1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Czarny bez - poznaj jego zdrowotne właściwości i działanie!

Czarny bez to nie tylko roślina ozdobna. Niewiele osób zdaje sobie sprawę jakie właściwości lecznicze kryje w sobie czarny bez. W jakich dolegliwościach pomoże i co można z niego przygotować?

Czarny bez - jak wygląda i gdzie występuje?

Bez czarny (Sambucus nigra) jest dość pospolitą rośliną, rosnącą na skraju lasów, na nieużytkach, a nawet na gruzowiskach. W ogrodach występuje rzadko, choć dzikie odmiany tego krzewu mogą być ozdobą ogrodu w stylu wiejskim lub naturalnym. Krzaki czarnego bzu z czasem się rozrastają, przypominając drzewa. Ich drobne, białe kwiaty są bardzo ozdobne. 

Bez czarny jest przyjazny dzikiej faunie, choć nie tylko; jego owoce są zjadane przez ptaki. Roślina ta ma małe wymagania i doskonale dostosowuje się do warunków. Rośnie w bardzo szybkim tempie, nawet 60 cm w ciągu roku, 3-7 metrów wysokości oraz od 3 do 5 metrów szerokości. Korona bzu czarnego jest kopulasta, o szerokim pokroju, a gałęzie zwisają, szczególnie w okresie owocowania. Kuliste, niewielkie i bardzo liczne owoce w postaci jagód, pojawiają się wczesną jesienią, pozostając na krzewach jeszcze długo po pierwszych przymrozkach.

Liście bzu czarnego są pierzaste, u dzikich krzewów ciemnozielone, zaś u odmian ozdobnych przybierają kolory od jasnozielonych, przez pstrokate, po prawie zupełnie czarne. Roztarte liście wydzielają niezbyt przyjemny, ostry zapach, podobnie jak owoce. Drobne, kremowobiałe (u odmian ozdobnych - różowe) kwiaty mają słodkawy zapach, przez co chętnie siadają na nich motyle.

Właściwości lecznicze kwiatów i owoców bzu czarnego

Ze względu na właściwości lecznicze, czarny bez jest wykorzystywany w medycynie ludowej od wieków. Jego kwiaty i owoce należą do najcenniejszych surowców zielarskich. Kwiaty zawierają dużo flawonoidów i kwasów fenolowych, kwasy organiczne, sterole, olejek, garbniki, triterpeny, sole mineralne. Taka kompozycja składników decyduje o właściwościach napotnych i przeciwgorączkowych kwiatów. Wykazują również działanie moczopędne, umacniają szczelność ścian naczyń włosowatych, jednocześnie poprawiając ich elastyczność. Ze względu na właściwości przeciwzapalne, stosuje się je do płukania gardła i okładów przy zapaleniu spojówek.

Owoce czarnego bzu są prawdziwą skarbnicą zdrowia! Zawierają m.in. glikozydy antocyjanowe, flawonoidy, cukry i pektyny, garbniki, kwasy owocowe (organiczne), witaminy (szczególnie dużo witaminy C i prowitaminy A), sole mineralne (wapnia, potasu, sodu, glinu i żelaza). Są środkiem czyszczącym krew, poleca się je jako lek odtruwający i pomagający usuwać z organizmu szkodliwe produkty przemiany materii i toksyny, powstałe w chorobach reumatycznych oraz skórnych. Te niezwykłe owoce są też stosowane w stanach zapalnych żołądka i jelit oraz jako pomocniczy lek przeciwbólowy w nerwobólach i rwie kulszowej.

Czarny bez pomoże również w przypadku przeziębienia - zwalczy gorączkę, załagodzi kaszel, wspomaga odkrztuszanie wydzieliny z oskrzeli, a dzięki dużej ilości witamin i soli mineralnych wzmocni organizm, który lepiej poradzi sobie z infekcją.

Bez czarny ma szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym. Można z niego robić smaczne przetwory domowe. Owoce wykorzystywane są głównie jako dodatek do soków i konfitur oraz jako naturalny, czerwony barwnik do koloryzowania produktów spożywczych (np. jogurtów). Owoce, kwiaty, liście i kora znajdują zastosowanie w przemyśle kosmetycznym i zielarskim.

Czy czarny bez jest trujący?

Jedynie surowe owoce bzu czarnego są szkodliwe dla zdrowia, ponieważ zawierają sambunigrynę oraz prunazynę. Substancje te mogą wywołać zatrucie, objawiające się nudnościami, a w cięższych przypadkach wymiotami. Obróbka termiczna (gotowanie) oraz ususzenie owoców pozbawia je toksycznych związków i w takiej postaci można je bezpiecznie spożywać. Do spożycia nadają się tylko dojrzałe owoce, zielone trzeba koniecznie wyrzucić! Toksyczne substancje można też znaleźć w korze i liściach czarnego bzu. Nie ma ich za to w kwiatach, które są  jadalne i można je wykorzystywać np. do przyrządzania sałatek.

Domowe syropy z warzyw i owoców wspomogą twoją odporność i pomogą w walce z przeziębieniem. Sprawdź, jak łatwo je zrobisz!

Przepisy na przetwory z kwiatów i owoców bzu czarnego

Kwiatostany czarnego bzu zbiera się w maju i czerwcu, gdy część kwiatów jest jeszcze nierozwinięta. Zaś owoce można zbierać od września do października - lecz dopiero wtedy, gdy wszystkie są w pełni dojrzałe, czarne i błyszczące. Surowce najlepiej zbierać w suchy i słoneczny dzień, jak najwcześniej. Najlepiej wybierać krzewy oddalone od zanieczyszczonych terenów miejskich. Nie wolno ich suszyć na słońcu, gdyż ciemnieją i tracą właściwości lecznicze.

Po zbiorze należy odłożyć kwiaty na 2-3 godziny, aby uciekły z nich wszystkie owady. Następnie trzeba odciąć ogonki od baldachów, by zostały same kwiatki. Jeśli nie można zrobić przetworów tuż po zebraniu surowca, to kwiaty lub owoce najlepiej przechować w lodówce.

Syrop z kwiatów - jak go zrobić?

Składniki:

  • 40-50 całych kwiatostanów
  • wyciśnięty sok z 4-5 cytryn
  • 2 litry wody
  • 1 kg cukru

Kwiatostany należy włożyć do dużego garnka i zalać wrzącą wodą. Dodać sok z cytryn i cukier. Gotować 10 minut na wolnym ogniu, zbierając pianę. Gotowy sok trzeba przecedzić i przelać do małych butelek, po czym pasteryzować 15 minut. Tak przygotowany syrop można rozcieńczać z wodą gazowaną lub dodawać do herbaty i koktajli.

Syrop z owoców - jak go zrobić?

Składniki:

  • 1 kg owoców
  • wyciśnięty sok z 1 cytryny
  • 750 g cukru

Uwaga! Owoce czarnego bzu silnie brudzą. Prace z nimi należy wykonywać w rękawiczkach.

Owoce odcinamy od gałązek i dokładnie myjemy. Wyrzucamy wszystkie zgniłe, przejrzałe i niedojrzałe.

Po oczyszczeniu wkładamy owoce do dużego garnka. Dodajemy cukier i sok z cytryny. Gotujemy 10 minut na wolnym ogniu i zbieramy pianę. Gotowy sok przecedzamy i przelewamy do małych butelek, po czym pasteryzujemy 15 minut. Możemy go rozcieńczać z wodą gazowaną, mieszać z innymi sokami lub dodawać do herbaty. Można całkowicie zrezygnować z cukru, zmniejszyć jego ilość lub zastąpić go odrobiną miodu.

Preparaty apteczne z czarnego bzu

Czarny bez jest składnikiem wielu preparatów zielarskich. Kwiaty wchodzą w skład m.in. mieszanki Tussiflos o działaniu przeciwkaszlowym oraz wykrztuśnym, która przydaje się w zwalczaniu suchego, uciążliwego kaszlu. Owoce są jednym ze składników preparatów stosowanych m.in. w zaparciach (np. Normosan) i w chorobach skóry, głównie łuszczycy (np. Betagran), oraz podstawą mieszanek o działaniu przeciwzapalnym i napotnym (np. Agryflos), pomocnych zwłaszcza przy przeziębieniu i kaszlu.

Więcej o: