1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Akromegalia - przyczyny, objawy, leczenie

Akromegalia, przewlekła choroba związana z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, dotyka dorosłych. Somatotropowa nadczynność przysadki mózgowej wpływa na wzrost kości, ale także na tkanki miękkie, w rezultacie powodując nieodwracalny przerost narządów zewnętrznych i wewnętrznych. Kiedy mówi się o akromegalii? Jak przebiega diagnostyka i leczenie?

Akromegalia (łac. acromegalia) to choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, który jest produkowany przez komórki przysadki, gruczołu położonego w środkowym dole czaszkowym. U dzieci hormon wzrostu jest niezbędny do prawidłowego wzrastania, u dorosłych wpływa na metabolizm w organizmie, a także czynność kości i mięśni. Jako pierwszy zespół objawów opisał i nazwał akromegalią Pierre Marie.

Akromegalia charakteryzuje się postępującą zmianą wyglądu zewnętrznego, a także powikłaniami narządowymi. Zbyt duża produkcja somatotropiny (hormonu wzrostu) jest efektem czynności gruczolaka komórek kwasochłonnych przedniego płata przysadki mózgowej.

Chorobę diagnozuje się u dorosłych, u których zakończył się proces wzrastania kości. U dzieci i młodzieży nadmiar hormonu wzrostu skutkuje gigantyzmem, czyli nadmiernym wzrostem ciała. Gigantyzm różni się od akromegalii wzmożonym wzrostem kości długich. Akromegalia występuje rzadko. Szacuje się, że w Polsce choruje na nią około 2000 osób. Chorobę obserwuje się dwukrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Akromegalia - objawy i przebieg

Alarmującym objawem akromegalii są powiększone dłonie i stopy. Z tego powodu osoba nią dotknięta w ciągu kilku lat zmienia rozmiar noszonych butów czy biżuterii typu pierścionek czy obrączka. Inne objawy akromegalii to:

  • przerost i deformacja kości. Zmiany rozrostowe i zniekształcające obejmują też kręgosłup, prowadząc do wady postawy,
  • rozrost tkanek miękkich: żuchwy, małżowin usznych, wałów nadoczodołowych, serca czy języka (co zniekształca mowę). Chory ma charakterystyczny szeroki i gruby nos, powiększoną żuchwę, wydatne łuki brwiowe,
  • deformacje stawów,
  • bóle głowy, bóle kości i stawów,
  • zespół cieśni kanału nadgarstka, niedowłady,
  • powiększenie narządów wewnętrznych (serca, tarczycy, wątroby i jelit),
  • pogrubienie skóry, nadmierne owłosienie, wzmożona potliwość,
  • cukrzyca z insulinoopornością,
  • nadciśnienie i choroby układu sercowo-naczyniowego (kardiomegalia),
  • ograniczone pola widzenia,
  • zaburzenia miesiączkowania, brak miesiączki, zaburzenia potencji, obniżone libido,
  • kamica nerkowa,
  • zaparcia, polipy jelita grubego.

Akromegalia - rozpoznanie

Diagnozowanie akromegalii odbywa się na podstawie podwyższonego poziomu hormonu wzrostu we krwi - w warunkach normalnie oraz po obciążeniu glukozą oraz hormonu wytwarzanego w wątrobie pod wpływem hormonu wzrostu (IGF-1). Po podaniu glukozy stężenie hormonu wzrostu nie spada, jak dzieje się w przypadku osób zdrowych (glukoza hamuje wydzielanie hormonu wzrostu). Aby określić przyczynę akromegalii wykonuje się rezonans magnetyczny z kontrastem. 

Jeśli akromegalia zostanie zdiagnozowana wcześnie, istnieje szansa na skuteczne leczenie i zapobieganie powikłaniom. Im dłużej trwa choroba, im później jest rozpoznana, tym większy rozrost guza przysadki i rozwój powikłań.

Akromegalia - leczenie

Akromegalia powinna być leczona możliwie jak najwcześniej, ponieważ zmiany, jakie zachodzą w organizmie pod wpływem działania oraz nadmiaru hormonu wzrostu są niebezpieczne dla zdrowia i życia.

Metodami leczenia akromegalii są:

  • podstawowy zabieg to operacyjne usunięcie guza przysadki,
  • stosowanie rentgenoterapii w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej,
  • leczenie farmakologiczne analogami somatostatyny o przedłużonym działaniu. Wdraża się je, gdy chory nie zgadza się na operację, istnieją przeciwwskazania do zabiegu lub gdy leczenie chirurgiczne nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.
  • radioterapia, stosowana jako leczenie uzupełniające w przypadku leczenia chirurgicznego i farmakologicznego.

Akromegalia - powikłania

Akromegalia rozwija się wolno, dlatego rozpoznawana bywa późno - w efekcie choroba prowadzi do nieodwracalnych zmian.

Umieralność u chorych z nieleczonymi guzami przysadki produkującymi hormon wzrostu jest ponad dwukrotnie większa, głównie z powodu sercowych i chorób mózgowonaczyniowych. Powikłania dotyczą wielu układów: oddechowego (pojawia się chrapanie i obturacyjny bezdech senny), pokarmowego (dokuczają zaparcia i polipy jelita grubego), wewnątrzwydzielniczego (występuje cukrzyca, powiększenie tarczycy i nadczynność tarczycy), jak również kostno-stawowego (postępuje choroba zwyrodnieniowa stawów).

Więcej o: