Fakty i mity na temat colostrum. Jak działa na organizm dziecka?

Colostrum nazywane również siarą jest naturalnym produktem gruczołów mlekowych ssaków powstającym w ostatnim okresie ciąży. Posiada wiele składników odżywczych, które wzmacniają układ immunologiczny, wpływając na odporność. Niestety, istnieje wiele mitów na temat siary, które nie mają pokrycia w rzeczywistości.

Siara jest żółtawą wydzieliną, która stanowi najbardziej zbilansowany pokarm dla noworodka. Jego zadaniem jest wzmocnienie i regulacja układu odpornościowego oraz dojrzewanie i regeneracja tkanek. Efekty te są uzyskiwane dzięki obecnym w siarze hormonom, enzymom, immunoglobinom, aminokwasom, pochodnym nukleinowym oraz cytokinom. Ma działanie przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne, immunomodelujące i przeciwbakteryjne[1]. Colostrum zwierzęce poddawane delikatnej metodzie suszenia tzw: liofilizacji, jest składnikiem suplementów diety, których zadaniem jest wzmocnienie organizmu dzieci oraz osób dorosłych. Na temat tej substancji można przeczytać jednak wiele mitów. Poniżej przytoczyliśmy niektóre z nich.

Siara jest długo wytwarzana przez organizm matki

Niektórzy sądzą, że siara jest produktem długo wytarzanym przez organizm matki. W rzeczywistości okazuje się jednak, że powstaje ona w ostatnim okresie ciąży aż do kilkudziesięciu godzin po porodzie i jest produkowana przez około pięć pierwszych dni po porodzie. Trzeba mieć jednak na względzie, że jej skład się zmienia. W pierwszej dobie po porodzie mleko matki zawiera największe stężenie przeciwciał, które mają ochronić potomstwo przed infekcjami oraz alergiami.

Można ją pobierać i przetwarzać w dowolnych warunkach

W przypadku wysokiej jakości suplementów diety, których składnikiem jest siara zwierzęca np: bydlęca, najlepiej pobierać ją w ciągu dwóch pierwszych godzin od rozpoczęcia laktacji. Wówczas zachowa najcenniejsze właściwości, bo właśnie w tym okresie organizm matki produkuje ich najwięcej. Niestety, przechowywana i modyfikowana w nieodpowiednich warunkach może je stracić. Siarę należy przetwarzać (suszyć) w temperaturze, która nie przekracza 40 stopni.

Siara nie różni się składem od mleka dojrzałego

Wiadomo, że niezwykle istotnym czynnikiem prawidłowego rozwoju układu odpornościowego jest karmienie naturalne. Trzeba mieć jednak na uwadze, że skład mleka matki zmienia się wraz z rozwojem potomstwa, a nawet w ciągu karmienia, tak, aby jak najlepiej dopasować się do jego potrzeb i dostarczyć mu najlepszych składników. Skład colostrum różni się jednak od składu mleka dojrzałego. Siara oprócz wszystkich niezbędnych składników odżywczych, posiada również liczne substancje o działaniu immunomodelującym, które mają chronić przed infekcjami i chorobami. Ich stężenie w siarze jest kilkukrotnie wyższe, niż w mleku dojrzałym.[1]

Jest tłuste i może prowadzić do o otyłości u dzieci

Żółty kolor colostrum może kojarzyć się z tłuszczem, a niektórzy obawiają się, że nadmierne spożywanie suplementów np. z siarą bydlęcą może sprzyjać otyłości. To również mit. Swoją barwę siara zawdzięcza witaminie A, która ma duże znaczenie dla rozwoju wzroku dziecka i funkcjonowania układu immunologicznego[2]. Udowodniono, że substancje immunomodulujące zawarte w siarze, przynoszą korzyści zdrowotne, które utrzymują się nawet wiele lat po zakończeniu karmienia naturalnego. Oprócz zmniejszonej podatność na infekcje, ich dostarczenie wpływa również na zmniejszenie ryzyka zachorowania na choroby cywilizacyjne w wieku dorosłym, takie jak otyłość, nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemia.

Skuteczne tylko u noworodków

Popularny mit zakłada również, że colostrum wpływa jedynie na odporność noworodków. Choć faktycznie siara jest kluczowa do rozwoju układu immunologicznego, to działa także w przypadku starszych dzieci oraz osób dorosłych. Po suplementy z tym składnikiem można więc sięgnąć w każdym wieku. Siara bydlęca zawiera ponad 250 substancji o działaniu immunomodulującym, które chronią przed różnymi dolegliwościami, a ponadto reguluje istotną dla skutecznej obrony organizmu przed infekcjami funkcję odpornościową jelit. Colostrum bovinum składem jest najbardziej zbliżone do jego ludzkiego odpowiednika, dlatego z powodzeniem może być wykorzystywane przez ludzi i jego właściwości pomogą wzmocnić organizm także w przypadku osób starszych czy seniorów.

[1] A. Kościej, U. Skotnicka-Graca, I.  Ozga, "Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci"

[2] J.K. Kulski, P.E. Hartmann, "Changes in human milk composition during the initiation of lactation"

[1] K. Jankowska, N. Suszczewicz, "Naturalne metody wspomagania odporności w walce z koronawirusem"