Surrealizm - cechy, definicja i największe przykłady

Surrealizm to nic innego jak nurt w sztuce, literaturze, filmie i teatrze. Chyba każdy z nas kojarzy tak słynne dzieło jak Trwałość Pamięci, autorstwa Salvadora Dali, czy też Guernica, spod pędzla Pablo Picasso?

Surrealizm co to jest? 

Surrealizm co to? - na takie pytanie odpowiadamy zazwyczaj, iż jest to kierunek w sztuce. Często słyszymy sformułowania takie jak: kierunek w malarstwie, bądź w sztuce, nurty filmowe, prądy literackie, style wzornictwa, czy też style architektoniczne. Jest to nic innego jak pewnego rodzaju kategorie, podkategorie lub grupy skupiające zazwyczaj dzieła, które posiadają wspólne cechy lub powstały w podobnym czasie. Generalnie daje nam to możliwość pewnego rodzaju segregacji oraz sposobności na uporządkowanie określonych cech charakterystycznych dla danej grupy. Z łatwością zauważamy, iż pewne elementy są często powtarzalne i sugerujące nawiązania. Potem powstaje definicja, która dotyczy całej kategorii. Określony obraz może jedynie nawiązywać do danego stylu lub być jego sztandarowym przykładem. Odnajduje się również dzieła sztuki łączące różne nurty, które możemy katalogować do dwóch grup, jeżeli zachodzi taka potrzeba. Style mogą być ściśle zamknięte i skupiające tylko i wyłącznie obiekty, posiadające dane elementy w nieskazitelnej formie lub też mogą przyjmować przedmioty, które jedną, niewielką cechą nawiązują do danej grupy.     

Surrealizm - jaka była jego historia? 

Surrealizm jest jednym z kierunków sztuki i wiemy już co to oznacza. Mało tego surrealizm może się także odnosić do teatru, literatury, filmu. Nazywany jest również nadrealizmem. Cała historia tego nurtu zaczęła się w literaturze, natomiast jeżeli chodzi o samą sztukę to surrealizm w tej kategorii datowany jest na rok 1924, powstał na terenie Francji. Sama nazwa jest nieco wcześniejsza, pochodzi z roku 1917 a zawdzięczamy ją panu, który nazywał się Guillaume Apollinaire. Co ciekawe był to francuski krytyk sztuki oraz pisarz, który posiadał polskie korzenie.  

Surrealizm - cechy charakterystyczne 

Surrealizm - cechy, które zakładał to:

  • w sposób wielce awangardowy i definitywnie wbrew logicznemu myśleniu człowieka, całkowite sprzeciwienie się wszelkim kanonom zawartym w już istniejących i doskonale każdemu znanych kierunkach. Chodziło tutaj przede wszystkim o styl klasyczny, realizm, empiryzm, racjonalizm, utylitaryzm oraz wszelkie konwencje w sztuce. Czy były to słuszne działania? Otóż z samego założenia styl ten miał wyrażać wizualne percepcje, co oznaczało, iż w sposób dogłębny igrał on z logicznym porządkiem poprzez zniekształcenie jego obrazu.
  • Marzenie senne, stany podświadomości, halucynacje - odgrywały tutaj bardzo ważną rolę. Nic nie stało na straży racjonalnego myślenia, tylko wyobraźnia artysty wyznaczała ramy.  

Surrealizm - definicja. Przybliżmy ją dokładnie

Surrealizm - definicja, która go dotyczy według słownika PWN, została zawarta w jednym tylko zdaniu. Czy jest to wystarczająca wiedza na temat tak wyszukanego zwrotu akcji w kilku oddzielnych dziedzinach? Nurt ten powinien być nieco dogłębniej potraktowany i zdefiniowany. Wszak okres nazywany Epoką Snów zasługuje na nieco więcej wysiłku.

Za powstanie surrealizmu w sztuce uważany jest rok 1924. Zaledwie jeden rok później nurt ten doczekał się pierwszego wernisażu w postaci wystawy malarskiej. Warto wspomnieć tutaj również takie nazwisko jak Andre Breton, który był autorem Manifestu Surrealizmu.

Przedstawicielami surrealizmu w malarstwie byli między innymi:

  • Pablo Picasso,
  • Salvador Dali,
  • Hans Arp,
  • Giorgio de Chirico,
  • Yves Tanguy,
  • Joan Miro,
  • Francis Picabia
  • Max Ernst,
  • René Magritte,
  • Oscar Dominiguez,
  • Marcel Duchamp,
  • Osvaldo Licini. 

Jeżeli chodzi o sam przykład malarstwa, warto rzucić okiem na wybitne dzieło Salvadora Dali noszące nazwę Płonąca Żyrafa, na tym obrazie znajduje się cała kwintesencja kierunku surrealistycznego. Obraz ten obok Trwałości Pamięci jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł autorstwa Dali. 

Surrealizm w literaturze, tutaj wszystko się zaczęło

Surrealizm w literaturze ma podobne cechy jak ten, który przypisujemy sztuce. Nurt ten powstał pierwotnie właśnie w literaturze, a potem wyewoluował w inne kierunki jak wspomniana sztuka, gdzie zagościł na bardzo długo, trafił również do teatru, czy też filmu. Na samym początku tworzyły się liczne grupy artystów nawołujących do zmiany ogólnej w panujących ówcześnie kanonach. Głównym celem upragnionych zmian miało być całkowite zatracenie realnego postrzegania. Tutaj podobnie jak w malarstwie bardzo ważną rolę odgrywały: motywy snów, marzenia na jawie, czy też halucynacje. Na całym świecie powstawały zorganizowane ruchy surrealistów.

Do polskich poetów związanych z tym nurtem przypisujemy na przykład:

  • J. Słowackiego,
  • T. Micińskiego, 
  • A. Ważyka,
  • J. Brzękowskiego,
  • S.I. Witkiewicza,
  • B. Schulza,
  • T. Różewicza,
  • J. Harasymowicza
  • S. Grochowiaka.

Jeżeli chodzi natomiast o przedstawicieli światowych będą to:

  • L. Aragon,
  • P. Eluard,
  • R. Char,
  • R. Desnos.  
Więcej o: