Łożysko przodujące - przyczyny, leczenie, rozpoznanie

Łożysko przodujące jest umiejscowione w dolnym odcinku macicy. Jest zagnieżdżone bardzo blisko wewnętrznego ujścia szyjki macicy, niejednokrotnie je zasłaniając.

Łożysko przodujące - zagrożenie

Problemy związane z łożyskiem przodującym wynikają z faktu, że dolny odcinek macicy zaczyna intensywnie się rozciągać i zmniejszać swoją grubość już przy pierwszych, nieodczuwalnych jeszcze, skurczach. Ich występowanie jest całkowicie normalne w ostatnich miesiącach ciąży i jeśli łożysko jest prawidłowo umiejscowione, nie powinny powodować większych problemów. Jeśli jednak do takich skurczów dochodzi przy łożysku przodującym, mogą doprowadzić do przedwczesnego oddzielenia się łożyska oraz krwawienia z dróg rodnych. Jest to groźne zarówno dla życia matki, jak i płodu.

Łożysko przodujące - rodzaje

Ze względu na położenie w stosunku do ujścia wewnętrznego szyjki macicy łożysko przodujące dzieli się na:

  1. łożysko przodujące nisko usadowione - łożysko znajduje się w dolnej części macicy, nie styka się jednak z ujściem wewnętrznym szyjki macicy
  2. łożysko przodujące brzeżnie - łożysko przylega brzegiem do ujścia szyjki
  3. łożysko przodujące częściowo - łożysko częściowo zakrywa ujście szyjki macicy
  4. łożysko przodujące centralnie - ujście szyjki macicy jest całkowicie pokryte łożyskiem

Łożysko przodujące - przyczyny

Przyczyny występowania łożyska przodującego nie są do końca rozpoznane. Mimo tego za najważniejsze czynniki ryzyka uważa się:

  • łożysko przodujące w poprzednich ciążach
  • wiek kobiety w ciąży
  • ciążę wielopłodową
  • wcześniejsze liczne ciąże
  • palenie papierosów
  • przebyte cesarskie cięcia
  • wady u płodu

Największe znaczenie dla wykształcenia się łożyska przodującego przypisuje się nieprawidłowościom w budowie błony śluzowej macicy. Zarówno jej stany zapalne, zabiegi operacyjne, jak i przebyte ciąże czy cesarskie cięcia pozostawiają po sobie zmiany, które są niekorzystnym miejscem do zagnieżdżenia się łożyska. Z tych powodów zagnieżdża się ono w innych miejscach, m. in. właśnie w dolnym odcinku macicy.

Łożysko przodujące - objawy

Podstawowe objawy mogące świadczyć o łożysku przodującym to krwawienia. Mogą pojawić się w drugiej połowie ciąży, a nawet podczas porodu. Jako pierwsze, po 30. tygodniu ciąży występuje tzw. krwawienie zwiastujące. Jest związane z nieodczuwalnymi skurczami przepowiadającymi. Pierwsze krwawienia najczęściej nie są zbyt obfite i nie powodują zagrożenia ani dla kobiety, ani dla płodu. Kolejne krwawienia mogą pojawiać się w różnych odstępach czasu. Każde z nich może być bardziej intensywne, a przez to niebezpieczniejsze zarówno dla kobiety, jak i dla dziecka. Jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie pod koniec trzeciego trymestru lub już podczas porodu, może dojść do krwotoku niezwykle groźnego dla życia.

Łożysko przodujące - rozpoznanie

Prawidłowe rozpoznanie łożyska przodującego można postawić dopiero w drugiej połowie ciąży. We wcześniejszym okresie ze względów anatomicznych kosmówka, a później niedojrzałe łożysko mogą naturalnie znajdować się w okolicach ujścia wewnętrznego szyjki macicy. Dokładna ocena położenia łożyska możliwa jest dopiero kiedy jest ono już w pełni dojrzałe.

Najlepszą metodą diagnostyczną jest przeprowadzenie badania USG. Dzięki niemu możliwe jest rozpoznanie łożyska przodującego jeszcze przed wystąpieniem pierwszego krwawienia. Umożliwia to wcześniejsze podjęcie leczenia.
W przypadku podejrzenia łożyska przodującego ze względu na możliwość spowodowania krwotoku bezwzględnie należy unikać badania wewnętrznego. W wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach dopuszcza się badanie wziernikiem. Jeśli powodem wykonywania badań są krwawienia, przy stawianiu diagnozy łożyska przodującego należy wykluczyć inne potencjalne powody krwawienia jak np.:

Łożysko przodujące - zalecenia

Łożysko przodujące może okazać się bardzo groźnym powikłaniem ciąży. Największe niebezpieczeństwo jest związane z wystąpieniem silnego krwotoku w wyniku przedwczesnego oddzielenia się łożyska. Silny krwotok przedporodowy może doprowadzić do niedotlenienia okołoporodowego, ciężkiego zakażenia septycznego, wcześniactwa, a nawet obumarcia płodu lub zgonu kobiety.

Biorąc pod uwagę tak poważne zagrożenia, rozpoznane łożysko przodujące jest wskazaniem do pobytu w szpitalu. Na podstawie monitorowania stanu kobiety oraz płodu (przede wszystkim badanie KTG i USG) podejmuje się decyzje co do dalszego postępowania.

Jeśli płód jest jeszcze niedojrzały, a stan zdrowia kobiety na to pozwala, wskazane jest leczenie zachowawcze. Kobieta powinna leżeć i mieć zapewniony spokój. Dodatkowo podawane są leki hamujące skurcze macicy. Jednocześnie w celu przyspieszenia rozwoju płuc u dziecka stosuje się terapię glikokortykosteroidami.

W sytuacji, kiedy łożysko przodujące stwierdzone jest przy dojrzałym płodzie należy jak najszybciej doprowadzić do porodu drogą cesarskiego cięcia. Pośpiech jest wskazany ze względu na ryzyko krwotoku.

Przez okres pobytu w szpitalu priorytetem jest zdrowie i życie matki. Jeśli są one zagrożone należy zakończyć ciążę nawet jeśli dziecko nie jest jeszcze gotowe do samodzielnego funkcjonowania.

Bibliografia:

"Położnictwo i ginekologia", Grzegorz Bręborowicz, tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015
"Położnictwo i ginekologia", pod red. prof. dra hab. med. Tadeusza Pisarskiego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002

Przeczytaj także:

Czego nie można jeść w ciąży?

Więcej o:
Copyright © Gazeta.pl sp. z o.o.