Infekcje oczu u dzieci

lek.med. Karolina Turżańska
08.11.2011 , aktualizacja: 16.05.2014 12:02
A A A Drukuj
Sprawdź, jakie są najczęstsze przyczyny infekcji oczu u dzieci, jak możesz je przed nimi chronić i co robić, kiedy choroba już się pojawiła.
Wiele wirusów, bakterii, pasożytów i grzybów atakujących ciało dziecka może powodować także infekcje oczu. Pomimo, że w większości są one banalne, nie wolno ich jednak lekceważyć zaniedbywane mogą, bowiem prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji. Najbardziej rozpowszechnione infekcje oczu u dzieci to zapalenie spojówek i jęczmień

Czerwone oko:

Jeśli twój maluch wrócił ze szkoły lub przedszkola z mocno zaczerwienionym, podrażnionym okiem - to z dużym prawdopodobieństwem pojawiło się u niego zapalenie spojówek - przezroczystych błon pokrywających wewnętrzną stronę powiek i powierzchnię gałki ocznej. Mimo że silne zaczerwienienie oka, szybki rozwój choroby i jej bardzo nieprzyjemne objawy potrafią sprawiać bardzo groźne wrażenie, zapalenie spojówek w większości przypadków nie jest groźne i nie stanowi zagrożenia dla wzroku dziecka. Jednak ze względu na to, że niektóre jego typy mogą być niebezpieczne i wymagać specjalistycznego leczenia, jeśli u twojego malucha pojawiły się objawy, zaprowadź dziecko do lekarza i pozwól mu zadecydować o dalszym postępowaniu.

Przyczyny:

Choroba może być wywoływana przez wiele bakterii i wirusów, często pojawia się też w trakcie innych infekcji np. przeziębienia, zapalenia zatok czy uszu. Zapalenie spojówek jest też często obok wodnistego kataru i kichania jednym z objawów alergii, może być też wywołane przez podrażnienie mechaniczne np. zatarcie oka, chemiczne np. przez szampon do włosów, mydło czy chlor w basenie. Objawy zapalenia spojówek mogą też być wywoływane przez zanieczyszczenia powietrza np. dymem papierosowym.

Objawy:

Objawy zapalenia spojówek mogą nieco różnić się w zależności od przyczyny, jaka je wywołała. Charakterystyczne jest silne zaczerwienienie oraz świąd lub pieczenie chorego oka. Dziecko może mieć wrażenie piasku pod powiekami i potrzebę tarcia oczu, co dodatkowo nasila objawy. Powieki mogą być nieco opuchnięte. Jeśli oczy dziecka są bardzo podrażnione może pojawić się nadwrażliwość na światło. Częste jest też pojawianie się wydzieliny. Na podstawie wydzieliny zbierającej się w przestrzeni między powieką a okiem dziecka możemy niekiedy rozpoznać przyczynę choroby. Przezroczysta wyglądająca jak łzy jest charakterystyczna dla choroby pochodzenia wirusowego i alergii, mętna, żółtawa ciągnąca wydzielina może świadczyć o infekcji bakteryjnej i wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. Pamiętaj jednak, że niewielka ilość kremowej wydzieliny w kąciku oka jest czymś normalnym, nie wszczynaj więc alarmu jak tylko ją zobaczysz. W przypadku bakteryjnego zapalenia spojówek wydzieliny jest znacznie więcej, wycieka ona z oka, skleja powieki zwłaszcza rano, po przebudzeniu. Resztki zaschniętej wydzieliny mogą też pojawiać się na górnej części policzków dziecka. Wirusowe zapalenie spojówek zazwyczaj towarzyszy łagodnym infekcjom, takim jak przeziębienie i mija samo wraz z ustępowaniem choroby podstawowej, czasem jednak może trwać nawet kilkanaście dni. Objawia się zazwyczaj zaczerwienieniem i obrzękiem spojówek oraz łzawieniem, może mu towarzyszyć uczucie piasku pod powiekami. Zazwyczaj nie wymaga leczenia, ale jeśli dolegliwości są bardzo nasilone pomóc może nawilżanie oka przy pomocy "sztucznych łez" i podawanie leków przeciwświądowych. Musimy jednak pamiętać, że infekcje wirusowe spojówek mogą przebiegać bez łzawienia a zaczerwienione, łzawice i swędzące spojówki mogą być również objawem alergii i wymagają wtedy specjalistycznego leczenia. W przeciwieństwie do tych towarzyszących katarowi, zapalenie spojówek w przebiegu ospy wietrznej może być groźne. Do zakażenia dochodzi zwykle, kiedy dziecko przenosi zakażony pełen wirusów płyn z rozdrapanych ospowych pęcherzyków do oka. Efektem tego może być tworzenie płytkich owrzodzeń w obrębie oczu dziecka. Dlatego w przypadku ospy bardzo ważne jest, aby dziecko nie tarło oczu a w przypadku zaobserwowania zmian w ich obrębie należy natychmiast poprosić o fachowa pomoc.

Alergiczne zapalenie spojówek jest następstwem podrażnienia wywołanego przez alergen, na który dziecko jest uczulone - np. kurz albo pyłki roślin. Przebiega zazwyczaj z dużym świądem i zaczerwienieniem. Może towarzyszyć mu silne łzawienie.

Zakaźność:

Zapalenie spojówek wywołane przez wirusy i bakterie jest zakaźne, to wywołane podrażnieniem i alergią nie. Dziecko może zarazić się przez kontakt z chorą osobą lub przez przedmioty, z którymi miała ona kontakt np. używaną chusteczkę lub ręcznik. Jeśli dziecko trze chore oczko może też łatwo przenieść infekcję do drugiego oka, dlatego bardzo ważne jest wyrobienie u dziecka nawyku częstego mycia rąk i pilnowanie, aby nie tarło oczu.

Zapobieganie:

Najlepszym sposobem zapobiegania zapaleniu spojówek pochodzenia infekcyjnego jest częste mycie rąk i unikanie dotykania oczu. Dobrze jest też nauczyć dziecko, aby nikomu nie pożyczało ani nie używało cudzych kropli do oczu, używanych chusteczek, ręczników, poszewek na poduszki a w przypadku starszych dziewczynek akcesoriów do makijażu oczu.

Kiedy opiekujesz się chorym dzieckiem myj ręce za każdym razem przed i po dotykania chorego oka. Pilnuj też, aby po użyciu natychmiast wyrzucić wszelkie gaziki i chusteczki używane przez dziecko. Ręczniki i poszewki używane przez dziecko powinny być wygotowane i prane oddzielnie, aby zapobiec szerzeniu choroby na pozostałych członków rodziny.

Jeśli twoje dziecko ma skłonność do alergii unikaj narażania go na działanie alergenów, używaj filtrów i nawilżaczy powietrza, często odkurzaj mieszkanie, unikaj otwierania okien w dni, kiedy stężenie pyłków w powietrzu jest szczególnie wysokie. Stosuj też leki przeciwalergiczne zalecane przez lekarza prowadzącego dziecko.

Leczenie:

Zapalenie spojówek wywołane przez wirusy zazwyczaj mija samo i nie wymaga specjalistycznego leczenia, jeśli objawy są bardzo nasilone pomóc mogą krople - nawilżające oko dziecka i łagodzące objawy zapalenia. Jeśli lekarz podejrzewa wystąpienie zapalenia spowodowanego przez bakterie z pewnością przepisze dziecku krople lub maść z antybiotykiem. Zapalenie alergiczne wymaga stosowania leków przeciwalergicznych. We wszystkich przypadkach w złagodzeniu objawów może pomóc stosowanie chłodnych lub ciepłych kompresów oraz przemywanie oczu dziecka specjalnym roztworem soli fizjologicznej lub sztucznymi łzami dostępnymi w każdej aptece.

Próba podania leku do oka dziecka może być prawdziwym wyzwaniem. Jeśli lekarz zapisał dziecku krople, delikatnie odchyl dolną powiekę dziecka i podawaj krople unikając dotykania aplikatorem do oka i spojówek. Jeśli jest to niemożliwe, spróbuj podać lek do wewnętrznego kącika oka, kiedy dziecko leży z zamkniętymi oczami, kiedy dziecko otworzy oko i zacznie mrugać, lek wpłynie do środka.

W przypadku podawania maści również odchyl powiekę dziecka i bez dotykania aplikatorem umieść wstążeczkę preparatu wzdłuż spojówki, od jednego kącika oka do drugiego. Jeżeli jest to niewykonalne, nałóż maść na brzeg powieki, lek rozpuści się pod wpływem ciepła ciała i dostanie do oka.

Pamiętaj, o regularnym usuwaniu wydzieliny z oczu dziecka zwłaszcza przed zapuszczaniem kropli czy nakładaniem maści, w przeciwnym wypadku nie będą one miały możliwości zadziałania. Nie rozrywaj jednak nigdy powiek na siłę, namocz gaziki w soli fizjologicznej (znajdziesz ją w aptece) i delikatnie przemywaj oczy dziecka rozmaczając przyschniętą wydzielinę.

Fachowa pomoc:

Ponieważ niekiedy poważne choroby oczu rozpoczynają się jak zapalenie spojówek lub mogą je przypominać nie ryzykuj i zawsze, jeśli objawy wskazują, że u twojego dziecka mogło rozwinąć się zapalenie spojówek - skontaktuj się z lekarzem. Rozpozna on prawdopodobną przyczynę choroby i zadecyduje czy leczenie jest potrzebne. Dobierze też leki odpowiednie do stanu dziecka.

Jeśli lekarz zadecydował, że choroba nie wymaga specjalistycznego leczenia a objawy nie mijają w ciągu tygodnia - skonsultuj się z nim ponownie, zrób to również, jeśli objawy nie mijają po 3 dniach od włączenia leków.

Natychmiastowej konsultacji wymagają tez dzieci, u których pojawił się ostry ból, zaburzenia widzenia, silny światłowstręt a także takie, u których w przebiegu zapalenia spojówek pojawił się narastający obrzęk, zaczerwienienie i tkliwość tkanek wokół oka połączony z wystąpieniem gorączki - objawy te mogą świadczyć o szerzeniu choroby poza spojówki i wymagają natychmiastowego leczenia.

Jęczmień

Jęczmień to popularna nazwa ropnia powstającego zazwyczaj na brzegu powieki. Jego objawy to zaczerwienienie, obrzęk i ból powieki, na której po pewnym czasie pojawia się charakterystyczny zbiornik z ropa a także światłowstręt i łzawienie. Ropień po pewnym czasie opróżnia się sam. Leczenie jęczmienia polega na stosowaniu maści z antybiotykiem. Nie przyspieszy ona ustępowania zmiany, ale zapobiegnie szerzeniu się infekcji na inne części oka. W tym samym celu należy tez powstrzymywać dziecko przed rozdrapywaniem i wyciskaniem zmiany. Raczki i buzia dziecka powinny być często myte a jego ręcznik nie udostępniany innym domownikom, aby zapobiec szerzeniu się infekcji. Pomóc mogą także ciepłe, wilgotne kompresy przykładane na 15 minut, kilka razy w ciągu dnia. Szczególna dbałość o higienę jest szczególnie wskazana, jej brak może doprowadzić do powikłań wymagających silnej antybiotykoterapii stosowanej ogólnie a niejednokrotnie tez leczenia chirurgicznego.

UWAGA!

- Jeżeli zaczerwienienie obrzęk i łzawienie dotyczą tylko jednego oka upewnij się czy nie dostało się do niego jakieś ciało obce - delikatnie odsuń powieki i obejrzyj ich wnętrze, dla pewności przepłucz także oko dziecka "sztucznymi łzami" lub specjalnie do tego przeznaczonym roztworem soli fizjologicznej, który kupisz w każdej aptece. Jeżeli widzisz ciało obce a płukanie nie pomaga lub widzisz fragment ciała obcego wbił się w oko nie usuwaj go sama, możesz w ten sposób nieodwracalnie uszkodzić oko dziecka tylko natychmiast zgłoś się do lekarza.

Każdy uraz oka - uderzenie, zadrapanie lub zranienie gałki ocznej powinien natychmiast zostać obejrzany przez lekarza.

Mimo, że najczęstsze infekcje oczu u dzieci są najczęściej niezbyt groźne nie wolno ich lekceważyć. Nie leczone prawidłowo mogą szerzyć się bowiem na dalsze partie oka co grozi konsekwencjami niebezpiecznymi dla wzroku malucha, a także przenosić się na układ nerwowy z którym oczy dziecka są bezpośrednio połączone.

Zobacz także
  • 6
  • 4
Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Redakcja eDziecko.pl

*

Agnieszka Wirtwein-Przerwa

  • redaktorka naczelna
  • agnieszka.wirtwein@agora.pl
  • redaktorka
  • karolina.stepniewska@agora.pl
  • dziennikarka
  • biszewska@yahoo.com
  • dziennikarz, felietonista
  • marcin.sztetter@gmail.com
  • menadżerka od społeczności
  • agata.podrazka@agora.pl
  • administratorka forum
  • zona_mi@gazeta.pl