Zapalenie zatok

Tekst Magdalena Gignal, konsultacja: dr Piotr Albrecht
27.08.2008 , aktualizacja: 27.08.2008 15:33
A A A Drukuj
Dziecko ma katar i skarży się na ból głowy? Nie lekceważ tych objawów - to może być zapalenie zatok.
Czy powietrze może boleć? Niestety, może. Najlepszym dowodem na to są infekcje zatok, czyli wypełnionych właśnie powietrzem przestrzeni, rozmieszczonych symetrycznie wokół nosa i oczu. Zatoki przynosowe, bo tak fachowo się nazywają, składają się z dwóch zatok czołowych, dwóch szczękowych i dwóch klinowych oraz z błędnika sitowego. Dziecko przychodzi na świat z wykształconymi zatokami szczękowymi i błędnikiem sitowym. W 3. roku życia wykształcają się zatoki klinowe. Jeszcze później - w wieku 5-6 lat -zatoki czołowe.

Rolą zatok jest ogrzanie i nawilżenie powietrza, które przez nos dociera do układu oddechowego. Każda infekcja wirusowa (katar, przeziębienie, grypa) wywołuje stan zapalny i obrzęk błony śluzowej nosa. Upośledza to swobodny przepływ powietrza pomiędzy jamą nosową a zatokami i sprzyja wnikaniu do tych ostatnich wirusów i bakterii. A stąd już tylko krok do ostrego zapalenia zatok.

Do zapalenia zatok przyczyniać się może także katar sienny, przerost migdałka gardłowego, refluks żołądkowo-przełykowy, zapalenie ucha oraz zmiany anatomiczne, np. skrzywienie przegrody nosowej.

Objawy

Zapalenie zatok zwykle zaczyna się katarem. Dziecku cieknie z nosa żółta lub zielona ropna wydzielina. Towarzyszy temu podwyższona temperatura, ból głowy, a czasami również obrzęk powiek, drapanie w gardle i ogólne osłabienie. Przy zapaleniu zatok czołowych ból nasila się przy pochyleniu głowy, zapalenie zatok szczękowych objawia się bólem górnej szczęki, a infekcja błędnika sitowego powoduje obrzęk powiek. Najczęściej jednak infekcja obejmuje wszystkie wykształcone już zatoki przynosowe.

Dzieci, zwłaszcza świeżo upieczone przedszkolaki, które przechodzą zazwyczaj 6 do 8 infekcji wirusowych w roku, często chorują na ostre zapalenie zatok. Najczęściej, kiedy ustępują objawy przeziębienia, mija również stan zapalny zatok. Choroba trwa nie dłużej niż 3 tygodnie. Jeśli infekcja się przeciąga - nawet do 3 miesięcy - mówimy o zapaleniu nawracającym. Zdarza się, że leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, a choroba trwa dłużej niż 3 miesiące. Wtedy mamy do czynienia z przewlekłym zapaleniem zatok.

Leczenie

Jeśli podejrzewasz, że dziecko może cierpieć na zapalenie zatok, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Zaniedbany stan zapalny może przejść w zapalenie przewlekłe, które wymaga nieprzyjemnej punkcji i płukania zatok. Przy "zwykłym" ostrym zapaleniu zatok wystarczy leczenie farmakologiczne. Na ogół objawowe - podawanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, nawilżanie nosa. Niekiedy koniecznie jest podanie antybiotyku. Pilnuj wtedy, żeby maluch przyjmował go w regularnych odstępach czasu. Nie skracaj kuracji na własną rękę, nawet jeśli wydaje ci się, że dziecko jest całkowicie wyleczone!

U dzieci najczęstszą przyczyną nawrotów zapalenia zatok jest przerost migdałka gardłowego, zwanego też trzecim migdałkiem. Przerośnięty migdałek utrudnia przepływ powietrza przez nos i usuwanie zainfekowanego śluzu. W tej sytuacji laryngolog może zalecić jego usunięcie.

Uwaga na najmłodszych

U niemowląt i małych dzieci choroba rozwija się w zatokach sitowych i szczękowych. Dziecko ma temperaturę, zatkany nosek, jest niespokojne, pociera ręką policzki, często krzyczy z bólu i nie daje sobie dotknąć twarzy. Te objawy łatwo pomylić z ząbkowaniem, dlatego w takich przypadkach trzeba się skontaktować z lekarzem. Tym bardziej, że nieleczone ostre zapalenie zatok jest dla małych dzieci naprawdę niebezpieczne - grozi zapaleniem w obrębie oczodołu i szczęki, a niekiedy zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Objawem ostrego zapalenia zatok u niemowląt bywa też obrzęk powiek (stan zapalny blokuje odpływ krwi i limfy). Maluch zwykle wymaga leczenia szpitalnego.

Jak możesz pomóc dziecku?

- Zadbaj, żeby powietrze w mieszkaniu było dobrze nawilżone. Często wietrz pokój dziecka.

- Pilnuj, żeby maluch leżał z wysoko uniesioną głową. Taka pozycja ułatwi spływanie wydzieliny z nosa w dół.

- Wkraplaj dziecku do nosa sól fizjologiczną lub roztwór soli morskiej, które rozrzedzają ropną wydzielinę i ułatwiają wydmuchiwanie nosa.

- Maluchowi, który skarży się na ból głowy, możesz podać (w porozumieniu z lekarzem) paracetamol lub ibuprofen.

- Łagodzeniu bólu głowy przy zapaleniu zatok sprzyjają ciepłe okłady na czoło.

Zobacz także
  • 3
Brak komentarzy

Redakcja eDziecko.pl

*

Agnieszka Wirtwein-Przerwa

  • redaktorka naczelna
  • agnieszka.wirtwein@agora.pl
  • redaktorka
  • karolina.stepniewska@agora.pl
  • dziennikarka
  • joanna.biszewska@agora.pl
  • dziennikarz, felietonista
  • marcin.sztetter@gmail.com
  • felietonistka
  • administratorka forum
  • zona_mi@gazeta.pl