1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Melatonina - co warto wiedzieć o hormonie snu?

Melatoninę nazywa się "hormonem snu" lub "hormonem ciemności". To jeden z czynników wyznaczających dobowy zegar biologiczny człowieka - odpowiada za regulację rytmu snu i czuwania. Co wpływa na poziom melatoniny? Czym się objawia jej niedobór - czym skutkuje i jak go uzupełnić?

Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę, który reguluje dobowy cykl snu i czuwania. Ale to nie wszystko. Ma silne działanie przeciwutleniające, zwiększa odporność organizmu i wpływa na układ hormonalny człowieka. Została wykryta w 1958 roku.

Melatonina - hormon snu

Melatonina wyznacza organizmowi naturalną porę zasypiania i budzenia się, wraz ze zmierzchem nakłania do snu. Jej regulatorem jest cykl światło-ciemność, a w proces produkcji zaangażowany jest układ nerwowy, ściślej mówiąc neurony drogi wzrokowej. Melatonina wytwarzana jest pod wpływem pobudzania włókien nerwowych układu współczulnego. Jeśli rytm dobowy zostaje zakłócony, system hormonalny ulega rozregulowaniu - organizm przestaje prawidłowo funkcjonować.

Co ciekawe niemowlęta do 12. tygodnia życia nie produkują melatoniny, dlatego nie żyją w ściśle określonym rytmie dobowym. Nie śpią wtedy, kiedy życzyliby sobie tego rodzice (czyli w nocy), a wówczas, gdy są najedzone. Zarys dobowego rytmu u maluchów pojawia się niedługo później, bo w okolicy 20. tygodnia.

Stężenie melatoniny w organizmie

Melatonina jest wytwarzana prawie wyłącznie w ciemności. To dlatego produkowana jest w ciągu dnia w niewielkich ilościach (jej stężenie w surowicy wynosi od 5 do 20 pg/mL). Powstaje głównie w godzinach nocnych. W okresie szczytu wydzielania, czyli między północą a godziną 3 osiąga w surowicy stężenie kilkakrotnie wyższe niż w ciągu dnia (80-120 pg/mL).

Stężenie melatoniny w surowicy krwi różni się także w zależności od wieku człowieka. Najwyższe jest w dzieciństwie, po okresie pokwitania spada. Ponieważ z wiekiem i starzeniem się organizmu dochodzi do zwapnienia szyszynki, ilość zsyntezowanej melatoniny zmniejsza się. Z tego powodu osoby starsze mają problemy ze snem - często sypiają w dzień i budzą się wcześnie rano.

Co ważne stężenie melatoniny w ciągu dnia nie zmienia się, jest takie samo na każdym etapie życia człowieka. Zmniejsza się ilość melatoniny wytwarzanej w nocy - właśnie ona maleje wraz z wiekiem.

Czym się objawia niedobór melatoniny?

Jednym z pierwszych objawów niedoboru melatoniny jest bezsenność w nocy i senność w ciągu dnia. Zaburzenia rytmu snu i czuwania przekładają się na funkcjonowanie w ciągu dnia. Pojawia się zmęczenie, rozkojarzenie, zaburzenia koncentracji, ból głowy, drażliwość, złe samopoczucie.

Jak uzupełnić niedobór melatoniny?

Objawy niedoboru melatoniny są dokuczliwe, ale można je łagodzić na dwa sposoby - naturalnie oraz poprzez podawanie syntetycznej melatoniny.

Bardzo ważne jest, by kłaść się spać codziennie o tej samej porze i przesypiać około 8 godzin, ponieważ właśnie tyle czasu potrzebuje organizm, by się zregenerować. Przed snem warto zjeść bądź wypić coś, co uspokaja - banan, ciepłe mleko bądź kakao powinny wprawić w dobry, przedsenny nastrój. Nie mniej ważne jest unikanie stresu oraz aktywność fizyczna, na przykład spacerowanie.

Można też zdecydować się na przyjmowanie syntetycznej melatoniny, która w Polsce od 2000 roku dostępna jako lek OTC, czyli jest sprzedawana w aptekach bez recepty. Tę zażywa się codziennie, godzinę przez snem (przyjęta o niewłaściwej porze, na przykład rano, może wywołać skutek odwrotny do zamierzonego). Nie zaleca się jej natychmiastowego odstawiania - dawkę warto redukować. Choć melatonina jest lekiem dostępnym bez recepty, przed jej zażyciem warto pamiętać o kilku kwestiach.

Po pierwsze zawsze należy zapoznać się z ulotką dołączoną do preparatu. Po drugie wiedzieć, że po zażyciu melatoniny nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych. Po trzecie - dawka stosowanej melatoniny oraz długość kuracji powinny być zawsze dobierane indywidualnie i zależeć od przyczyny jej stosowania. Przeciętne dawki stosowane w terapii wahają się od 1 do 5 mg.

Istnieją też przeciwwskazania do stosowania syntetycznej melatoniny. Nie mogą jej zażywać między innymi dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby spożywające alkohol bądź będące pod jego wpływem. Przed zastosowaniem syntetycznej melatoniny najlepiej skonsultować się z lekarzem.

Istnieją trzy główne wskazania do stosowania terapeutycznego melatoniny. Są to:

  • zaburzenia snu, zwłaszcza u osób w wieku podeszłym,
  • regulacja rytmu sen - czuwanie u osób niewidomych,
  • niwelowanie zaburzeń wynikających z szybkiej zmiany stref czasowych w czasie podróży międzykontynentalnych (jet-lag).
Więcej o: