1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Zapalenie zatok przynosowych u dzieci. Jak radzić sobie z tą uciążliwą infekcją?

Zapalenie zatok przynosowych to jedna z najczęstszych chorób u dzieci. Na szczęście w większości przypadków organizm w krótkim czasie sam zwalcza infekcję.

Zatoki przynosowe to zagłębienia wypełnione powietrzem, których wnętrze wyściela  błona śluzowa. Znajdują się w nich gruczoły wydzielające śluz. Łączą się z przewodem nosowym. Już jako dorośli mamy zatoki szczękowe, sitowe, czołowe i klinowe. Nie wszystkie są wykształcone od chwili narodzin. Większość noworodków ma zatoki sitowe i szczękowe. Zatoki sitowe zaczynają się intensywnie rozwijać w okresie od 3. do 8 roku życia, a ok. 12 roku życia staja się w pełni dojrzałe. Zatoki szczękowe najintensywniej rozrastają się od 7. do 12. roku życia i osiągają docelowe wymiary przed 15. urodzinami. Zatoka klinowa i czołowa zaczynają się rozwijać u czterolatków. Klinowa osiąga dojrzałość ok. 15 roku życia a czołowa 5 lat później.

Co powoduje zapalenie zatok przynosowych?

Powstanie stanu zapalnego zatok przynosowych może mieć przyczyny o charakterze:

  • miejscowym (skrzywienie przegrody nosa lub przerośnięcie migdałka gardłowego),
  • ogólnoustrojowym (alergia, astma oskrzelowa, zaburzenia funkcjonowania aparatu śluzowo-rzęskowego, który oczyszcza zatoki), refluks żołądkowy, obniżona odporność)
  • środowiskowym (przebywanie w dużej grupie np. w żłobku czy przedszkolu, zanieczyszczenie środowiska, wdychanie dymu papierosowego).

Stan zapalny zatok przynosowych zawsze obejmuje także błonę śluzową nosa. Mówimy o zapaleniu zatok, gdy są nim objęte przynajmniej jedne z zatok przynosowych. U dzieci niemal każda infekcja objawiająca się katarem oznacza zapalenie zatok. Takie zwykłe przeziębienia są zazwyczaj wywołane przez wirusy, w ich przebiegu dochodzi do ostrego zapalenia zatok przynosowych, ale dzieci wracają po nich do zdrowia w ciągu 7 dni i infekcje nie wymagają leczenia.

Niekiedy wirusowe zapalenie zatok ulega nadkażeniu bakteryjnemu, co może się przerodzić w ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych. Tak dzieje się w 5-13% stanów zapalnych zatok przynosowych. Najczęściej u dzieci w wieku 3-6 lat. 

U dzieci najczęściej dochodzi do zapalenia zatok sitowych i szczękowych.

Zapalenie zatok przynosowych o podłożu wirusowym (najczęstsze)

Do infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych, najczęściej dochodzi jesienią i wiosną. Winowajcami są rynowirusy, wirusy RS, paragrypy, koronawirusy i adenowirusy. Atakują one również zatoki przynosowe dziecka. Jeśli nie dochodzi dodatkowo do zakażenia bakteryjnego, choroba przychodzi samoistnie po 5-7 dniach. Objawami są:

  • ból gardła i kichanie,
  • gorączka,
  • złe samopoczucie,
  • zatkany nos,
  • katar (który może utrzymywać się do 2 tygodni i z przejrzystego stopniowo przeradza się w ropny)
  • bóle mięśniowe.

Dziecko powinno pozostać w domu. Można mu podawać leki objawowe: przeciwgorączkowe, tabletki uśmierzające ból gardła itp.

Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych stwierdza się, gdy u chorego występują co najmniej 2 z typowych objawów:

  • zatkany nos,
  • katar wypływający z nosa lub spływający po tylnej ścianie gardła,
  • bolesne rozpieranie w okolicy twarzy,
  • brak powonienia.

Zapalenie zatok przynosowych o podłożu bakteryjnym

Jeżeli choroba dziecka nie mija po około tygodniu, powyżej 10 dni utrzymuje się, bez oznak poprawy, stan zatkania nosa, katar i kaszel, to jest to sygnałem, że doszło do zakażenia bakteryjnego. Diagnozowane jest bakteryjne zapalenie zatok przynosowych.

Charakterystycznymi objawami są:

  • utrzymujące się powyżej 10 dni dotychczasowe symptomy zapalenia zatok,
  • w przebiegu choroby po kilku pierwszych dniach objawy stają się łagodniejsze a potem następuje zaostrzenie,
  • objawy są zazwyczaj cięższe - katar staje się ropny, gorączka wzrasta powyżej 39°C, pojawia się ból okolic oczodołów.

Leki przeciwgorączkowe dla dzieci

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych

Jeśli objawy zapalenia zatok utrzymują się dłużej niż 12 tygodni, mamy najprawdopodobniej do czynienia z przewlekłym zapaleniem zatok. U dzieci jest ono trudne do zdiagnozowania, gdyż podobne objawy dają też inne choroby. Objawy przewlekłego zapalenia zatok są mniej charakterystyczne niż w przypadku zapalenia ostrego. Często manifestuje się uporczywym kaszlem, katarem i porannym obrzękiem powiek. U małych dzieci zauważalne jest rozdrażnienie, starsze mogą skarżyć się na ból i rozpieranie w okolicy twarzy. Przewlekłe zapalenie zatok rzadziej stwierdza się u dzieci po 6.- 8. roku życia, których układ odpornościowy dojrzewa do zwalczania infekcji.

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych może wynikać z przerostu migdałka gardłowego i alergicznego nieżytu nosa lub współistnieć z tymi chorobami. Warto wiedzieć, że długo utrzymujący się stan zapalny może też prowadzić do przerostu migdałka gardłowego.

Jakie badania przeprowadza lekarz by zdiagnozować zapalenia zatok?

Najważniejsze jest samo badanie w gabinecie lekarza i zbieranie wywiadu. Dodatkowe badania w postaci zdjęcia RTG i tomografii komputerowej (TK) zatok, oraz badań mikrobiologicznych (czyli tzw. wymazu z nosa i gardła) nie są zlecane rutynowo.

W przypadku przewlekłego zapalenia zatok przynosowych lekarz będzie się konsultował z otolaryngologiem, by sprawdzić, czy u dziecka nie doszło do przerostu migdałka, czy nie ma skrzywienia przegrody nosa, chorób uszu, chorób alergicznych lub innych chorób, które mogą być przyczyną stanu zapalnego w obrębie zatok.

Kiedy potrzebne jest leczenie zapalenia zatok przynosowych?

Wirusowe zapalenia zatok przynosowych nie wymaga leczenia. Również w przypadku ostrego bakteryjnego zapalenia zatok przynosowych poprawa najczęściej przychodzi samoistnie. Jeśli przebieg choroby jest łagodny lub umiarkowany, wówczas wystarcza leczenie objawowe i nie ma konieczności wdrażania antybiotykoterapii.

Jeśli lekarz stwierdzi ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych i uzna, że konieczne jest przepisanie antybiotyku, jego stosowanie potrwa 10-14 dni a niekiedy dłużej - aż do momentu, gdy przez 7 dni  nie będą już występowały objawy choroby.

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych zwykle leczone jest przy pomocy steroidów donosowych i antybiotyków.

Więcej o: