Zaczerwienione policzki z drobną wysypką, sucha, łuszcząca się skóra, zaognione, sączące się zmiany na rączkach i nóżkach, zgrubiały naskórek Zmiany swędzą, nawracają. To objawy atopowego zapalenia skóry. Choroba zwykle objawia się w pierwszym roku życia. U starszych dzieci zmiany sytuują się w zgięciach rąk i nóg, na szyi, w okolicach płatków usznych. Z czasem objawy choroby łagodnieją, a 70 proc. dzieci wyrasta z niej.

Przyczyny AZS są złożone i nie do końca poznane. Wiadomo, że jest to przewlekła, zapalna choroba skóry uwarunkowana genetycznie. Na szczęście coraz lepiej potrafimy przynieść ulgę dzieciom dotkniętym tą chorobą.

Wybieramy lekarza

Jeśli zaobserwowaliście u waszego dziecka nawracające, mocno swędzące zmiany skórne, skontaktujcie się z doświadczonym pediatrą lub alergologiem. Dużą rolę w postawieniu właściwej diagnozy odgrywa pogłębiony wywiad, nie dziwcie się więc, że lekarz będzie pytał o to np., czy ktoś w rodzinie jest alergikiem, czy palicie papierosy, w jakich warunkach mieszkacie, jak wygląda dieta dziecka. Lekarz może uznać, że waszemu dziecku potrzebna będzie diagnostyka alergiczna. Niekiedy wykonuje się badanie poziomu specyficznych przeciwciał IgE we krwi (można je przeprowadzić nawet u noworodka). Można też zrobić testy skórne (punktowe lub płatkowe). Często przeprowadza się je dopiero u trzylatków, choć doświadczony alergolog potrafi je wykonać u dziecka w każdym wieku. Niestety, nie zawsze daje się w ten sposób wykryć czynnik wywołujący objawy choroby. Czasami u podłoża AZS leży tzw. nadwrażliwość alergiczna typu opóźnionego - wówczas testy skórne mogą być ujemne, a we krwi wcale nie muszą występować swoiste IgE.

Pielęgnujemy

Lekarz powinien dać wam dokładne wskazówki, jak pielęgnować dziecko, by poprawić stan jego skóry. Codzienna pielęgnacja i nawilżanie skóry malucha to ogromnie ważny element kuracji. Dzieci z AZS mają suchą skórę, co jest przyczyną nasilonego świądu, a wysuszona skóra jest jeszcze bardziej skłonna do podrażnień, nadkażeń bakteryjnych, wirusowych czy grzybiczych.

Kąpiel

Powinna trwać maksymalnie 10 minut. Zadbajcie o to, by woda była ciepła lub letnia, ale nie gorąca (do 37°C). Zamiast mydełka stosujcie natłuszczające płyny do mycia (dobre efekty dają preparaty zawierające polidokanol, który ma działanie przeciwświądowe). Po umyciu delikatnie osuszcie ręcznikiem skórę dziecka, a zaraz potem - nasmarujcie kremem (natłuszczającym lub nawilżającym), by zatrzymać w niej wilgoć.

Odpowiednie kosmetyki

W aptekach jest spory wybór tzw. dermokosmetyków. Dla atopików dobre są emolienty - preparaty nawilżające i natłuszczające skórę. W domu warto mieć kilka sprawdzonych preparatów (do stosowania w zależności od stopnia nasilenia atopowego zapalenia skóry): lekki żel na zmiany skórne, krem oraz maść. Dobrej jakości, niedrogie maści apteczne do codziennej pielęgnacji (np. na bazie maści cholesterolowej) lekarz może przepisać na receptę. Skuteczne są preparaty z mocznikiem, jednak powodują one czasami pieczenie, które nie wszystkie dzieci są w stanie znieść.

Smarowanie skóry

Jego częstotliwość trzeba dostosować do dziecka. Niekiedy potrzebne jest wielokrotne smarowanie w ciągu dnia. Z czasem warto dążyć do tego, żeby dziecko samo częściowo przejmowało odpowiedzialność za swoją chorobę - np. już trzy-, czterolatek może pod waszym nadzorem sam smarować się kremem.

Leczymy

Niekiedy lekarz zaleca stosowanie specyfików steroidowych, które są bardzo skuteczne. Jest to potrzebne przy dużym zaostrzeniu zmian skórnych. Jak wiemy, zapalenie skóry jest odpowiedzialne za świąd, więc dziecko drapie się, co z kolei prowadzi do dalszego zaostrzenia zmian zapalnych i dalszego nasilenia świądu. Długie stosowanie miejscowych steroidów może jednak spowodować, że skóra stanie się cieńsza i bardziej podatna na nadkażenia.

Powikłań unikniemy używając preparatów ściśle według wskazań lekarza - przez wyznaczony przez niego czas i wyłącznie na miejsca o nasilonych zmianach.

Od niedawna mamy też do dyspozycji preparaty innego rodzaju, tzw. miejscowe modulatory odporności - Elidel i Protopic. Są skuteczne i dobrze tolerowane, ale niestety drogie. Stosuje się je przewlekle, aż do ustąpienia zmian skórnych. Preparaty te zwiększają miejscową odporność skóry i chronią ją przed nadkażeniami.

W Polsce można je stosować u dzieci powyżej 2. roku życia. Są wydawane na receptę.

Czasami konieczne jest zastosowanie leków łagodzących świąd (np. fenistilu). Trzeba też starannie i skutecznie leczyć wszystkie dodatkowe infekcje skórne.

Chronimy przed alergenami

W 30-50 proc. przypadków u podłoża AZS leży alergia pokarmowa. Najczęstsze alergeny to białko mleka krowiego, białko jaja, ryby, soja, orzeszki ziemne, orzechy i pszenica. Wszelkie ograniczenia dietetyczne muszą być jednak zawsze dobierane indywidualnie i konsultowane z lekarzem prowadzącym, aby nie doszło do zaburzeń odżywiania.

1 2  następne »