Erytrocyty - właściwości, funkcje, normy

Erytrocyty, czyli krwinki czerwone, to jedne z tzw. elementów morfotycznych krwi. Oprócz nich należą do nich krwinki białe oraz płytki krwi. Te małe komórki pełnią w organizmie doniosłą rolę. Nie sposób ich przecenić. Jakie właściwości mają erytrocyty, jakie funkcje pełnią i co sygnalizują sytuacje, gdy czerwone krwinki wymkną się normom?

Erytrocyty - co to takiego?

Erytrocyty to czerwone krwinki krwi (gr. erythros - czerwony, kytos - komórka). Za ich czerwony kolor odpowiada hemoglobina. Dzięki niej erytrocyty mogą wypełniać swoją nadrzędną funkcję, jaką jest transportowanie tlenu w układzie krwionośnym, czyli przenoszenie go z płuc do tkanek organizmu (tlen wiąże się z hemoglobiną).

Erytrocyty swoim wyglądem przypominają dysk, ponieważ są okrągłe, spłaszczone w środku i mają wklęśnięcia po obu stronach. Są małe - ich średnica wynosi około siedmiu mikrometrów, a grubość - mniej więcej dwa mikrometry. Po raz pierwszy zostały opisane w XVII w. przez przyrodnika Antonie van Leeuwenhoeka.

Czerwone krwinki wytwarzane są w szpiku kostnym, znajdującym się w nasadach kości długich i kościach płaskich. Aby ich proces produkcji i rozwoju przebiegał prawidłowo, niezbędne są takie substancje, jak:

Krwinki czerwone nie mają jądra komórkowego, żyją około 120 dni. Po tym czasie są niszczone w śledzionie (co ciekawe za życia płodowego w śledzionie są produkowane). Aby zachowana była równowaga, organizm nieustannie produkuje nowe erytrocyty, zastępując nimi te, które uległy zniszczeniu. Niemniej ilość erytrocytów w organizmie człowieka może się zmieniać - zależy to od wielu czynników, ale i sytuacji, takich jak miejsce pobytu i panujące tam ciśnienie.

Funkcje erytrocytów

Krwinki czerwone spełniają w organizmie kilka ważnych funkcji. Ich głównym zadaniem jest transportowanie tlenu z płuc do całego organizmu, ale również:

  • regulacja pH krwi,
  • przenoszenie dwutlenku węgla.

Erytrocyty - norma

Czerwone krwinki w wynikach morfologii oznaczane są jako RBC (red blood cells). Normy erytrocytów zależą od płci, wieku i diety pacjenta. I tak można przyjąć, że:

  • dorosły mężczyzna ma około 5 mln/mm³ (4,5–6,0 mln/μl),
  • dorosła kobieta około 4,5 mln/mm³ (4,0–5,5 mln/μl),
  • a noworodek około 7 mln/mm³.

Trzeba podkreślić, że dla dzieci wartości prawidłowe zmieniają się wraz z wiekiem.

5 prostych badań, które ratują nam życie

O czym pamiętać, badając erytrocyty?

Wykonując morfologię, zanim zaczniemy interpretować wyniki samodzielnie, warto pamiętać o kilku rzeczach. Na przykład o tym, że:

  • niektórzy mają stale obniżoną lub podwyższoną ilość erytrocytów we krwi,
  • niewielkie odchylenia w wynikach morfologii mogą zdarzyć się u zdrowych osób, nie zawsze świadczą o chorobie. Np. w ciąży czy w czasie miesiączki erytrocyty zwykle są obniżone,
  • zakresy referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonano oznaczenie,
  • każdy wynik badania warto skonsultować z lekarzem, także dlatego, że nie można interpretować wyników RBC w oderwaniu od innych wyników morfologii, zwłaszcza tych, które dotyczą erytrocytów.

Jeśli chodzi o badanie czerwonych krwinek RBC to nie wszystko. Innymi parametrami dotyczącym erytrocytów są:

  • MCV - średnia objętość erytrocytu
  • MCH - średnia zawartość hemoglobiny w krwince
  • MCHC - średnie stężenie hemoglobiny w krwince
  • RDW-CV - zmienność rozkładu objętości erytrocytów
  • HCT - stosunek objętości erytrocytów do objętości osocza

W badaniach oznacza się również hemoglobinę.

Erytrocyty poniżej normy

Jeśli wyniki krwi wskażą zaniżoną (poniżej normy) liczbę czerwonych krwinek, mamy do czynienia z erytrocytopenią, co świadczy o niedokrwistości, czyli anemii, ale może również wskazywać na przewodnienie.

Przyczyn anemii jest wiele, najczęściej odpowiada za nią:

  • niedobór żelaza,
  • niedobór witaminy B12,
  • niedobór kwasu foliowego,
  • choroby przewlekłe,
  • obfite miesiączki,
  • krwotoki.

Objawami anemii najczęściej są:

  • bladość skóry,
  • osłabienie,
  • męczliwość,
  • senność,
  • problemy z koncentracją.

Erytrocyty powyżej normy

Zwiększona (powyżej normy) liczba czerwonych krwinek to erytrocytoza. Przyczyną nadkrwistości najczęściej jest:

  • odwodnienie (wynika to z zagęszczenia krwi), u dzieci - odwodnienie jako skutek wymiotów i biegunki,
  • długotrwałe, niewielkie niedotlenienie organizmu (w wyniku przebywania w wysokich partiach gór, nałogowego palenia papierosów czy chorób płuc),
  • rozwijające się choroby płuc,
  • wrodzona wada serca,
  • zażywanie leków (przeciwalergicznych, przeciwzapalnych, immunodepresyjnych),
  • jedną z najrzadszych przyczyn wzrostu erytrocytów jest czerwienica prawdziwa.

Niekontrolowany wzrost ilości krwinek czerwonych przekracza górną granicę normy kilkukrotnie. Czerwienica prawdziwa czasem przeistacza się w przewlekłą białaczkę szpikową.

Erytrocyty mogą znajdować się również w moczu. Jego krwisty kolor wskazuje na krwiomocz, a ich obecność w badaniu ogólnym moczu - na krwinkomocz.

To także może cię zainteresować:

Więcej o:
Copyright © Gazeta.pl sp. z o.o.