Paraliż senny: co to, przyczyny, ile trwa. Czy paraliż senny jest groźny?

Paraliż senny - czy wiesz coś o takiej przypadłości? Czy budząc się masz czasem uczucie, że przy pełnej świadomości nie możesz nic powiedzieć ani nawet się poruszyć? Jeśli tak, to zapewne ogarnia cię wówczas lęk, poczucie niemocy i doświadczasz stresu. Bardzo możliwe, że przyczyną jest paraliż senny. Brzmi groźnie, prawda? Zwykle jednak jest to jedynie dokuczliwa przypadłość, którą można leczyć.

Paraliż senny - co to?

Chociaż sama nazwa brzmi niezwykle groźnie, to samo zjawisko jest dosyć powszechne. Przyjmuje się, że cierpi na nie od pięciu do nawet 50 proc. społeczeństwa. Tutaj dane są niezwykle zróżnicowane, bo większość osób cierpi na tę przypadłość raz lub dwa razy w życiu, tylko nieliczni chronicznie, jak dowodzą badania naukowców. Przede wszystkim mamy tutaj niewątpliwie do czynienia z zaburzeniem snu, czyli tak zwaną parasomią. W dużym skrócie w chodzi o to, że w trakcie fazy REM, odpowiedzialnej za szczególnie silne marzenia senne, nasze mięśnie pozostają sparaliżowane z wyjątkiem tych, które niezbędne są np. do oddychania. Jest to niezbędne dla naszego bezpieczeństwa. Wyobraźmy sobie, że we śnie biegniemy, skaczemy na spadochronie lub uciekamy przed goniącym nas bandytą. Gdyby nie ten bezwład, na pewno byśmy się w łóżku co najmniej poobijali. Paraliż senny, inaczej porażenie przysenne, pojawia się wtedy, gdy gwałtownie się wybudzamy, nasze mięśnie zaś dalej są bezwładne. Ciało jakby nie jest w stanie nadążyć za aktywnością umysłu. Częstym uczuciem, które występuje w parze z niemocą w trakcie paraliżu sennego, jest wrażenie ucisku na klatkę piersiową. Człowiekowi, który właśnie znajduje się w takim stanie, wydaje się, że coś lub nawet ktoś uciska mu klatkę piersiową, dodatkowo potęgując dyskomfort. Dawniej, w kulturze ludowej, obserwacje tego zjawiska interpretowano jako spotkanie z nocnym demonem lub zmorą. Bolesław Leśmian, polski poeta, zainspirowany tym napisał utwór o wiele mówiącym tytule "Dusiołek".  

Paraliż senny przyczyny. Dlaczego nas dopada?

Chociaż ludzie zaobserwowali to zjawisko już wieki temu, to przyczyny paraliżu sennego nie są już jasno określone. Tutaj musimy zadowolić się domniemaniami. Uważa się, że jego wystąpienie jest związane z niewłaściwym podejściem do potrzeby snu, gdzie śpimy zbyt mało lub nieregularnie. Problem z paraliżem sennym pojawić się może też wtedy, gdy często zmieniamy strefy czasowe, co dereguluje rytm funkcjonowania naszego organizmu. Z pewnością czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia paraliżu będzie długotrwały lub bardzo silny stres. Poza tym zdecydowanie nie pomogą nam uzależnienia - zwłaszcza te od alkoholu i narkotyków. Porażenie przysenne towarzyszy także często narkolepsji

Ile trwa paraliż senny?

Na całe szczęście zaburzenie, o którym piszemy, nie jest specjalnie długotrwałe. Ile trwa paraliż senny? Zwykle jednokrotny epizod to kilka lub kilkanaście sekund. Pomocą w wybudzeniu może być odpowiedni sposób oddychania. Jeśli jednak sytuacje takie wydłużają się - czas udać się do specjalisty, który postara się pomóc nam w zmaganiach z paraliżem sennym.

Czy paraliż senny jest groźny?

Pomimo tego, że dostarcza wielu nieprzyjemnych odczuć, paraliż senny nie jest specjalnym zagrożeniem dla naszego zdrowia. Nie postrzega się go zresztą jako choroby, ale tylko w kontekście zaburzenia normalnego funkcjonowania. 

Częsty paraliż senny - co robić?

Gdy mamy do czynienia z częstym paraliżem sennym - dla bezpieczeństwa udajmy się do neurologa. Chodzi  nie tyle o to, aby szybko pozbyć się tej dokuczliwej przypadłości, ale aby wykluczyć groźne choroby. Chodzi zwłaszcza o padaczkę i wspominaną już narkolepsję, czyli nagłymi napadami snu lub halucynacjami w trakcie normalnej dziennej aktywności. Badaniem, które pomoże wykluczyć te choroby będzie elektroencefalografia, czyli popularne EEG. Jeśli okaże się, że wykluczymy te przypadłości, pozostanie nam ćwiczenie oddechu w trakcie epizodów paraliżu sennego. W przypadku częstego paraliżu sennego lekarz powinien pomóc nam w doborze odpowiednich ćwiczeń. Należy też zadbać o higienę snu, czyli to wszystko, co do tej pory mogło szwankować. Trzeba tutaj mieć na myśli wysypianie się, regularny sen, próby unikania stresu i ograniczenie lub wyeliminowanie używek. Wszystko po to, aby noc była dla nas faktycznie źródłem odpoczynku i ukojenia.

Zobacz wideo Czy podczas ataku padaczki choremu trzeba włożyć coś w usta?
Więcej o: