Jajowody - budowa, funkcje i cz瘰te problemy

Jajowody, cho niepozorne, odgrywaj istotn rol w procesie zap這dnienia i przetrwania zarodka przed zagnie盥瞠niem macicy. Ich ewentualna niedro積o嗆 prowadzi do niep這dno軼i, st康 tak istotne jest zapobieganie ich problemom oraz wczesne wykrywanie nieprawid這wo軼i.

Jajowody wygl康aj jak niepozorne tuby (tr帳ki z charakterystycznym rozszerzeniem) o szeroko軼i do centymetra i d逝go軼i ok. 15 cm. Umo磧iwiaj przedostanie si kom鏎ki jajowej z jajnik闚 do macicy, bo s 陰cznikiem mi璠zy tymi narz康ami. Ich rola nie ogranicza si jedynie do bycia pasmem transportowym.

Zobacz wideo

Cztery cz窷ci jajowodu

Prawy jajow鏚 le篡 w pobli簑 wyrostka robaczkowego,lewy - esicy, czyli jednego z odcink闚 jelita grubego. Oba otulone s ochronn otrzewn.

圭ianki jajowodu tworz trzy warstwy:

  • zewn皻rzna b這na surowicza,
  • b這ny mi窷niowa,
  • b這na 郵uzowa.

Najgrubsza jest b這na mi窷niowa, skoncentrowana w pobli簑 macicy. Jej kom鏎ki mi窷niowe g豉dkie kurcz si w podobny spos鏏 jak jelita. W豉郾ie te ruchy pozwalaj na przemieszczanie si kom鏎ki jajowej lub zarodka przez jajowody w kierunku macicy.

圭iany jajowod闚 s do嗆 elastyczne i dobrze unaczynione. Wn皻rze jajowodu wy軼iela jednowarstwowy nab這nek – w鈔鏚 jego kom鏎ek niemal po這wa to kom鏎ki pokryte rz瘰kami, poruszaj帷ymi si w kierunku macicy. To kolejny mechanizm, kt鏎y u豉twia transport kom鏎ki jajowej lub zarodka do macicy.

W nab這nku jajowodu obecne s r闚nie kom鏎ki wydzielnicze, kt鏎e jeszcze przed jajeczkowaniem (owulacj) przygotowuj zapasy, by zarodek m鏬 przetrwa. Produkuj one p造n jajowodowy, kt鏎y przypomina surowic krwi. Jest bogaty w potas, chlorki oraz immunoglobuliny, b璠帷e po篡wieniem dla zarodka lub kom鏎ki jajowej.

Ka盥y jajow鏚 ma 4 cz窷ci:

  1. Lejek – to ta po這穎na najbli瞠j jajnika. Rzeczywi軼ie kszta速em przypomina lejek, ale jego brzegi s postrz瘼ione  (nazywane strz瘼kami) i unosz帷e w jamie brzusznej. Najd逝窺zy ze strz瘼k闚 陰czy si z powierzchni jajnika za pomoc wi瞛ad豉 lejkowo-jajnikowego. Umo磧iwia to przechwytywanie wyprodukowanej, a nast瘼nie uwolnionej z jajnika kom鏎ki jajowej i wprowadzenie jej do jajowodu.
  2. Ba鎥a  jest najd逝窺z, najszersz, o najwi瘯szej grubo軼i 軼ianek cz窷ci  jajowodu. To tu najcz窷ciej dochodzi do zap這dnienia.
  3. Cie填 jest cz窷ci kr鏒k i w御k. Zdarza si, 瞠 to w豉郾ie tu mo瞠 utkn望 zarodek i rozwija si ci捫a jajowodowa, co grozi p瘯ni璚iem jajowodu.
  4. Cz窷 maciczna (odcinek 鈔鏚軼ienny) – to fragment jajowodu znajduj帷y si ju w 軼ianie macicy i wnikaj帷y w jej jam, czyli dostarczaj帷y zarodek do miejsca zagnie盥瞠nia. 

Zadania jajowod闚

Z powy窺zego wynika ju jednoznacznie, 瞠 jajowody zajmuj si transportem kom鏎ki jajowej: od chwili wychwycenia jej po owulacji, po dostarczenie zarodka do macicy. Odpowiadaj tak瞠 za od篡wianie kom鏎ki jajowej podczas w璠r闚ki. To jednak wci捫 nie koniec.

By mog這 doj嗆 do zap這dnienia, jajowody wspomagaj r闚nie ruch plemnik闚 w kierunku jajnika i kom鏎ki jajowej, a kom鏎ki wydzielnicze "karmi" te gamety m瘰kie.
Zapewniaj im takie 鈔odowisko, by mo磧iwa by豉 tzw. kapacytacja plemnik闚, czyli ich uzdatnienie do zap這dnienia kom鏎ki jajowej. Plemnik opuszczaj帷y m瘰ki organizm jeszcze tego nie umie. W trakcie tego procesu dochodzi m.in. do zmian w strukturze i sk豉dzie chemicznym b這ny kom鏎kowej plemnika, umo磧iwiaj帷ych cho熲y wnikni璚ie do kom鏎ki jajowej.

Jajowody - cz瘰te problemy

Niedro積o嗆 jajowod闚 to jedna z najcz瘰tszych przyczyn niep這dno軼i.  Nieprawid這wo嗆 zazwyczaj nie daje 瘸dnych dolegliwo軼i, wi璚 jest wykrywana dopiero podczas diagnostyki, gdy pojawiaj si trudno軼i z zaj軼iem w ci捫.

O niedro積o嗆 nietrudno w strukturze z za這瞠nia w御kiej, zw豉szcza, 瞠 stany zapalne sprzyjaj wytwarzaniu si w niej zrost闚. Zrostom sprzyjaj te zabiegi w okolicy jajowod闚, niekonicznie ginekologiczne w obr瑿ie miednicy mniejszej, ale te w jamie brzusznej. Zdarza si wi璚, 瞠 powa積y problem rozpoczyna z za這瞠nia banalne wyci璚ie wyrostka robaczkowego.

Dro積o軼i jajowod闚 zagra瘸 te endometrioza, czyli choroba, kt鏎a powoduje, 瞠 b這na 郵uzowa typowa w macicy pojawia si w innych narz康ach, na przyk豉d w jajowodach, kt鏎e mo瞠 dos這wnie zatka.

Stany zapalne jajowod闚 sprzyjaj tak瞠 wodniakowi jajowodu. Czasem przyczyn jego powstania jest endometrioza. O wodniaku m闚imy, gdy zablokowany zostaje odp造w z jajowodu (przez zrosty lub inne przeszkody) p造nnej tre軼i. P造n si gromadzi i powoduje obrz瘯. Je郵i zablokowana tre嗆 jest ropna lub krwista, nie m闚imy o wodniaku, a odpowiednio o ropniaku lub krwiaku. co powoduje jej nagromadzenie i jednocze郾ie obrz瘯 tej struktury.

Endometrioza, stany zapalne czy wodniak wymagaj leczenia. W zale積o軼i od potrzeb i schorzenia jest to terapia hormonalna, czasem przeciwzapalna, bywa, 瞠 niezb璠na jest interwencja chirurga (np. przy endometriozie). Niestety, niejednokrotnie nawet usuni璚ie przyczyny nie rozwi您uje problemu dro積o軼i jajowod闚, gdy nie wype軟iaj one swoich funkcji (np. przestaj wychwytywa kom鏎k jajow zaraz po owulacji).

W przypadku niedro積o軼i jajowod闚 zazwyczaj jedynym skutecznym sposobem leczenia niep這dno軼i jest zap這dnienie pozaustrojowe i pomini璚ie jajowod闚 w procesie rozrodczym.

Wi璚ej o: