Monika Zamachowska pochwaliła się, że 17-letni syn już zarabia. Pytamy prawnika, na jakich zasadach mogą pracować małoletni

Wakacje sprzyjają zarobkowej pracy nastolatków. Ale nie każdy chętny małolat dostanie pracę. Do szesnastych urodzin można pracować tylko w określonych branżach, potem wolno nieco więcej. O czym muszą wiedzieć rodzice, zezwalając na dorywczą pracę nieletnich?

Zamachowska chwli się, że syn już zarabia


Monika Zamachowska, prezenterka TVP2 i dumna matka, pochwaliła się, że jej 17-letni syn już zarabia. Zarobki nastolatka pokazała w sieci.

Na Instagramie dziennikarki czytamy:

- To drugi prawdziwy zarobek mojego syna. Pierwszy był większy: za pracę przy roznoszeniu ulotek, ale to była prawdziwa rola serialowa, więc odnotowuję. Brawo, synu!

Dziennikarka, publikując post o zarobkach 17-latka, przypomniała o ważnym - szczególnie w wakacje - temacie, czyli o pracy zarobkowej nieletnich.

Od jakiego wieku małoletni mogą roznosić ulotki? Ile godzin - według kodeksu pracy - może pracować nastolatek? Jakich prac na pewno nie wolno wykonywać przed 18. urodzinami? Kiedy jest potrzebne zezwolenie od inspektora pracy? O czym muszą wiedzieć rodzice, zezwalając małolatom na pracę zarobkową? Poprosiliśmy adwokata Bartosza Batora o fachowy komentarz w tym temacie.

W szczególności wzbronione jest zatrudnianie młodocianych przy pracach załadunkowych i wyładunkowych, przetaczaniu beczek, bali i przy przewożeniu ciężarów środkami transportu. W szczególności wzbronione jest zatrudnianie młodocianych przy pracach załadunkowych i wyładunkowych, przetaczaniu beczek, bali i przy przewożeniu ciężarów środkami transportu. fot: pexels.ocm

Do 16. roku życia legalna praca tylko w reklamie i filmie

Czy polskie prawo dopuszcza możliwość zatrudniania małoletnich? Tak, o ile ukończyli 16 lat, a praca nie koliduje z nauką ani nie powoduje zagrożenia zdrowia dziecka.

Przed 16. urodzinami również istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia, ale tylko na określonych warunkach. Jakich?

Adwokat Bartosz Bator:

- W polskich przepisach obowiązuje zasada wyjątkowej dopuszczalności pracy dzieci. Wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie 16. roku życia jest dozwolone wyłącznie na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową (spoty telewizyjne i reklamowe, bilbordy, reklamy telewizyjne z udziałem dzieci).

Przy zatrudnieniu małoletnich do 16 roku życia wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka, a także zezwolenie właściwego inspektora pracy. Zatem po pierwsze, kodeks pracy za dzieci uznaje osoby do 16. roku życia. Po drugie, dzieci w tym wieku mogą wykonywać tylko wybrany rodzaj prac. Wreszcie wymagana jest zgoda nie tylko rodzica czy innego prawnego opiekuna, ale także inspektora pracy.

Inspektor odmówi wydania zezwolenia na pracę małoletnim jeśli praca powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego Inspektor odmówi wydania zezwolenia na pracę małoletnim jeśli praca powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego fot: pexels.com

Małolat nie zawsze dostanie pozwolenie na pracę

Inspektor pracy może odmówić wydania zezwolenia na pracę dla osoby przed 16. urodzinami. Adwokat tłumaczy, kiedy i w jakich sytuacjach może to zrobić. 

Bartosz Bator: Zrobi to wtedy, gdy uzna, że praca powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego dziecka lub zagraża wypełnianiu obowiązku szkolnego przez dziecko. Zatem przepisy nie wykluczają pracy w roku szkolnym, a jedynie zastrzegają, że praca nie może kolidować z obowiązkami szkolnym dziecka i wpływać negatywnie na jego naukę.

Adwokat tłumaczy także, jakie dokumenty są potrzebne, aby nastolatek przed 16. rokiem życia mógł legalnie pracować. Potrzebna jest nie tylko pisemna zgoda rodzica/opiekuna prawnego, lecz także opinia od psychologa.

- Przepisy jasno określają, jakie dokumenty i informacje trzeba złożyć wraz z wnioskiem o wyrażenie zgody na pracę dziecka. Są to nie tylko pisemna zgoda przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych, lecz także:

- opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej dotycząca braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych, 

- orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych,

- a jeżeli dziecko podlega obowiązkowi szkolnemu - opinia dyrektora szkoły, do której dziecko uczęszcza, dotycząca możliwości wypełniania przez dziecko tego obowiązku w czasie wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć zarobkowych.

Za każdą pracę należy się wynagrodzenie Za każdą pracę należy się wynagrodzenie fot: pexels.com

Za każdą prace należy się wynagrodzenie

Ile i jak dziecko może pracować, określi w swoim ewentualnym zezwoleniu inspekcja pracy.

Bartosz Bator mówi nam, na jaką umowę najlepiej zatrudnić małolata.

- Przede wszystkim zezwolenie na pracę powinno zawierać nie tylko dane osobowe dziecka i jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna, oznaczenie pracodawcy czy określenie rodzaju pracy, którą może wykonywać dziecko, lecz także określenie dopuszczalnego okresu wykonywania przez dziecko pracy, określenie dopuszczalnego dobowego wymiaru czasu pracy, inne niezbędne ustalenia wymagane ze względu na dobro dziecka lub rodzaj, charakter albo warunki wykonywania pracy przez dziecko.

Reguły dotyczą zarówno umów o pracę, jak i umów cywilnoprawnych (dzieło, zlecenie). Co do zasady, dziecku też powinno należeć się wynagrodzenie, szczególnie gdy pracę wykonuje na podstawie umowy o pracę. Powinno ono przysługiwać także za wykonanie zlecenia czy dzieła. Oczywiście możliwym jest wykonywanie pracy określanej jako charytatywna. To nie zmienia faktu konieczności uzyskania na nią zgody. 

Praca po 16 roku życia. Tak, ale nie ciążka! Praca po 16 roku życia. Tak, ale nie ciążka! fot: pexels.com

Po 16. roku życia można już więcej

Młodzież w wieku 16-18 lat to w przepisach tzw. młodociani. Mogą już być zatrudniani na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac.

Jak czytamy w informatorze "Podstawy prawne zatrudnienia młodzieży w wieku 16-18 lat", opublikowanym przez Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie, Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej, pracą lekką jest praca, która nie powoduje zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego, a także nie utrudnia młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego. Tego rodzaju pracą może być np. roznoszenie rzeczy, zbieranie owoców, ale jeśli nie łączy się z dźwiganiem ciężarów. Lekkie prace mogą być wykonywane przez nastolatka nie tylko w sezonie letnim, lecz także dorywczo w ciągu roku szkolnego.

Aby zatrudnić osoby w wieku 16-18 lat, według Kodeksu pracy pracodawca zobowiązany jest do sporządzenia wykazu lekkich prac i do przedstawienia go przyszłemu pracownikowi. Wykaz prac lekkich musi być zatwierdzony przez właściwego inspektora pracy i nie może zawierać prac wzbronionych młodocianym.

W szczególności wzbronione jest zatrudnianie młodocianych przy pracach załadunkowych i wyładunkowych, przetaczaniu beczek, bali i przy przewożeniu ciężarów środkami transportu.

Powinno cię również zainteresować: