1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Fobia społeczna - przyczyny i objawy. Jak z nią żyć?

Fobia społeczna to jedno z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Jej objawy najczęściej pojawiają się w okresie dojrzewania, a zaniedbane mogą przyjmować postać chroniczną. W konsekwencji upośledzają codzienne funkcjonowanie społeczne i zawodowe, prowadzą do wycofania z relacji i życiowego paraliżu. Jakie są przyczyny i zaburzenia? Jak pokonać fobię społeczną? Jak z nią żyć?

Fobia społeczna, nazywana również nerwicą społeczną lub zaburzeniem lęku społecznego to zaburzenie lękowe z grupy zaburzeń nerwicowych. Bywa mylone z nadmierną nieśmiałością. Określenie fobia społeczna, jak i definicja zaburzenia, zostały stworzone przez Isaaca Marksa i Geldera w latach 60. XX wieku. Inne określenia stosowane dla fobii społecznej to: socjofobia, fobia socjalna, chorobliwa nieśmiałość. Do klasyfikacji ICD-10 fobia społeczna została wpisana w 1992 roku.

Fobia społeczna występuje u maksymalnie 9% społeczeństwa, częściej wśród kobiet niż mężczyzn. Jej pierwsze objawy pojawiają się z reguły w okresie dojrzewania. Fobia społeczna u dzieci pojawia się częściej, gdy stwierdzono ją u jednego z rodziców. To zaburzenie niepsychotyczne, przez wielu specjalistów uznawane za chorobę cywilizacyjną.

Zaburzenie pojawia się w dwóch postaciach. Jeśli lęki dotyczą niemal wszystkich sytuacji społecznych, z wyjątkiem sytuacji związanych z najbliższą rodziną czy ścisłym kręgiem przyjaciół, jest to fobia uogólniona. Fobia nieuogólniona występuje wówczas, gdy lęk dotyczy tylko niektórych sfer i typów aktywności społecznej, na przykład wystąpień publicznych.

Fobia społeczna - przyczyny i objawy

Przyczyn zaburzenia upatruje się w czynnikach genetycznych, psychologicznych, społeczno-kulturowych i neurobiologicznych. Powodami pojawienia się fobii społecznej może być: obniżona samoocena, odrzucenie przez grupę, strach przed kompromitacją, brak umiejętności autoprezentacyjnych, depresja, traumatyczne przeżycia.

Najbardziej typowymi objawem fobii społecznej jest silny lęk związany z obawą przed ośmieszeniem się, kompromitacją lub poniżeniem w różnych sytuacjach o charakterze społecznym. Lęk dotyczy kontaktów z innymi ludźmi - stresująca jest sama ich obecność. Lękowi towarzyszą różne objawy, takie jak czerwienienie się, drżenie rąk i mięśni, przyspieszone bicie serca, kołatanie serca, duszności, szumienie w uszach, uczucie gorąca, pocenie się czy zawroty głowy. Osoba dotknięta fobią społeczną jest przekonana, że objawy te są dla widoczne i kompromitujące.

Fobii społecznej często towarzyszą inne schorzenia na tle nerwicowym, takie jak agorafobia, czyli lęk przed przebywaniem na otwartej przestrzeni, depresja czy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia afektywne dwubiegunowe czy zaburzenia odżywiania.

Fobia społeczna a nieśmiałość

Fobia społeczna, z uwagi na wiele wspólnych objawów, może być mylona z nieśmiałością. Wspólnym mianownikiem jest między innymi milczenie w towarzystwie innych osób czy unikanie rozmów. Zarówno osoby nieśmiałe, jak i dotknięte fobią społeczną, wydają się introwertyczne i wycofane, mało towarzyskie i skryte. Różnicę stanowi bardzo silny lęk i unikanie sytuacji społecznych za wszelką cenę oraz udręka, jaka towarzyszy kontaktom z innymi - osoby nieśmiałe z tym się nie zmagają.

Fobia społeczna - konsekwencje. Jak z nią żyć?

Nieleczona fobia społeczna może przyjmować postać chroniczną, w konsekwencji upośledzając codzienne funkcjonowanie społeczne i zawodowe, prowadząc do wycofania z relacji społecznych. Tym samym zlekceważona fobia społeczna skutkuje ograniczeniami życiowymi.

Konsekwencjami zaburzenia może być:

  • skłonność do nadużywania alkoholu (spożywanie alkoholu doraźnie zmniejsza odczucie lęku),
  • skłonność do zażywania substancji psychoaktywnych,
  • unikanie wystąpień publicznych, jedzenia w restauracjach, przebywania z ludźmi,
  • izolowanie się od społeczeństwa, samotniczy tryb życia,
  • życie w społeczeństwie, załatwianie spraw urzędowych, a nawet praca zawodowa stają się torturą,
  • w kontakcie z ludźmi pojawiają się krepujące objawy somatyczne, aż po napady panicznego lęku,
  • samo wyobrażenie sobie stresującej sytuacji społecznej może być paraliżujące.

U osób z fobią społeczną strach budzą codzienne sytuacje, a choć osoba zaburzona wie, że jej lęk jest nadmierny bądź nieadekwatny, nie potrafi sobie z nim poradzić. 

Jak pokonać fobię społeczną? Rozpoznanie i leczenie

Fobia społeczna, która pojawia się w młodym wieku, często jest odbierana jako wyjątkowa nieśmiałość. Lekceważenie objawów i trudności diagnostyczne sprawiają, że nieleczona staje się schorzeniem chronicznym, które może trwać całe życie.

Fobię społeczną rozpoznaje się, gdy u pacjenta pojawia się:

  • obawa, że słowo bądź zachowanie może być źródłem upokorzenia,
  • lęk przed upokorzeniem, który jest nadmierny,
  • obawa przed pojawieniem się w towarzystwie (lub samo myślenie o tym) - ta wywołuje lęk i objawy somatyczne,
  • unikanie sytuacji społecznych,
  • silny stres związany z obecnością innych ludzi,
  • cierpienie wywołane unikaniem sytuacji społecznych,
  • problemy społeczne i zawodowe.

Do określania nasilenia fobii społecznej służy skala lęku społecznego, opracowana przez amerykańskiego specjalistę Michaela Liebowitza. Fobię społeczną leczy się terapią poznawczo-behawioralną oraz farmakologicznie, głównie lekami przeciwdepresyjnymi. Najważniejsze to nie lekceważyć i nie bagatelizować zaburzenia, a podjąć stosowne działania.

Więcej o: