Lekcja 3: Rodzaje porodów zabiegowych. Jakie są wskazania?

Poród jest naturalna konsekwencją i zakończeniem ciąży. Jednak istnieje szereg sytuacji, w których wydanie dziecka na świat siłami i drogami natury nie jest możliwe. Wtedy z pomocą przybywają metody zabiegowe. Oprócz cesarskiego cięcia, które stanowi nawet do 50 proc. przypadków w niektórych placówkach, wyróżniamy również ukończenie porodu przy pomocy wyciągacza próżniowego (vacum) lub kleszczy położniczych. Kiedy stosujemy daną metodę?

Cesarskie cięcie jest zabiegom operacyjnym, mającym na celu urodzenie dziecka poprzez utworzony w powłokach brzusznych otwór. Zabieg, jak każdy na naszej jamie brzusznej jest zabiegiem poważnym, jednak przez częstotliwość, z jakim jest wykonywany, powoduje, że nie boimy się go nadmiernie. Operacje te wykonywane są wyłącznie przez określone wskazania medyczne, zarówno matczyne (np. przez choroby sprzed ciąży, które uniemożliwiają próbę podjęcia porodu drogami natury, lub choroby wikłające ciążę) jak i płodowe.

Cesarskie cięcie - jak wygląda zabieg?

Cięcie może być wykonane w dwóch trybach: elektywnym, planowym, gdy korzystniejsze jest rozwiązanie w określonym terminie, nim rozpocznie się akcja porodowa, lub pilnym, gdy podczas trwania akcji porodowej istnieją, lub nagle pojawiają się wskazania do takiego postępowania. O trybie wykonania zabiegu decyduje lekarz. Przyjmuje się, że w znaczącej większości przypadków korzystne jest wykonanie cesarskiego cięcia po rozpoczęciu się skurczy. Dzięki temu zabieg jest mniej obciążający dla kobiety- mniejsze krwawienie z macicy, ale i dla rodzącego się dziecka, które najpierw otrzymuje dzięki skurczom sygnał, że będzie się rodzić, a dopiero potem pojawia się na świecie. 

Zobacz wideo

Znieczulenie przed cesarskim cięciem

Do zabiegu cesarskiego cięcia kobieta zwykle znieczulana jest podpajęczynówkowy, czyli dzięki wkłuciu w jedną z przestrzeni międzykręgowej i wprowadzeniu leku w nią, przez kilka godzin nie porusza kończynami i nie czuje bólu mniej więcej od pasa w dół. Zachowuje świadomość. Jeśli nie ma możliwości znieczulenia przewodowego, stosuje się znieczulenie ogólne, podczas którego śpi. Sam zabieg trwa od 30 do 60 minut. Powrót do sprawności jest sprawą mocno indywidualną. Część pacjentek już w pierwszej dobie nie stosuje środków przeciwbólowych, część potrzebuje nawet tygodnia, by poruszać się swobodnie. 

Jakie są wskazania do cesarskiego cięcia?

Do wykonania cesarskiego cięcia niepotrzebne jest konkretne zaawansowanie akcji porodowej, rozwarcie. Inaczej sprawa ma się w przypadku użycia próżnociągu i kleszczy położniczych. O ich użyciu zdecydować można w momencie, gdy rozwarcie jest całkowite, główka zaawansowana (czyli znajduje się "bliżej niż dalej" w kanale rodnym). Jeśli na tym etapie pojawią się wskazania, przy których koniecznym będzie przyspieszenie pojawienia się noworodka na świecie, lekarz sprawujący pieczę nad porodem może zadecydować o pomocy w ten sposób.

Do wskazań takich należą najczęściej objawy zagrożenia życia płodu (czyli zapis KTG pokazuje, że stan malucha w brzuchu może nie być na tyle dobry, by bezpiecznym było czekanie na naturalny rozwój wydarzeń), przedłużający się drugi okres porodu (czyli mamy całkowite rozwarcie, skurcze o dobrej sile i częstotliwości, jednak trwa to już powyżej dwóch godzin i nie widać zasadności dłuższego czekania). Często przy tej okazji pojawia się również duże zmęczenie rodzącej, co uznawane jest za skazanie dodatkowe.

To, czy zostanie zastosowany wyciągacz próżniowy, czy kleszcze zależy od warunków porodowych, tego jak ułożoną jest główka, jej wysokości w kanale rodnym, anatomii mamy, ale i preferencji lekarza wykonującego zabieg. Często spotykamy się z opinią, że pacjentka jest zmęczona, przez taką formę porodu, jednak zwykle przyczyną tego stanu jest nie sam zabieg, a to, co do niego doprowadziło, czyli na przykład przedłużający się poród. W większości placówek do obu tych zabiegów wykonuje się nacięcie krocza.