Żelazo w ciąży - czy suplementować?

W czasie ciąży zmienia się zapotrzebowanie organizmu na niektóre składniki. Ważne, aby dostarczyć ich w odpowiednich ilościach, gdyż dieta wpływa na prawidłowy wzrost i rozwój dziecka. Do istotnych składników należy żelazo. Nie należy jednak zażywać go pochopnie.

Żelazo tylko po konsultacji z lekarzem

Według najnowszych wytycznych Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników* suplementacja żelaza zalecana jest jedynie w konkretnych przypadkach, gdyż nie tylko niedobór ale również nadmiar tego pierwiastka może mieć niekorzystny wpływ na ciążę. Żelazo to jeden ze składników warunkujących prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ma szczególnie istotny udział w kwestii pracy układu sercowo-naczyniowego, immunologicznego oraz nerwowego. U każdej kobiety będącej w ciąży lub planującej ciążę, oprócz rutynowego badania morfologii, należy również oznaczyć stężenie ferrytyny, której najlepiej odzwierciedla zapasy żelaza. W sytuacji, gdy nie są one dostateczne, lekarz może zalecić suplementację.

U kobiety w ciąży ważącej 55 kg zapotrzebowanie na żelazo wynosi 1040 mg i zmienia się w zależności od trymestru ciąży. Dlatego zaleca się wykonywanie regularnych badań. Przykładowo, w pierwszym trymestrze zapotrzebowanie na żelazo spada, co jest związane z przerwą w miesiączkowaniu. Wzrost zapotrzebowania na ten pierwiastek można jednak zaobserwować od drugiego trymestru ciąży. Trwa on zazwyczaj praktycznie do porodu, nasilając się w trzecim trymestrze, co jest związane z gwałtownym wzrostem płodu.

Przyswajalność żelaza

Zanim lekarz zaleci suplementacje, zwykle w pierwszej kolejności radzi pacjentkom wprowadzić do swojej diety produkty bogate w dany składnik. Żelazo znajdziemy zarówno w pokarmach pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Znajduje się w czerwonym mięsie, drobiu, żółtkach jaj oraz podrobach. Zawierają je także natka pietruszki, szpinak, rośliny strączkowe, sałata, orzechy, kasza gryczana, pestki dyń oraz płatki pszennej. Nie każdy wie, że istnieje również grupa produktów mających negatywny wpływ na przyswajanie żelaza. Wśród nich wymienia się białka roślinne, wapń oraz cynk. Kobiety, które chcą wprowadzić do swojej diety więcej żelaza powinny zadbać o przyswajalność tego pierwiastka i łączyć go ze składnikami zawierającymi witaminę C. Zaleca się również, aby ograniczyły ilość spożytej herbaty, zastępując ją dużą ilością wody skropionej cytryną.

Kiedy sięgnąć po suplementy w ciąży?

Suplementy należy przyjmować rozważnie, po uprzedniej konsultacji z lekarzem prowadzącym, który indywidualnie podpowie, jakie składniki należy wprowadzić do codziennego jadłospisu. Ważne, aby wybrane produkty miały czysty skład, bez substancji wypełniających barwników oraz konserwantów. Według aktualnego stanu wiedzy zaleca się, aby w ciąży suplementować takie składniki jak kwas foliowy, witaminę D, jod, kwasy DHA. Można je znaleźć w produktach Pueria dopasowanych do kolejnych etapów ciąży: Pueria Uno - dla kobiet planujących macierzyństwo oraz w ciąży do 12. tygodnia, oraz Pueria Duo - od 13. tygodnia ciąży do końca karmienia piersią. Produkty Pueria posiadają pozytywną opinię Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników**. Zawierają składniki, takie jak: kwas foliowy (w tym aktywną postać), witaminę D, jod, DHA w połączeniu z choliną. Produkty Pueria wyróżnia czysty skład – bez substancji wypełniających, barwników oraz konserwantów. Produkty te nie zawierają żelaza, które zalecane jest u kobiet w ciąży tylko w konkretnych przypadkach, po konsultacji z lekarzem.

Celem przyjmowania suplementów diety przez kobiety w ciąży jest pokrycie zapotrzebowania organizmu matki oraz dziecka na konkretne składniki. Trzeba mieć jednak na uwadze, że suplementy nie zastąpią odpowiednio zbilansowanej diety, a jedynie ją uzupełnią.

* Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych. Wytyczne PTGiP 07/2020. https://www.ptgin.pl/rekomendacje-1.

**  Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementów diety: PUERIA UNO, PUERIA DUO. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2021, 6, 2, 1–4. www.pueria.pl 

Więcej o: