1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Komórki macierzyste - gdzie powstają i co leczą? Czy warto bankować krew pępowinową?

Komórki macierzyste to komórki, które posiadają dwie wyjątkowe zdolności. Potrafią się w teoretycznie nieograniczony sposób dzielić i przekształcać w różne typy komórek. Mają zdolność podziału i regeneracji, czyli zastępują obumierające komórki nowymi. Komórki macierzyste pobierane są po odwirowaniu ze szpiku kostnego, z krwi pępowinowej lub z krwi obwodowej. Co jeszcze trzeba wiedzieć o komórkach macierzystych? Czy warto bankować krew pępowinową?

Komórki macierzyste, zwane komórkami pnia (SC - stem cells) to biologiczne jednostki, które mają niezwykłe właściwości. To zdolność do potencjalnie nieograniczonej liczby podziałów (samoodnawiania swojej puli) oraz różnicowania się w komórki innych typów. Komórki macierzyste budują każdy żywy organizm i występują w początkowej fazie powstawania wszystkich tkanek organizmu. Są pierwotne i niewyspecjalizowane. Swoją budową i funkcją dopasowują się do tkanki, w której się znajdują. Gdzie powstają komórki macierzyste? Pozyskuje się je po odwirowaniu ze szpiku kostnego, z krwi pępowinowej lub z krwi obwodowej.

Zobacz także:

Typy komórek macierzystych

Wyróżnia się trzy zasadnicze typy komórek macierzystych, które mają różne zdolności, potencjalne możliwości i zastosowania. To:

  • tkankowe komórki macierzyste (TSC - Tissue Stem Cells),
  • zarodkowe lub embrionalne komórki macierzyste (ESC - Embryonic Stem Cells),
  • indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (iPSC - Induced Pluripotent Stem Cells).

Tkankowe komórki macierzyste są obecne w niektórych tkankach zarówno u płodu, jak i dojrzałego człowieka. Najbardziej znanym przykładem tkankowych komórek macierzystych są macierzyste komórki szpiku, które są wykorzystywane do przeszczepów u pacjentów z białaczką. Inne mogą być pozyskiwane z tkanki tłuszczowej czy bezpośrednio z krwi, także z krwi pępowinowej. TSC mają ograniczone możliwości różnicowania się. Zarodkowe komórki macierzyste mogą być pobrane tylko z blastocysty, mają zdolność przekształcania się w każdą komórkę organizmu. Z kolei indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste to komórki pobrane z ukształtowanego organizmu, a następnie przeprogramowanymi genetycznie w warunkach laboratoryjnych.

Leczenie komórkami macierzystymi

Wiele się mówi o leczeniu komórkami macierzystymi różnych schorzeń. Co faktycznie leczą komórki macierzyste? Co jest obietnicą, a co faktem? W jakich sytuacjach klinicznych potwierdzono skuteczność leczenia komórkami macierzystymi?

Prof. dr hab. Józef Dulak ostrzega, że tzw. terapie komórkami macierzystymi niekiedy nie mają nic wspólnego ani z terapią, ani z komórkami macierzystymi. Jednocześnie wskazuje na trzy sytuacje, gdzie zastosowanie komórek macierzystych jest zasadne. To:

  1. przeszczepy szpiku kostnego, czyli m.in. krwiotwórczych komórek macierzystych, dzięki którym leczy się nowotwory krwi lub niedobory odporności,
  2. leczenie rogówki oka metodą Holoclar, która wykorzystuje tzw. komórki rąbkowe znajdujące się w oku i mające zdolność regeneracji rogówki. Stosuje się je u pacjentów, u których jedno oko uległo uszkodzeniu. Metoda polega na pobraniu komórek macierzystych ze zdrowego oka, wyhodowaniu z nich w laboratorium komórek rogówki i wszczepieniu ich do oka chorego.
  3. przeszczepy komórek skóry w przypadku bardzo ciężkich oparzeń lub owrzodzeń.

W innych wskazaniach klinicznych wykorzystuje się komórki macierzyste w formie eksperymentu, ale skuteczność takich terapii nie została jeszcze potwierdzona badaniami. Ponieważ komórki macierzyste cieszą się ogromnym zainteresowaniem naukowców, możliwe jest, że z czasem znajdą kolejne zastosowania.

W kontekście leczenia komórkami macierzystymi pojawia się pytanie "czy osocze to komórki macierzyste". Ma ono związek z tym, że zarówno komórki macierzyste, jak i osocze bogatopłytkowe pozyskiwane są z krwi, można je też wykorzystać do leczenia bólu i stanów zapalnych. Terapie te nie są jednak tożsame.

Czy warto przechowywać komórki macierzyste i bankować krew pępowinową?

Komórki macierzyste zawarte w krwi pępowinowej mają zdolność odnawiania się i przekształcania w inne komórki, co teoretycznie może pozwalać na regenerację uszkodzonych tkanek. Z tego powodu do rodziców spodziewających się dziecka kierowane są propozycje bankowania krwi pępowinowej. Czy ma to sens?

Kwestia jest złożona, a i budzi wiele emocji, kontrowersji i wątpliwości. W ogromnym skrócie można powiedzieć, że przechowywanie krwi pępowinowej w prywatnych bankach jest uzasadnione, jeżeli dawca ma rodzeństwo, u którego rozpoznano chorobę wymagającą przeszczepu, a nie znaleziono dla niego niespokrewnionego dawcy. Prawdopodobieństwo bowiem wykorzystania własnej krwi pępowinowej jest bardzo małe, trudne do oszacowania (prawdopodobnie pomiędzy 0,04% do 0,0005% w ciągu pierwszych 20 lat życia). Tym samym przechowywanie krwi pępowinowej dla własnego użytku nie jest rekomendowane - podaje American Society for Bone Marrow Transplantation (ASBMT). Dlaczego?

Wyjaśnia to stanowisko ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists - Amerykańskiego Kolegium Położników i Ginekologów). Według specjalistów krew pępowinowa pobrana od noworodka nie może być użyta do leczenia choroby genetycznej lub nowotworu złośliwego u tej samej osoby (przeszczep autologiczny), ponieważ zawiera ten sam wariant genetyczny lub komórki przednowotworowe.

Zasadność rutynowego zbierania i przechowywania krwi pępowinowej w prywatnych bankach krwi pępowinowej nie jest poparta dostępnymi dowodami. Gromadzenie krwi pępowinowej ma sens w bankach publicznych, gdzie komórki mogą być wykorzystane przez dowolną osobę, a nie jedynie przez dawcę. To zalecana metoda uzyskiwania krwi pępowinowej do stosowania w transplantacji, terapiach immunologicznych lub innych potwierdzonych medycznie.

Więcej o:
Komentarze (2)
Komórki macierzyste - gdzie powstają i co leczą? Czy warto bankować krew pępowinową?
Zaloguj się
  • Ja TylkoJa

    Oceniono 1 raz 1

    Rozumu szkoda ze nie zbankowano dla ciebie na później

  • nauick78

    0

    Mi leczenie komórkami macierzystymi zaproponował dr Mrozik w ramach leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. nie byłem przekonany, ale poczytałem i dałem temu szanse - słusznie, bo efekty przyszły szybciej niż się spodziewałem. fakt, było to dosyć kosztowne ale za taką ulge iz drowie jestem gotowy zapłacić

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX