności, którą my rozwijaliśmy, szukając zabawy "z niczego".

Współczesne dzieci mają więcej, a jednak czasem wydają się mieć mniej: mniej wolności, mniej samodzielności. A także mniej szans na to, by nudzić się i z tej nudy coś stworzyć.

Może dlatego tak bardzo tęsknię za tamtymi wakacjami. Za prostotą, wolnością i uczuciem, że cały świat jest na wyciągnięcie ręki, nawet jeśli to tylko chodnik pod blokiem. Bo to właśnie tam nauczyłam się, że przygodę można znaleźć wszędzie. Wystarczy tylko mieć chęci, odwagę i wyobraźnię.

To były najfajniejsze wakacje – bez wielkich wyjazdów, ale z ekipą, która była jak druga rodzina. Dziś tego klimatu już nie ma. Teraz jak patrzę na puste podwórka, to aż trochę żal.

Jak wyglądały twoje wakacje? Masz ochotę podzielić się z nami swoją historią? Napisz na adres: klaudia.kierzkowska@grupagazeta.pl

Więcej o: