"Wesele" - Stanisław Wyspiański. Streszczenie, plan wydarzeń, opracowanie, bohaterowie

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to jedna z najważniejszych lektur z zakresu liceum. Warto dobrze się z nią zapoznać, gdyż stosunkowo często pojawia się podczas egzaminów maturalnych.

"Wesele": streszczenie i najważniejsze wiadomości na temat lektury

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego jest jedną z najważniejszych pozycji w kanonie literatury polskiej. Okoliczności jego powstania są związane z autentycznym weselem, które miało miejsce w 1900 roku, a w którym uczestniczył autor dramatu. Wydarzenie to natchnęło go do stworzenia wyjątkowego utworu, który pod przykrywką tradycyjnego wesela przemyca niezwykle krytyczną, ale też prawdziwą ocenę społeczeństwa współczesnego Wyspiańskiemu. Pisarz wytyka beznadzieję, w jaką popadł naród niezdolny do podjęcia walki o własną niepodległość. Poniżej prezentujemy streszczenie "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego.

Streszczenie 'Antygony' będzie przydatne przed egzaminem. Zdjęcie ilustracyjne"Antygona" - streszczenie szczegółowe, bohaterowie, najważniejsze informacje

"Wesele": plan wydarzeń

Ramowy plan wydarzeń dramatu "Wesele" można sprowadzić do następujących punktów:

  1. Rozmowa Dziennikarza z Czepcem i Zosią.
  2. Dyskusja Kliminy z Radczynią.
  3. Kasper uwodzi Zosię.
  4. Rozmowa Pana Młodego z Księdzem.
  5. Miłość Pana Młodego do nowo poślubionej żony.
  6. Flirt Poety z Maryną.
  7. Rozmowa Pana Młodego z Żydem.
  8. Pojawienie się Racheli
  9. Rozmowa Pana Młodego z Rachelą.
  10. Zainteresowanie Poety Rachelą.
  11. Rozmowa Poety z Gospodarzem na temat chłopów.
  12. Rady Czepca dla Poety.
  13. Spór o dług.
  14. Rozmowa o powstaniu chłopskim.
  15. Wyznanie Pana Młodego.
  16. Propozycja zaproszenia na wesele chochoła.
  17. Młoda para zaprasza chochoła.
  18. Przygotowania do oczepin.
  19. Pojawienie się Widma.
  20. Przybycie Stańczyka.
  21. Stańczyk wręcza Dziennikarzowi laskę błazna.
  22. Zwidy i wyznanie Poety.
  23. Hetman pojawia się przed Panem Młodym.
  24. Dziad widzi Upiora.
  25. Pan Młody rozmawia z żoną o ich wspólnym szczęściu.
  26. Przybycie Wernyhory i rozmowa z Gospodarzem.
  27. Wernyhora wręcza Gospodarzowi złoty róg.
  28. Gospodarz oddaje złoty róg Jaśkowi.
  29. Staszek znajduje złotą podkowę.
  30. Gospodarz zarzuca miastowym fałszywe zachowanie.
  31. Pijaństwo Nosa i awantura Czepca.
  32. Rachela wyznaje swe uczucia Poecie.
  33. Rozmowa Pana Młodego z Haneczką i Poety z Maryną.
  34. Kuba opowiada o wizycie Wernyhory.
  35. Dziad prosi Czepca, by ten powstrzymał chłopów.
  36. Panna Młoda opowiada swój sen Poecie.
  37. Znaki na niebie.
  38. Wieści Gospodyni. 
  39. Gospodarz przypomina sobie rozkaz Wernyhory.
  40. Powrót Jaśka, który zauważa, że zgubił złoty róg.
  41. Piosenka chochoła.
  42. Taniec zebranych weselników.

"Wesele": streszczenie szczegółowe

"Wesele" Wyspiańskiego jest dramatem, co oznacza, że zostało ono napisane z podziałem na role. Całość składa się z trzech aktów. Oto streszczenie szczegółowe "Wesela":

  • Akt 1

Akcja utworu rozpoczyna się w izbie wiejskiej chaty, gdzie odbywa się przyjęcie weselne. Dokoła słychać dźwięki muzyki i gwar wszechobecnych rozmów. Jedną z nich toczy Czepiec z Dziennikarzem. Stara się skłonić gościa z miasta do dostrzeżenia w chłopach ludzi godnych uwagi, tymczasem ten jest znudzony miejskim życiem i chce zaznać spokoju, jaki chłopi mają na wsi. W tym akcie poznajemy też pozostałych bohaterów utworu: 

  • Zosia i Haneczka to młode i wesołe panny,
  • Jasiek i Kasper to z kolei młodzieńcy ze wsi,
  • Radczyni - kobieta bardzo wyniosła, pobłażliwie odnosząca się do ludu;
  • Klimina, okoliczna swatka;
  • Pan Młody zapatrzony w swoją urodziwą wybrankę;
  • Panna Młoda – to dziewczyna  prostolinijna, a czasem wręcz naiwna
  • Poeta - człowiek znużony własnym powodzeniem u płci przeciwnej. 

W pewnym momencie w izbie zjawia się Żyd. Podejmuje on rozmowę z Panem Młodym, z której dowiadujemy się o istotnych różnicach między grupami społecznymi. Pan Młody z kolei zachwyca się swoją żoną, przy której inne panny wydają mu się nijakie. Do izby weselnej przybywa też Rachela - córka Żyda. Obecność Racheli, powoduje, że goście zaczynają rozmawiać o sztuce. Poeta zwierza się, że pragnie napisać dramat. Jego rozmowę z Gospodarzem przerywa pojawienie się Czepca i Ojca. Tymczasem chłopi uznają, że Poeta jest nieszczęśliwy. Zdaniem Czepca powinien on poślubić dziewczynę z ludu. Tymczasem wybucha kłótnia między Czepcem a Żydem. Bierze w niej udział również Ksiądz. Gospodarz przypomina im o rzezi, jakiej chłopi dokonali przed laty na szlachcie. Rachela sugeruje, by zaprosić do środka chochoła. Jej sugestii ulega Poeta, który prosi nowożeńców, aby go zaprosili. Młoda para zaprasza z uśmiechem chochoła.

  • Akt 2

Gdy wybija północ, do izby wchodzi chochoł. W izbie zaczynają dziać się dziwne rzeczy: kobieta widzi Widmo byłego narzeczonego, Dziennikarzowi ukazuje się Stańczyk, do Poety przychodzi Rycerz, a Panu Młodemu ukazuje się zjawa Hetmana Branickiego. Dziad z kolei widzi Upiora Szeli. Każda z widmowych postaci ma związek z trudną historią Polski i stanowi wyjątkowy symbol. Rozmowy biesiadników z upiorami przypominają o trudnych wydarzeniach z przeszłości. W końcu przed chatą pojawia się Wernyhora, który wydaje rozkaz Gospodarzowi, aby rozesłał wici wzywające lud do powstania. Przekazuje mu oprócz wskazówek także złoty róg. Jego dźwięk rozbudzi w sercach ludzi wolę walki. Zmęczony Gospodarz przekazuje róg Jaśkowi, który ma wezwać chłopów do stawiania się o świcie przed kaplicą. Tymczasem Staszek przekazuje Gospodarzowi złotą podkowę, która jest namacalnym dowodem wizyty Wernyhory.

  • Akt 3

Akt trzeci rozpoczyna się o poranku, kiedy większość gości jest już mocno zmęczona całonocną zabawą. W izbie pojawia się pijany Nos, a Panna Młoda opowiada Poecie sen, w którym diabły wiozły ją w złotej karecie do Polski. Do Czepca przychodzi Kuba i opowiada o wizycie Wernyhory i złotej podkowie, którą Gospodyni schowała w skrzyni. Czepiec próbuje obudzić Gospodarza, jednak mu się  nie udaje. Postanawia sprowadzić chłopów. Tymczasem Gospodarz nic nie pamięta z wydarzeń ubiegłej nocy. Przybywa Czepiec. Grozi gościom z miasta, że jeśli nie wesprą chłopstwa, to rozprawi się z nimi krwawo. Kiedy Czepiec wygraża zachwyconemu przyrodą Panu Młodemu, Gospodarz przypomina sobie rozmowę z Wernyhorą. Wśród gości czuć podniecenie i oczekiwanie. Wypatrują znaków. Nagle słychać tętent kopyt. Do izby wpada Jasiek, który orientuje się, że zgubił złoty róg, którym miał dać znak do powstania. Podczas gdy chłopak nieudolnie próbuje rozbudzić ludzi, w izbie pojawia się również chochoł. Nakazuje mu wyjęcie zgromadzonych szabli i kos. Rozpoczyna się chocholi taniec. 

"Wesele": bohaterowie utworu

"Wesele" to dramat, w którym pojawia się duża liczba postaci. Część z nich to postaci realne, np. Gospodarz, Państwo Młodzi, Jasiek, Czepiec itd. Drugą część bohaterów "Wesela" stanowią widma i upiory istotne dla historii polskiej (Stańczyk, Hetman, Upiór Szeli). 

Jak wiadomo utwór powstał w oparciu o prawdziwe wydarzenia, nie dziwi więc, że próbowano zidentyfikować kim są pierwowzory postaci z dramatu. I tak według analizy Tadeusza Boya- Żeleńskiego wynika, że:

  • Pan Młody - Lucjan Rydel
  • Panna Młoda - Jadwiga Mikołajczykówna
  • Gospodarz - Włodzimierz Tetmajer
  • Gospodyni - Anna z Mikołajczyków
  • Czepiec - Błażej Czepiec
  • Dziennikarz - Rudolf Starzewski
  • Rachela - Józefa (Pepa) Singer
  • Poeta - Kazimierz Przerwa-Tetmajer
  • Radczyni - Antonina Domańska
  • Zosia - Zofia Pareńska
  • Maryna - Maria Pareńska
  • Haneczka - Hana Rydlówna
  • Nos - Tadeusz Noskowski

Streszczenie książki pt. 'Ludzie bezdomni' pomoże w przygotowaniach do egzaminu. Zdjęcie ilustracyjne"Ludzie bezdomni" - streszczenie, bohaterowie, film

"Wesele": opracowanie 

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego, jest nie tylko jednym z najważniejszych dzieł w dorobku tego autora, ale także w całej literaturze polskiej. Oparte jest na kanwie autentycznych wydarzeń, w których brał udział autor. 

Opracowanie "Wesela" przyda się szczególnie podczas przygotowań do matury lub sprawdzianu. Utwór został przeanalizowany przez wielu znawców i krytyków literackich. Uznawany jest za dramat symboliczny, w którym autor zawiera ukrytą krytykę narodu. W utworze znajdziemy mnóstwo odwołań do trudnej historii Polski. W postaci duchów, upiorów i zjaw pojawiają się tak charakterystyczne postacie jak Stańczyk czy Hetman Branicki, będący symbolem zdrady narodowej. Utwór składający się z zaledwie trzech aktów jest wielowątkowy i wielopłaszczyznowy. Pokazana zostaje w nim ignorancja i brak odpowiedzialności inteligencji, a jednocześnie zapał i chęć chłopstwa do walki. 

W utworze pełno jest symboli i znaków, które mogą umknąć czytelnikowi. Ważne jest, aby zwracać uwagę na didaskalia, w których znajdziemy nawiązanie do ważnych symboli narodowych - na ścianie izby widać płótno przedstawiające bitwę pod Racławicami, na innym jest widoczna postać Wernyhory, który nawiedzi Gospodarza.

Wyspiański w swoim dziele podejmuje ryzykowną decyzję, burząc funkcjonujące w narodzie mity o przywództwie inteligencji, która w jego oczach nie jest w stanie wziąć odpowiedzialności za naród i przewodzić mu w walce o wolność. Nie boi się wskazać błędów i przywar, które sprawiają, że polski lud staje się bezwolny i zdany na łaskę i niełaskę zaborców. 

Zobacz też: "Stary człowiek i morze". Streszczenie i plan wydarzeń lektury