Najlepszym przykładem na to, że w świat wartości można wprowadzać już kilkulatka jest książka Ireny Koźmińskiej i Elżbiety Olszewskiej "Z dzieckiem w świat wartości" (Wyd. Świat Książki). Znajdziemy w niej podpowiedzi i pomysły, jak rozmawiać z dziećmi na trudne tematy, jak zaszczepić w nich odpowiedzialność, szacunek, uczciwość czy odwagę, jak uczyć je optymizmu, umiłowania mądrości i piękna. Brzmi górnolotnie, ale przy okazji można się dobrze bawić. Sprawdźcie sami! Oto fragmenty książki, którą gorąco polecamy.

Wielu rodziców zastanawia się, czy warto uczyć wartości moralnych, jeśli w efekcie dzieci mogą być gorzej przystosowane do coraz bardziej drapieżnego otoczenia. Czy może raczej należy je uczyć cwaniactwa, umiejętności przystosowania się, korzystania z okazji i braku skrupułów? To uzasadnione obawy, bo rzeczywiście człowiek wrażliwy, który rozważa każdą swą decyzję i jej moralne konsekwencje, może w pewnych sytuacjach przegrać w konfrontacji z ludźmi postępującymi bezwzględnie i niemoralnie.

Pomyślmy jednak i porozmawiajmy o tym z naszymi dziećmi, dostosowując przykłady do ich wieku, jak wyglądałby świat pozbawiony wszelkich wartości i hamulców moralnych, świat, w którym każdy robi, co chce, nie licząc się z innymi. Wystarczy garść przykładów, by uzmysłowić sobie, jak ważne są wartości dla zachowania porządku, jakości życia - i wreszcie samego życia.

Proponowany przez nas program nauczania wartości obejmuje dwanaście uniwersalnych wartości moralnych. Są to:

1. Szacunek (grzeczność połączona z troską o uczucia i dobro drugiej osoby);

2. Uczciwość (mówienie i poszanowanie prawdy, rzetelność, nieprzywłaszczanie sobie cudzej własności, stosowanie zasady bezstronności i równości praw);

3. Odpowiedzialność (rzetelne wypełnianie swych obowiązków, dbanie o dobro i zapobieganie złu, a także gotowość do ponoszenia konsekwencji własnych wyborów i zachowań);

4. Odwaga (rozumiana jako wartość moralna - podejmowanie trudnych, służących dobru decyzji oraz przeciwstawianie się złu);

5. Samodyscyplina - umiar i rozwijanie własnego potencjału (umiar - umiejętność nałożenia sobie zdrowych ograniczeń, unikanie skrajności, dążenie do ładu i równowagi, zdolność cieszenia się tym, co mamy);

6. Pokojowość (unikanie przemocy; postawa człowieka, który zawsze poszukuje rozwiązań uwzględniających interesy wszystkich zainteresowanych stron oraz dobro ogólne);

7. Sprawiedliwość (uczciwość w ocenianiu i sądzeniu, przestrzeganie zasady równości praw, poszanowanie prawdy oraz prawość postępowania, czyli inaczej ludzka przyzwoitość, postępowanie fair);

8. Szczęście, optymizm, humor (poczucie trwałego zadowolenia oraz wewnętrznej harmonii i spokoju, które są skutkiem życzliwości i akceptacji siebie i świata, a także wiary w jego zasadnicze dobro);

9. Przyjaźń i miłość (przyjaźń - bliski i równoprawny związek pomiędzy osobami, oparty na wzajemnej sympatii, życzliwości, szczerości, zaufaniu, gotowości do pomocy oraz czerpaniu przyjemności z przebywania razem);

10. Solidarność (pomoc ze szlachetnych pobudek);

11. Piękno (coś, co nas zachwyca i czyni lepszymi);

12. Mądrość (celowe przyczynianie się do dobra poprzez właściwe wybory).

Przeznaczmy każdy miesiąc roku na nauczenie dzieci jednej z dwunastu wartości: na omówienie jej sensu, na rozmowy o niej przy okazji wspólnych lektur, oglądanych filmów, obserwowanych i doświadczanych sytuacji życiowych. Dyskutujmy z dziećmi o konsekwencjach stosowania i zaniechania wartości. Starajmy się na stałe wprowadzić wartości do naszego rodzinnego życia. Wyrażajmy dzieciom uznanie, gdy postępują zgodnie z nimi.

Szacunek

Inne nie znaczy gorsze

Poprośmy, by dzieci narysowały portrety swoich babć lub cioć. Wskażmy na różnice w portretach i podkreślmy, że nie ma tu cech lepszych ani gorszych, choć babcie lub ciocie różnią się wyglądem. Poprośmy dzieci, by wymieniły, jakie lubią potrawy, jakie zabawy, jaką porę roku. Wskażmy na różne zalety tych wyborów, podkreślając, że każdy ma prawo do własnych sądów, upodobań, zainteresowań.

1 2 3  następne »