1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

POMPY INSULINOWE U DZIECI, CZYLI WYGODA LECZENIA NAJMŁODSZYCH

Cukrzyca u najmłodszych wymaga wczesnego rozpoznania i pilnego wdrożenia leczenia insuliną. Pompy insulinowe są skuteczną i rekomendowaną metodą insulinoterapii u dzieci. Artykuł w przystępny sposób omawia stosowanie pomp insulinowych u dzieci.

Cukrzyca dzieci – skala zjawiska i dyskomfort związany z tradycyjnym leczeniem

Cukrzyca i związana z nią konieczność leczenia insuliną stanowią szczególne wyzwanie dla dziecka, jego bliskich, oraz zespołu diabetologicznego. Precyzyjne dawkowanie insuliny u maluchów, dyskomfort wielokrotnych ukłuć dla oznaczenia glikemii i podania insuliny, obliczanie posiłków i porcje, które zechce zjeść, niespożyta energia najmłodszych i aktywność fizyczna, zmienne zapotrzebowanie na insulinę na różnych etapach rozwoju dzieci (szczególnie w okresie dojrzewania), obawa o bezpieczeństwo leczenia – to codzienność rodziców i opiekunów chorych na cukrzycę. Wprowadzenie do leczenia pomp insulinowych w tej grupie pacjentów diametralnie zmieniło ten stan rzeczy na lepsze. Zwiększyło znacznie komfort terapii i swobodę życia dzieci z cukrzycą, zbliżyło bardziej sposób podawania insuliny do warunków fizjologicznych i istotnie poprawiło bezpieczeństwo leczenia dzieci z cukrzycą typu 1.

W Polsce coraz więcej dzieci choruje na cukrzycę. W ciągu ostatniego ćwierćwiecza jest to wzrost lawinowy – obecnie, co roku choroba jest rozpoznawana u dzieci 4-krotnie częściej niż 25 lat temu. Chorują oni inaczej niż dorośli, u których dominuje cukrzyca typu 2. Wśród dzieci ponad 90% chorujących na cukrzycę ma cukrzycę typu 1, a tylko 5 - 7% stanowią inne rodzaje cukrzycy. Mimo, że obserwowane jest zwiększanie częstości cukrzycy typu 2 u dzieci i nastolatków związany z nieprawidłowym stylem życia – odżywiania, codziennej aktywności oraz uprawiania sportu, nadal w tej grupie pacjentów zdecydowanie dominuje typ 1 cukrzycy. 

Cukrzyca typu 1 – początki i leczenie

Początek cukrzycy typu 1 u dziecka ma zwykle gwałtowny przebieg. Charakterystyczna triada objawów rozpoczynającej się cukrzycy: poliuria (częste oddawanie moczu) z nykturią (oddawanie moczu w nocy), polidypsja (zwiększone pragnienie), oraz szybka utrata masy ciała powinna skłonić do oznaczenia cukru we krwi u dziecka. Jeżeli poziom glikemii jest nieprawidłowy, trzeba bezzwłocznie zasięgnąć porady lekarza. Leczenie dziecka z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 1 powinno być prowadzone w ośrodku diabetologicznym – takie placówki znajdują się w całej Polsce.

Warto wiedzieć, że cukrzyca typu 1 wymaga od początku leczenia insuliną, a nieleczona prowadzi do gwałtownego wzrostu stężenia glukozy we krwi i rozwoju kwasicy ketonowej, który jest stanem zagrożenia życia dziecka. Dlatego wczesne rozpoznanie choroby i wczesne rozpoczęcie właściwego leczenia ma ogromne znaczenie. W ośrodkach diabetologii dziecięcej rozpoczęcie leczenia wiąże się też z procesem szkolenia rodziców i opiekunów, a także samego pacjenta tak, aby bezpiecznie i skutecznie kontynuować leczenia w warunkach domowych.

Leczenie za pomocą pompy insulinowej – ulga i komfort

Pompa insulinowa to niewielkie urządzenie, które w sposób ciągły podaje insulinę do organizmu pacjenta. Insulina podawana jest przez miękkie wkłucie założone pod skórę i połączone z pompą za pomocą drenu (m.in. Accu-Chek Combo) lub bezdrenowo za pomocą bazy umieszczonej bezpośrednio na ciele (bezdrenowa mikropompa Accu-Chek Solo). Wkłucia do pompy należy zmieniać, co 2-3 dni w zależności od stosowanego wkłucia.

Pompa insulinowa podaje insulinę w dwóch trybach: podstawowym – podawanym w bardzo małej ilości w sposób ciągły, aby zapewnić podstawowe zapotrzebowania organizmu na insulinę oraz jako bolusy – większe dawki insuliny podawane w związku z posiłkiem dziecka. Dawki insuliny podstawowej (ilość jednostek insuliny na godzinę) oraz bolusów (ilość jednostek insuliny na wymiennik) ustalacie Państwo z lekarzem diabetologiem podczas wizyt i szkoleń.

Obsługa pompy insulinowej jest przyjazna, zwłaszcza że zaprogramowane wcześniej w porozumieniu z lekarzem urządzenie podpowiada rekomendowane dawki insuliny (funkcja kalkulatora bolusa). Jednak to zawsze pacjent decyduje o podaniu bolusa – zarówno czasu, jak i dawki insuliny. Pompa insulinowa, żeby działała właściwie, musi być noszona przez większość doby i nie można jej rozłączać na długi czas, bo w tym okresie dziecko jest pozbawione podstawowej dawki insuliny. Ważne też jest, że jak każde urządzenie, pompa może ulec awarii i zawsze należy mieć dostęp do pena, którym można awaryjnie podać dawkę insuliny, zanim usterka zostanie usunięta.

Jak możecie Państwo przeczytać w artykule „Terapia pompą insulinową”, ta metoda insulinoterapii w największym stopniu spośród dostępnych metod naśladuje fizjologiczny sposób wydzielania insuliny w organizmie człowieka. Dlatego w Polsce leczenie cukrzycy typu 1 u dzieci i młodzieży metodą intensywnej insulinoterapii z zastosowaniem pompy insulinowej oraz ciągły monitoring glikemii podlegają refundacji NFZ.

Technologia pomocna przy leczeniu cukrzycy

Pompa insulinowa u dzieci – dlaczego warto?

Zastosowanie pomp insulinowych u dzieci ma wiele zalet. Poza odzwierciedleniem fizjologicznego wydzielania insuliny pozwala m.in. precyzyjnie dostosować dawkę insuliny dla dziecka z dokładnością do 0,01 jednostki, poprawia możliwość dostosowania dawek do insuliny do faktycznie spożywanych przez dziecko posiłków, diametralnie zmniejsza liczbę codziennych ukłuć, które należy wykonać, aby zapewnić prawidłową kontrolę glikemii i dawkowanie insuliny, ogranicza liczbę hipoglikemii i kwasicy ketonowej, pozwala na większą elastyczność leczenia i dostosowanie do dynamicznego stylu życia dzieci i młodzieży.

Wszystko to zwiększa szanse na spełnienie głównych celów leczenia cukrzycy u dzieci, jakimi są:

  • utrzymanie prawidłowego i harmonijnego rozwoju dziecka, odpowiednio dla jego płci i wieku,

  • zachowania dobrostanu życia dziecka na poszczególnych etapach rozwoju, oraz

  • zapobiegania ostrym i przewlekłym powikłaniom cukrzycy.

Wachlarz dostępnych na rynku pomp insulinowych pozwala też uwzględnić preferencje dziecka. Są dostępne modele różnej wielkości, z różnym modelem / rodzajem wyświetlacza, posiadające dreny i bezdrenowe, noszone w różnych częściach ciała, tak aby dziecku było jak najwygodniej. Cały szereg akcesoriów dodatkowych - mocowań, etui, pasków, klipsów, kolorowych aplikacji, które pomagają spersonalizować urządzenie i uczynić je elementem codziennej stylizacji młodych osób.

Warto podkreślić, że pomimo iż terapia pompowa jest obecnie rekomendowaną do stosowania u dzieci i młodzieży, zawsze należy uwzględnić wskazania i przeciwskazania do tej metody leczenia oraz indywidualne preferencje pacjenta i jego opiekunów, aby zapewnić optymalny komfort leczenia i realizację jego celów. Twój lekarz i zespół diabetologiczny pomogą w dokonaniu optymalnego wyboru.

Dr n. med. ELŻBIETA LIPSKA

Piśmiennictwo:

2019 Guidelines on the management of diabetic patients. A position of Diabetes Poland. Clinical Diabetology, 2019, vol.8 No.1 doi: 10.5603/DK.2019.0001

Karges B et al. Association of Insulin Pump Therapy vs Insulin Injection Therapy With Severe Hypoglycemia, Ketoacidosis, and Glycemic Control Among Children, Adolescents, and Young Adults With Type 1 Diabetes. JAMA. 2017 Oct 10;318(14):1358-1366. doi: 10.1001/jama.2017.13994

Fullerton B, Jeitler K, Seitz M, et al. Intensive glucose control versus conventional glucose control for type 1 diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev 2014; 14: CD009122

Danne T, Bangstad H-J, Jarosz-Chobot P et al. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2014 Compendium – Insulin treatment in children and adolescents with diabetes Pediatr Diabetes 2014: 15(suppl. 20): 115-134.