1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

FAS - co to za choroba? Czym jest alkoholowy zespół płodowy?

FAS to zespół chorobowy, który pojawia się u dzieci narażonych na efekt działania alkoholu w swoim życiu płodowym. Czym charakteryzuje się choroba i jak wyglądają podstawowe jej objawy u dzieci i niemowląt?

FAS: co to za choroba? Przyczyny FAS

FAS (ang. fetal alcohol syndrome) dotyka dzieci, których matki w okresie ciąży spożywały alkohol. Nie ma naukowca, który byłby w stanie określić jaka dawka alkoholu w ciąży jest bezpieczna dla płodu. Dlatego tak ważne jest, aby kobiety, które planują lub są w ciąży zdawały sobie sprawę z konieczności zachowania abstynencji do momentu rozwiązania. Dalej również jest ona konieczna, jeśli matka decyduje się karmić dziecko piersią. 

FAS - co to za choroba? Zespół alkoholowy powoduje wady z zakresu neurologicznego i somatycznego. Jego efektem jest spore opóźnienie rozwoju dziecka, widoczne zmiany wrodzone w obrębie twarzy, zaburzenia neurologiczne. Mogą one zostać błędnie zdiagnozowane przez lekarzy, gdyż symptomy FAS można przyrównać do tych występujących w przypadku autyzmu, mózgowego porażenia dziecięcego czy zespołu Williamsa. Czynnikiem decydującym o ostatecznej diagnozie jest w dużym stopniu potwierdzenie tego, czy matka spożywała alkohol będąc w ciąży. 

Zobacz też: FAS to temat wstydliwy. Zdarza się w rodzinach, w których nikt nie jest alkoholikiem

Alkoholowy zespół płodowy: typy schorzenia

Ze względu na ilość występujących u danego dziecka objawów, da się wyróżnić kilka odmian alkoholowego zespołu płodowego:

  • Alkoholowy Efekt Płodowy (FAE ang. Fetal Alcohol Effect) - w tej odmianie choroby nie występują charakterystyczne fizyczne zniekształcenia u dzieci
  • Częściowy Zespół Alkoholowy Płodu (PFAS ang. Partial Fetal Alcohol Syndrome) - w tym przypadku najczęściej dochodzi do uszkodzenia centralnego układu nerwowego, co skutkuje problemami dziecka w zakresie panowania nad zachowaniem i trudnościami w nauce
  • Poalkoholowy Defekt Urodzeniowy (ARBD ang. Alcohol Related Birth Defects) - pod tą nazwą kryje się długa lista wad fizycznych będących efektem ekspozycji płodu na alkohol, wśród których znajduje się m.in.: uszkodzenie mięśnia sercowego, zaburzenia wzroku i słuchu, uszkodzenia w zakresie budowy szkieletu.  
  • Poalkoholowe Zaburzenia Układu Nerwowego (ARND ang. Alcohol Related Neurodevelopmental Disorders) - w tym przypadku największym problemem są powstałe pod wpływem alkoholu uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, prowadzące do trwałych zaburzeń neurologicznych. 

FAS: objawy u niemowląt dostrzegalne są gołym okiem

FAS daje u niemowląt jednoznaczne objawy w obrębie twarzy. Dzieci dotknięte alkoholowym zespołem płodowym w znaczącym odsetku posiadają charakterystyczne cechy, które ułatwiają diagnozę. Należą do nich:

  • krótkie szpary powiekowe i opadające powieki,
  • szeroko rozstawione oczy,
  • krótki zadarty nos, 
  • wyraźnie węższa górna warga, 
  • słabo rozwinięta żuchwa,
  • nisko osadzone uszy,
  • krótka szyja.

Zespołowi FAS towarzyszą także inne objawy, wśród których da się zauważyć przede wszystkim spowolniony rozwój, zarówno fizyczny (niska waga i wzrost w stosunku do norm przewidzianych dla danego wieku) jak i psychiczny. Dodatkowo dzieci, których matki spożywały w ciąży alkohol cierpią na wiele problemów neurologicznych:

  • problemy z równowagą
  • kłopoty w zakresie koordynacji wzrokowo-ruchowej
  • zaburzenia z zakresu odbierania różnego typu bodźców: bólu, głodu czy pragnienia
  • kłopoty z wyczuciem przestrzeni
  • rozmaite trudności w zakresie uczenia się, kojarzenia faktów, zapamiętywania nowych informacji.

Zobacz też: "Zakrapiane" rodzicielstwo. Pijemy przy dzieciach, tylko niektórzy się tego wstydzą. A pijemy coraz więcej

Zespół FAS: rokowania i życie z chorobą

Zespół FAS jest chorobą nieuleczalną. Jedynym sposobem na oszczędzenie jej dziecku jest zachowanie bezwzględnej abstynencji przez cały okres ciąży.

Niemowlęta, których matki spożywały alkohol w ciąży po urodzeniu mogą przechodzić tzw. zespół abstynencyjny, który charakteryzują drgawki, problemy ze snem czy nadwrażliwość na światło. Część z nich ma wyraźne kłopoty ze ssaniem, a w następnym etapie także ze spożywaniem pokarmów stałych. Często bywają rozdrażnione i płaczliwe. W starszym wieku dzieci z zespołem FAS zaczynają odstawać dość mocno od rówieśników pod względem rozwoju psychicznego. Są bardzo otwarte i kontaktowe, jednak nie potrafią przewidzieć zagrożenia. Ich umiejętności poznawcze i motoryczne są na zdecydowanie niższym poziomie rozwoju niż u zdrowych dzieci. Problemy zdecydowanie mocniej da się odczuć na etapie szkolnym, gdyż dzieci z FAS trudno dostosowują się do grupy, mają trudności w nauce, a ze względu na swoje ograniczenia wynikające z choroby często są napiętnowane w grupie rówieśniczej. Aby wesprzeć je w tym okresie przede wszystkim konieczna jest właściwa diagnoza i postępowanie, tj. podobnie jak w przypadku dzieci z nadpobudliwością: ograniczenie zbędnych bodźców, stworzenie warunków sprzyjających koncentracji. Pomocna okazuje się też terapia psychologiczna, którą dobiera się do danego pacjenta.

Zobacz wideo Najczęstsze choroby genetyczne