1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Aminokwasy - budowa, właściwości, źródła

Aminokwasy to związki chemiczne, będące materiałem budulcowym białek w organizmie, które ze względu na swoje właściwości, pełnią w organizmie różne ważne role. Organizm nie może bez nich funkcjonować. Jaka jest rola aminokwasów? Jakie są ich źródła?

Aminokwasy - budowa i właściwości

Aminokwasy są potrzebne organizmowi do prawidłowego funkcjonowania. Należą do związków organicznych. Ich pełna nazwa to kwas α-amino karboksylowy. Aminokwasy mogą się ze sobą i łączyć w rozbudowane i skomplikowane łańcuchy - peptydy. Dotychczas poznano blisko 300 aminokwasów, około 20 z nich pochodzi z białka zwierzęcego.

Jaka jest rola aminokwasów? Okazuje się, że:

  • odpowiadają za gospodarkę hormonalną, biorą udział w produkcji hormonów (na przykład insuliny, tyroksyny i adrenaliny),
  • odgrywają rolę w procesach układu nerwowego,
  • biorą udział w produkcji płynów ustrojowych, enzymów oraz neuroprzekaźników przenoszących w mózgu impulsy elektryczne,
  • wspomagają regenerację komórek,
  • biorą udział w metabolizmie węglowodanów oraz tłuszczów,
  • umożliwiają wzrost i rozwój komórek organizmu,
  • regulują procesy odpowiedzialne za odpowiedź immunologiczną organizmu,
  • przyspieszają gojenie się ran, pomagają regenerować uszkodzone komórki mięśni, skóry oraz narządów wewnętrznych, włosów i paznokci,
  • wchodzą w skład enzymów, które odpowiadają za prawidłowy przebieg procesów biochemicznych w organizmie,
  • pomagają regulować ciśnienie krwi,
  • wspierają równowagę kwasowo-zasadową,
  • podczas wysiłku fizycznego są źródłem energii, zamieniają się w materiał budulcowy mięśni.

Aminokwasy - rodzaje

Wyróżnia się aminokwasy białkowe, które budują białka oraz niebiałkowe, które pełnią funkcje inne niż budulcowe. Aminokwasy białkowe klasyfikuje się z uwzględnieniem kilku kryteriów. Jednym z nich jest konieczność ich dostarczenia z pożywieniem (wartość biologiczna) lub możliwość wytwarzania aminokwasu przez organizm człowieka. Stąd aminokwasy dzieli się na:

  • aminokwasy egzogenne - są niezbędne, organizm nie jest w stanie sam ich wytworzyć. Należy je dostarczyć z pożywieniem. To: lizyna, metionina, treonina, leucyna, izoleucyna, walina, tryptofan i fenyloalanina, a także histydyna, która w niewielkim stopniu produkowana jest przez organizm,
  • aminokwasy endogenne - nie są niezbędne, organizm sam je wytwarza. To alanina, asparagina, kwas asparaginowy, cysteina, glutamina, glicyna, prolina, seryna, tauryna, tyrozyna,
  • warunkowo niezbędne -  organizm wytwarza je sam, pod warunkiem, że ma odpowiednie ilości aminokwasów, które są ich prekursorami. Część z nich jest syntezowana.

 Aminokwasy egzogenne - rola w organizmie

Szczególne znaczenie dla funkcjonowania organizmu mają aminokwasy egzogenne, czyli:

  1. lizyna - wzmacnia odporność i działa przeciwwirusowo, wspomaga absorpcję wapnia, jest niezbędna do wzrostu i rozwoju chrząstek i ścięgien, bierze udział w wytwarzaniu hormonów, enzymów, przeciwciał, wpływa na metabolizm tłuszczów,
  2. metionina - wzmacnia odporność, reguluje wytwarzanie hormonu wzrostu, jest niezbędna do wzrostu. Działa ochronnie na komórki wątroby, bierze udział w metabolizmie tłuszczów,
  3. treonina - wspomaga działanie układu nerwowego, proces trawienia tłuszczów oraz funkcjonowanie układu nerwowego, układu krążenia, wątroby i układu odpornościowego,
  4. leucyna - obniża poziom kortyzolu, przyśpiesza wzrost masy mięśniowej, uczestniczy w regeneracji mięśni i kości, wpływa na regulację poziomu cukru we krwi,
  5. izoleucyna - wzmacnia i buduje tkankę mięśniową, przyspiesza regenerację po urazach, podnosi poziom energii, normalizuje poziom glukozy we krwi,
  6. walina - buduje tkankę mięśniową i pomaga zredukować tkankę tłuszczową, wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego,
  7. tryptofan - niezbędny do produkcji melatoniny i serotoniny, bierze udział w laktacji, niezbędny do powstawania neuroprzekaźników (serotoniny i melatoniny), poprawia działanie układu nerwowego, działa antydepresyjnie, zmniejsza nadpobudliwość i napięcie,
  8. fenyloalanina - wpływa na układ hormonalny. Jej niedobór prowadzi do obniżenia energii, problemów z pamięcią.

Źródła aminokwasów

Część białek organizm potrafi wytworzyć sam, jednak te, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, muszą zostać dostarczone wraz z pożywieniem. Ponieważ aminokwasy budują białka, można je znaleźć w produktach o jego dużej zawartości. Tym samym najwięcej aminokwasów zawierają produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak mięso, mleko, sery i jajka. Produktami pochodzenia roślinnego, będącymi źródłem aminokwasów, są nasiona roślin strączkowych, produkty zbożowe, warzywa i owoce.

Niedobór aminokwasów

Niedobór aminokwasów ma związek z nieracjonalną, niezbilansowaną dietą, co skutkuje obniżeniem odporności, a także nadwagą. Niedobory można uzupełniać odpowiednimi produktami spożywczymi lub preparatami.

Więcej o: