Opieka naprzemienna: na czym polega? Jakie niesie za sobą korzyści?

Opieka naprzemienna to jedna z form sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem przez rodziców, którzy zdecydowali się rozstać. Na czym polega ten sposób opieki, jakie są jego wady i zalety? Czy opieka naprzemienna wpływa na alimenty?

Opieka naprzemienna: zasady funkcjonowania

Opieka naprzemienna nie jest niczym nowym. Z powodzeniem stosuje się ją w wielu krajach na świecie, gdzie jest to uregulowane prawnie (np. w państwach skandynawskich czy USA). W Polsce mamy stosunkowo niewiele przykładów tego modelu sprawowania opieki nad dzieckiem. Jest to zapewne konsekwencją tego, że opieka naprzemienna nie funkcjonuje w jasny i klarowny sposób w polskim kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Jakie są zasady opieki naprzemiennej?

Pojęcie opieka naprzemienna odnosi się do sytuacji, gdy każdemu z rodziców przyznane jest prawo do pieczy nad dzieckiem w określonym czasie w roku. Z takim modelem mamy do czynienia wówczas, gdy opieka sprawowana przez rodzica nad dzieckiem jest systematyczna, a rodzice sprawują ją po równo, np.: dziecko zamieszkuje tydzień z jednym rodzicem, następny tydzień z drugim rodzicem. I tak na zmianę.

Zasady sprawowania pieczy nad dzieckiem mogą być określone w porozumieniu pisemnym zawartym między rodzicami lub orzeczone przez sąd. Do zasądzenia opieki naprzemiennej konieczna jest jednak zgodność rodziców, że taki sposób sprawowania pieczy będzie najkorzystniejszy dla dziecka. 

Zobacz też: Kary za utrudnianie kontaktów z dziećmi. "Jednej kobiecie komornik chce zlicytować mieszkanie"

Opieka naprzemienna 2020: czy nastąpią oczekiwane zmiany? 

Z początkiem roku 2020 dowiedzieliśmy się, że z inicjatywy twórców petycji "Stop alienacji rodzicielskiej" do Senatu trafił projekt ustawy, która ma za zadanie:

  • wskazanie orzekania opieki naprzemiennej jako priorytetowego sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej,
  • doprecyzowanie wykonywania kontaktów z małoletnim,
  • egzekwowanie orzeczeń sądowych w tym zakresie.

Dotąd bowiem w polskim orzecznictwie opieka naprzemienna jest bardzo rzadko zasądzana, tylko i wyłącznie przy obopólnej zgodzie rodziców. Projekt ma za zadanie zmienić tę tendencję i doprowadzić do tego, że taki model opieki byłby ustalany przez sąd, nawet w przypadku braku zgody jednej ze stron. 

Opieka naprzemienna a alimenty

Jako, że kwestia samej opieki naprzemiennej nie jest uregulowana w prawodawstwie, trudno więc szukać w nim rozwiązań dotyczących obowiązku alimentacyjnego. Sąd decydując o alimentach w przypadku opieki naprzemiennej bierze pod uwagę sytuację materialną obojga rodziców. Aby zapewnić dziecku właściwy poziom życia często zasądza się alimenty na korzyść tego rodzica, który posiada gorsze warunki materialne. Jeśli oboje opiekunów posiada podobny status materialny, wówczas rezygnuje się z ustalania alimentów. 

Zobacz też: Opiekun prawny dziecka. Czy możemy wskazać, kto ma się zajmować naszym dzieckiem?

Opieka naprzemienna: korzyści płynące z tego modelu wychowania

Opieka naprzemienna jest ustalana w celu zapewnienia dziecku jak najlepszych warunków rozwoju. Do tego jednak konieczne jest, aby rodzice posiadali między sobą przyjazną relację. Tylko w takim przypadku możliwe jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa i stabilności w nowych warunkach. Główną korzyścią płynącą z tego rodzaju opieki jest równy kontakt dziecka z każdym z rodziców. Na ile to możliwe w takiej sytuacji, dziecko czuje, że jest ważne dla obojga opiekunów i w domu każdego z nich ma swoje miejsce. Opieka naprzemienna działa więc pozytywnie na budowanie i pogłębianie więzi na linii rodzic-dziecko.

Pamiętać jednak należy, że nie w każdym przypadku da się zorganizować ten sposób wychowania, zwłaszcza gdy rodzice zamieszkują w znacznej odległości od siebie. Również dziecko może czuć się zdezorientowane w sytuacji, w której musi funkcjonować w dwóch różnych domach i środowiskach. Decydując się na opiekę naprzemienną należy więc bardzo dokładnie przeanalizować sytuację danej rodziny, a przede wszystkim potrzeby dziecka. 

Zobacz wideo Co oprócz 500 plus rodzicom oferuje państwo?
Więcej o: