Kalendarz szczepień ochronnych 2021. Szczepienia w czasie epidemii COVID-19

Szczepienia ochronne w 2021 roku bez zmian, jednak teraz refundowane będzie szczepienie przeciw rotawirusom. GIS radzi jak szczepić dzieci w dobie pandemii, pediatra przestrzega przed odkładaniem szczepień.

Każdego roku Główny Inspektor Sanitarny ogłasza Program Szczepień Ochronnych, nazywany kalendarzem szczepień. To najważniejsza baza informacji dla rodziców dotyczących tego, na co i kiedy powinni zaszczepić swoje dzieci. W rozporządzeniu GIS znajdują się aktualne wytyczne dotyczące szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) dla dzieci, młodzieży oraz także osób dorosłych. Kalendarz szczepień zawiera ponadto sugestie dotyczące szczepień zalecanych (nie obowiązkowych, dodatkowych, płatnych). W tym roku Główny Inspektorat Sanitarny do kalendarza szczepień dodał informacje dotyczące zasad przeprowadzania i organizacji szczepień w czasie stanu epidemii wirusa SARS-CoV-2.

Angina u dzieci najczęściej pojawia się w okresie jesienno-zimowym. Zdjęcie ilustracyjneAngina u dzieci - przyczyny, objawy, leczenie

Kalendarz szczepień ochronnych: szczepienia obowiązkowe w pierwszym roku życia

Szczepienia obowiązkowe to te, które chronią przed: gruźlicą, wirusowym zapaleniu wątroby typu B, błonicą, tężcem, krztuścem, Poliomyelitis (polio), odrą, świnką, różyczką, Haemophilus influenzae typu B (tzw. HiB) oraz - obowiązkowo od roku 2017 - pneumokokami.

  • Pierwsze szczepienia, jakie otrzymuje dziecko to te na gruźlicę oraz wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZB B). Maluch otrzymuje je zaraz po urodzeniu, w pierwszej dobie życia.
  • Mniej więcej dwa miesiące później, jednak nie wcześniej niż po ukończeniu szóstego tygodnia życia, dziecko jest szczepione na błonicę, krztusiec i tężec, a także Haemophilus influenzae (Hib) i pneumokoki. W tym samym czasie podaje się drugą dawkę szczepionki na WZW typu B.
  • Po ukończeniu trzeciego miesiąca życia (nie wcześniej niż w czternastym tygodniu i po ośmiu tygodniach od poprzedniego szczepienia) podaje się drugą dawkę szczepienia na błonicę, tężec i krztusiec oraz Hib i pneumokoki. To także pora na pierwszą dawkę szczepienia przeciwko polio.
  • W piątym lub szóstym miesiącu życia (nie wcześniej niż osiem tygodni po poprzednim szczepieniu) dziecko otrzymuje drugą dawkę szczepionki na polio oraz trzecią a na błonicę, tężec i krztusiec. Wtedy też podaje się trzecią szczepionkę na Hib. 
  • Ostatnie szczepienie, jakie trzeba podać dziecku w pierwszym roku życia, to trzecia dawka szczepionki na WZW typu B (szczepimy w siódmym miesiącu życia).

Kalendarz szczepień ochronnych: szczepienia obowiązkowe w drugim roku życia

W drugim roku życia dziecka szczepień obowiązkowych jest już zdecydowanie mniej. 

  • Między trzynastym a piętnastym miesiącem życia dziecko otrzymuje pierwszą dawkę szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce. W tym samym czasie jest podawana trzecia dawka szczepienia na pneumokoki. 
  • Czas między szesnastym a osiemnastym miesiącem życia dziecka, to pora na czwartą dawkę szczepionki na błonicę, tężec i krztusiec, trzecią dawkę na polio i także czwartą dawkę na Hib.
  • Kalendarz szczepień ochronnych na 2021 rok., Marta Kondrusik

Kalendarz szczepień ochronnych: szczepienia przypominające

Szczepienia przypominające podaje się dziecku dopiero w szóstym roku życia. Po zakończeniu wszystkich szczepień ochronnych w drugim roku, mamy więc sporą przerwę. Sześciolatka szczepi się przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, a także podaje się szczepionki na polio oraz odrę, świnkę i różyczkę.

Kolejne dawki szczepień przypominających podajemy:

  • w 10. roku życia przeciw: odrze, śwince, różyczce,
  • w 14. roku życia przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi,
  • w 19. roku życia przeciw: błonicy i tężcowi.

Osoby z grupy podwyższonego ryzyka są również obowiązkowo szczepione przeciwko ospie wietrznej (dzieci, które chodzą do żłobków lub klubików dziecięcych), błonicy, tężcowi i wściekliźnie (szczepienia poekspozycyjne, dotyczą osób narażonych na zakażenie). 

W Polsce szczepienia obowiązkowe realizowane zgodnie z kalendarzem szczepień podaje się nie tylko dzieciom i młodzieży do 19. roku życia, ale także osobom, które są szczególnie narażone na zachorowanie (pracownicy ochrony zdrowia, studenci uczelni medycznych, pracowników służb weterynaryjnych).

Idealny wiek na dzieckoNaukowcy wyliczyli idealny wiek na dziecko. Wtedy mamy największą satysfakcję z rodzicielstwa

Kalendarz szczepień ochronnych: szczepienia skojarzone

Możemy podać dzieciom szczepionki skojarzone, czyli połączone, dzięki czemu ogranicza się ilość wkłuć.  Są to szczepionki DTP (przeciw błonicy, krztuścowi i tężcowi) oraz MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce). Istnieją także szczepionki wysoko skojarzone, jednak są one płatne. To szczepionki 6w1 i 5w1 Pierwsza to szczepionka przeciwko WZW B, Hib, polio, błonicy, krztuścowi i tężcowi. Wybór tej szczepionki pozwala pominąć wizytę szczepienną w siódmym miesiącu życia dziecka. Z kolei szczepionka 5w1 chroni przed błonicą, tężcem, krztuścem, polio oraz Hib. Przy wyborze tego wariantu, szczepionka na WZW B jest podawana w oddzielnym wkłuciu.

Kalendarz szczepień 2021: Szczepienia zalecane

W kalendarzu szczepień ochronnych znajdują się także informacje dotyczące szczepień zalecanych. Nie są to szczepienia obowiązkowe, są płatne, decyzję o ich podaniu warto przedyskutować z pediatrą. Szczepienia zalecane to te przeciw: meningokokomgrypiewirusowi brodawczaka ludzkiego, WZW Aospie wietrznej, a także odkleszczowemu zapaleniu mózgu. Do grupy szczepień zalecanych należy także to przeciwko rotawirusom. Do tej pory było szczepieniem płatnym, w 2021 roku szczepienie to będzie refundowane dla dzieci urodzonych po 31 grudnia 2020 roku (od ukończenia szóstego tygodnia życia do 32 tygodnia życia).

Szczepienia w czasie epidemii koronawirusa 

W związku z panującą epidemią koronawirusa Główny Inspektor Sanitarny w kalendarzu szczepień na 2021 rok zawarł także informacje dotyczące organizacji szczepień w tym szczególnym czasie. Szczepienia obowiązkowe oraz szczepienia zalecane dzieciom i młodzieży należy przeprowadzać ze szczególną ostrożnością, tak, aby zapobiegać styczności z chorymi. Jednocześnie nie zaleca odraczania terminów szczepień podstawowych z przyczyn organizacyjnych. Dopuszcza się z kolei ich przyśpieszenie, a odstępy pomiędzy kolejnymi dawkami można skrócić do minimum (jednak zgodnie z zaleceniami producenta), jeśli jest to uzasadnione spodziewanym zwiększeniem liczby zachorowań w przebiegu epidemii. W sytuacjach wyjątkowych (gdy np. nie można przeprowadzić badań kwalifikujących do szczepienia) można odroczyć w czasie szczepienia uzupełniające (dawki kończące schemat szczepienia podstawowego) jednak nie więcej niż o trzy miesiące, a szczepień przypominających - nie więcej niż o dwanaście miesięcy. Główny Inspektor Sanitarny przypomina także, że w przypadku czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzania obowiązkowych szczepień ochronnych, każdorazowo należy przeprowadzić szczepienia wyrównawcze. Będzie to skutkowało koniecznością ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień.

Pediatra apeluje: Nie przekładajmy szczepień 

Dr Ewa Miśko-Wąsowska, pediatra, tłumaczy dlaczego nie warto zwlekać ze szczepieniami w czasie pandemii koronawirusa

- To zrozumiałe, że rodzice mogą mieć opory, żeby w czasie pandemii przyjść z dzieckiem na szczepienie. Warto jednak pamiętać, że nadal mamy zachorowania, chociażby na krztusiec, choroby pneumokokowe, czy tężec, a odkładanie szczepień w czasie powoduje, że dziecko dłużej nie jest chronione. W wielu placówkach kolejki na wizyty szczepienne się wydłużają. Przyjmowanych jest mniej dzieci w tym samym czasie, lekarze też chodzą na zwolnienia i wizyty są przekładane. Odkładając szczepienie, nie mamy pewności, że w wybranym terminie za dwa, trzy miesiące uda nam się je zrealizować - ostrzega pediatra.

Zaszczepienie dziecka, które jest nosicielem SARS-CoV2 

Jedną z częstych obaw rodziców jest obecnie zaszczepienie dziecka, w sytuacji gdy może być bezobjawowym nosicielem SARS-CoV2. - Pamiętajmy, że przeciwwskazaniem do szczepienia jest infekcja z gorączką powyżej 38,5 stopni Celsjusza, zatem nawet jeżeli nie wiemy, czy dziecko obecnie jest nosicielem wirusa, dopóki nie ma objawów ostrej infekcji w dniu szczepienia, nie powinniśmy z niego rezygnować - uspokaja dr Miśko. Zapewnia także, że nie ma potrzeby, żeby u zdrowego dziecka, bez objawów infekcji, przed planowanym szczepieniem zlecać badanie w kierunku SARS-CoV2.

Zobacz wideo Czy szczepionki chronią przed zachorowaniem?
Więcej o: