1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Hormon wzrostu - funkcje, badania. Czym skutkuje jego nadmiar i niedobór?

Hormon wzrostu (somatotropina, GH) jest produkowany przez komórki przysadki mózgowej, a jego wydzielanie zależy od wieku i płci. Nieprawidłowe stężenie GH może się wiązać z zaburzeniami dotyczącymi nie tylko wzrastania, ponieważ hormon ten pełni w organizmie szereg różnych funkcji. Czym objawia się i skutkuje nadmiar oraz niedobór hormonu wzrostu?

Hormon wzrostu - jakie pełni funkcje?

Hormon wzrostu jest hormonem polipeptydowym, którego główną funkcją jest pobudzenie wzrastania i wzrostu masy ciała - stymuluje wzrost kości długich i narządów. Głównym obszarem jego działania są chrząstki nasadowe kości długich.

Hormon wzrostu u człowieka zbudowany jest z ponad 190 reszt aminokwasowych. Jego wydzielanie ma charakter pulsacyjny, jest związane nie tylko z płcią czy wiekiem, ale i porą dnia. Najwyższy poziom wydzielania hormonu wzrostu ma miejsce w okresie dojrzewania. W późniejszym czasie, choć jego wydzielanie maleje, somatotropina jest wciąż obecna w organizmie. U osób zdrowych hormon wzrostu wydzielany jest do krwi zgodnie z rytmem dobowym, przy czym największa częstość przypada na godziny nocne.

Wzrastanie i zwiększenie masy ciała to nie jedyne zadania hormonu wzrostu, ponieważ somatotropina:

  • bierze udział w syntezie białek, tłuszczów oraz węglowodanów, pobudza syntezę kwasów nukleinowych,
  • wzmacnia procesy podziału komórek,
  • przyspiesza i stymuluje glikogenolizę i wydzielanie glukozy,
  • wpływa na gospodarkę mineralną i wodną ustroju,
  • ma pozytywny wpływ na wygląd i kondycję skóry,
  • przyspiesza spalanie tłuszczów,
  • poprawia koncentrację i wpływa na samopoczucie.

Hormon wzrostu - naturalny i syntetyczny

Hormon wzrostu odgrywa istotną rolę nie tylko w przypadku dzieci. Nie mniej ważny jest dla dorosłych. Aby organizm wytwarzał odpowiednie ilości hormonu wzrostu, należy prowadzić higieniczny tryb życia, czyli spać optymalną ilość godzin, stosować racjonalną i zróżnicowaną dietę (bardzo ważne jest białko), a także być aktywnym fizycznie.

Hormon wzrostu dostępny jest również w postaci tabletek. Ponieważ somatotropina wzmacnia i buduje mięśnie, ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej i zapobiega urazom, sięgają po nią zwłaszcza sportowcy. Choć producenci twierdzą, że suplement jest bezpieczny i nie wywołuje skutków ubocznych, z jego stosowaniem należy uważać, ponieważ nadmiar hormonu wzrostu może mieć poważne konsekwencje. Jedną z nich jest akromegalia, objawiająca się powiększeniem wszystkich części ciała. Zmiany te są nie tylko niebezpieczne dla zdrowia, ale i nieodwracalne.

Hormon wzrostu - badania

Pomiar stężenia hormonu wzrostu wykonuje się w przypadku diagnostyki niskorosłości u dzieci, gdy pada podejrzenie obecności guza produkującego hormon wzrostu, gigantyzmu i akromegalii oraz by dokonać oceny skuteczności leczenia hormonem wzrostu. Dzięki badaniom można wykryć różne choroby (wynikających z zaburzeń przysadki). Dzieci, u których wykryty zostanie niedobór hormonu wzrostu, można poddać leczeniu.

Badanie poziomu somatotropiny polega na kilkukrotnym pobraniu krwi z żyły łokciowej. Materiałem do badania jest surowica. Prawidłowy poziom hormonu wzrostu nie powinien wynosić więcej jak 5 mg/l we krwi pobranej na czczo, zaś w oznaczeniu z wykorzystaniem insuliny - większy niż 25 mg/l w osoczu. Wyniki badań GH należy w każdym przypadku konsultować z lekarzem.

Hormon wzrostu - nadmiar

Zbyt wysoki poziom hormonu wzrostu może prowadzić do gigantyzmu u dzieci, co objawia się nadmiernym wzrostem kości i tkanek, zaś u  dorosłych do akromegalii, czyli rozrostu tkanek miękkich. Przyczyną nadmiaru hormonu wzrostu zwykle jest guz, który wzmaga produkcję hormonu (lub nadmierna suplementacja).

Hormon wzrostu - niedobór

U dzieci niedobór hormonu wzrostu skutkuje nie tylko niskim wzrostem, ale i opóźnieniem w rozwoju. U dorosłych przekłada się na zwiększoną gęstość kości, wysoki poziom lipidów oraz ogólne osłabienie siły mięśniowej. Przyczyny niedoboru hormonu wzrostu mogą być wrodzone (defekt genów, wrodzone nieprawidłowości w zakresie ośrodkowego układu nerwowego), nabyte (guzy przysadki lub podwzgórza, gruźlica, hemochromatoza, uraz głowy) lub idiopatyczne (przyczyna nie jest znana).

Spadek stężenia hormonu wzrostu z wiekiem jest odczuwalny i widoczny. Obniża się wydolność i siła, obserwuje się spadek energii i witalności, dochodzi do zwiększenia otyłości brzusznej, zmniejszenia zdolności do wysiłków fizycznych i odporności psychicznej, zwiększenia oporności insulinowej, obniżenia gęstości mineralnej kości, nasilenia obecności czynników ryzyka choroby wieńcowej.

Więcej o: