1. I trymestr ci捫y

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ci捫y

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ci捫y

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok 篡cia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowan dat porodu lub dat urodzin dziecka

Psycholog: Doros造 m闚i, 瞠 dziecko ma "atak z這軼i". Nie ma, komunikuje naruszenie granic [ROZMOWA]

25.05.2017 17:58
Granice: czym s dla dziecka?

Granice: czym s dla dziecka? (fot:istockphoto)

"Karmi si dzieci, nie sprawdzaj帷 czy s g這dne albo ubiera, nie patrz帷, czy im zimno. Ca豉 piel璕nacja opiera si na za這瞠niu, 瞠 doro郵i wiedz lepiej". Psycholo磬a m闚i o tym, dlaczego warto respektowa granice dziecka.

Justyna D帳rowska: Ci庵le s造sz, 瞠 dziecku trzeba stawia granice, bo ono tego potrzebuje. I odnosz wra瞠nie, 瞠 nie zawsze u篡wamy tego okre郵enia 鈍iadomie, 瞠 pod tym poj璚iem cz瘰to kryje si zakamuflowany komunikat: „Dzieciom nie mo積a na zbyt wiele pozwala”. Czym w豉軼iwie s granice?

Agnieszka Stein, psycholog: Nie ma czego takiego jak abstrakcyjne, obiektywne granice. Granice zawsze s osobiste. I u ka盥ego inne. Wyznaczaj przestrze, kt鏎 ka盥y z nas uwa瘸 za w豉sn, nie tylko fizycznie, ale i psychologicznie. Mamy prawo do tej przestrzeni, prawo do prze篡wania r騜nych rzeczy i komunikowania si we w豉sny, indywidualny spos鏏. Je郵i w tej przestrzeni pojawia si inny cz這wiek i jest ryzyko, 瞠 jego dzia豉nie na mnie wp造nie, to chcia豉bym, 瞠by on wzi掖 pod uwag mnie i moje odczucia.

A co to jest ta przestrze psychologiczna?

- My postrzegamy siebie nie tylko w granicach fizycznego cia豉, gdzie tak oczywist granic jest sk鏎a, ale te w granicach prawa do prze篡wania r騜nych rzeczy we w豉sny, indywidualny spos鏏.

Ludzie bardzo r騜ni si sposobem okre郵ania swoich granic.

- Granice mog si zmienia w czasie albo zale積ie od kontekstu, okoliczno軼i. Ale zawsze jest to taka strefa, w kt鏎ej chcemy czu, 瞠 kto nas dostrzega i szanuje to, 瞠 tam jeste鄉y. Dla wielu os鏏 granic prywatnej przestrzeni jest ich dom, prze篡waj jej naruszenie, je郵i kto wchodzi do tego domu bez pytania. Na to, jak odczuwamy w豉sne granice, ma te wp造w nasze samopoczucie, na przyk豉d to, czy jeste鄉y zm璚zeni, czy zrelaksowani. Wa積e s te intencje drugiego cz這wieka. Je瞠li uznamy, 瞠 kto dzia豉 celowo, to bardziej odbieramy to jako naruszenie, ni wtedy, gdy zrobi co nie鈍iadomie, przypadkiem.

Okre郵enie „granica” kojarzy si ze 軼ian, murem, kt鏎y zwykle stoi w miejscu. To troch myl帷e.

- Psychologiczne granice ci庵le si zmieniaj, poniewa uruchamiaj si dopiero w kontakcie z drugim cz這wiekiem. Na warsztatach proponuj ludziom proste 獞iczenie - 瞠by si ze sob przywitali. Mog wybra spos鏏, w jaki to zrobi i zobaczy r騜nice: jednej osobie chcesz tylko poda r瘯, a z drug si spontanicznie uca逝jesz. Bior w tym udzia dwie osoby - wa積e jest, czego ka盥a z nich potrzebuje i co razem uzgodni. To dokonuje si za ka盥ym razem, w ka盥ej relacji.

Wi璚 ustalanie granic to jest proces?

- Tak. I nie mo瞠my si go nauczy w spos鏏 intelektualny. Nie mo瞠my opisa regu, wed逝g kt鏎ych mamy post瘼owa. To nie jest wiedza, raczej pewna umiej皻no嗆. Po pierwsze - bycia 鈍iadomym, gdzie s moje granice, a po drugie - szukania dzia豉, kt鏎e wezm pod uwag granice obu stron. Bo ten proces zawsze dotyczy konkretnych os鏏 i relacji mi璠zy nimi. Je瞠li natomiast komunikuj dziecku, 瞠 czego mu nie wolno, to nie m闚i o 瘸dnych granicach.

A o czym?

- Tak naprawd to nie wiadomo. Opowiadam o jakim zakazie, tylko niedok豉dnie wiadomo, sk康 on jest i po co. Kiedy ludzie m闚i, 瞠 dzieci potrzebuj granic, to najcz窷ciej maj na my郵i, 瞠 trzeba im r騜nych rzeczy zabrania, albo reagowa, kiedy robi co, czego my nie chcemy. Funkcjonuje taki przekaz, 瞠 rodzice powinni decydowa o r騜nych sferach 篡cia dziecka, a dziecko powinno si temu podporz康kowa. S造szy si nawet, 瞠 dziecko ma potrzeb bycia podporz康kowanym. My郵, 瞠 dzieci potrzebuj przede wszystkim relacji, wsparcia i tego, 瞠by by dla kogo wa積ym, widzianym, a nie podporz康kowanym. Problemem jest raczej to, 瞠 przekraczamy granice dzieci, a nie, 瞠 im ich nie stawiamy.

Od jakiego wieku dziecko czuje, 瞠 ma swoje granice?

- Od pocz徠ku. Ich naruszenie jest bardzo klarowne, bo powi您ane z odczuciem: „Jest mi dobrze” albo: „Nie jest mi dobrze”. Jak 軼i郾iesz ma貫 dziecko za nog albo kiedy za g這郾o krzykniesz, to ono poczuje, 瞠 naruszasz jego granice. I da temu wyraz. Je郵i podchodzimy do dziecka z uwa積o軼i i trosk, to dajemy mu takie do鈍iadczenie naszego wp造wu na nie, w kt鏎ym ono nie prze篡wa nadmiernego stresu.

Warto powiedzie, 瞠 do鈍iadczenie w豉snych granic to nie jest przyjemne do鈍iadczenie. Jak kto je narusza, od razu czujemy to w 鈔odku. Je郵i tego „czucia si nieprzyjemnie” jest za du穎, to cz這wiek si blokuje, ucieka.

Szacunek dla granic dziecka pomaga rozwija jego poczucie integralno軼i?

- Zdecydowanie. Kiedy dziecko doznaje delikatnego, dobrego kontaktu fizycznego, to uczy si siebie. Granice s bardzo mocno zwi您ane z poczuciem „ja”. Dziecko ro郾ie i jego potrzeby maj coraz wi璚ej r騜nych warstw i odcieni. Dla niemowl璚ia granice s zwi您ane z tym, 瞠 co jest przykre, a co jest przyjemne. Dla starszego dziecka zwi您ane s z tym, 瞠 ono czego chcia這, a to si nie zdarzy這 albo kogo o to poprosi這, a ten kto tego nie zrobi. Czyli z obserwacj tego, jak dzia豉j inni ludzie, jakie s ich intencje. Dziecko co sygnalizuje i nie wie, dlaczego druga osoba nie robi tego, czego ono chce. Czy dlatego, 瞠 go nie zrozumia豉, czy dlatego, 瞠 go nie lubi.

Cz瘰to nie szanujemy granic dziecka, na przyk豉d bierzemy je na r璚e, cho wyra幡ie daje znak, 瞠 wcale nie ma na to ochoty.

- Karmi si dzieci, nie sprawdzaj帷 czy s g這dne albo ubiera, nie patrz帷 na to, czy jest im zimno. Ca豉 piel璕nacja dziecka opiera si na za這瞠niu, 瞠 doro郵i wiedz lepiej, a sygna造, kt鏎e ono wysy豉, traktujemy jak jaki nieistotny szum. M闚imy na przyk豉d, 瞠 dziecko ma atak z這軼i. A ono nie ma 瘸dnego ataku, tylko komunikuje, 瞠 narusza si jego granice.

Mam przed oczami, niestety do嗆 typow, scenk: maluch siedzi w krzese趾u na sto堯wce, wpatrzony w tablet z filmem, a doros造  wk豉da mu do ust jedzenie.

- W naszej kulturze nie ma przestrzeni na 鈍iadomy wyb鏎 dziecka. Funkcjonuje te przekonanie, 瞠 do鈍iadczenia, kt鏎e dotycz cia豉, zamykaj si w ciele. Jak dziecko nakarmi na si喚, to b璠zie najedzone i zdrowe, nie b璠zie mia這 to 瘸dnego wp造wu na sfer emocji, na poczucie w豉snego „ja”. A w豉郾ie to, jak traktujemy cia這 dziecka, jest jego pierwszym do鈍iadczeniem w豉snych granic, rzutuj帷ym na kolejne do鈍iadczenia.

Dlaczego tak trudno nam respektowa granice dzieci?

- 疾by bra pod uwag i troszczy si o granice innych ludzi, najpierw trzeba mie dobrze rozpoznane w豉sne. Staramy si uczy dzieci tego drugiego, nie dbaj帷 o podstaw. Chcemy, 瞠by dziecko szanowa這 granice innych, a nie dbamy o to, by pozna這 swoje w豉sne. 疾by wiedzia這, 瞠 ma prawo je sygnalizowa i wiedzia這, jak mo瞠 si chroni, kiedy kto pr鏏uje te granice naruszy.

Agnieszka Stein: psycholo磬a, autorka ksi捫ek 'Dziecko z bliska' i 'Dziecko z bliska idzie w 鈍iat'Agnieszka Stein: psycholo磬a, autorka ksi捫ek 'Dziecko z bliska' i 'Dziecko z bliska idzie w 鈍iat' ALINA GAJDAMOWICZ / AGENCJA GAZETA

Czemu tak jest?

- My郵, 瞠 to jest d逝ga historia. Chronimy si przed wej軼iem w perspektyw dziecka, bo jest dla nas zbyt bolesna. To jest powr鏒 do 鈍iata dawnych prze篡, konfrontacja z tym, 瞠 by mo瞠 nasze granice kiedy zosta造 naruszone. Je瞠li kto nie do鈍iadczy szacunku do w豉snych granic w dzieci雟twie, to potem nawet nie widzi, 瞠 narusza czyje.

Robi to, co robi wszyscy wok馧, co jemu robiono. I nawet nie zadaje sobie pytania, czy to jest w porz康ku. To jest 豉鎍uch wielu do鈍iadcze, od bardzo dawna przenoszonych z pokolenia na pokolenie. Je郵i na przyk豉d 篡jemy w czasie wojny, w kt鏎ym nasze bezpiecze雟two jest bezpo鈔ednio zagro穎ne, to nasze granice psychologiczne musz by po鈍i璚one na rzecz prze篡cia. I czasami trudno jest dostrzec, 瞠 sytuacja si zmieni豉 i 瞠 strategie, kt鏎e by造 skuteczne dawniej, teraz ju niczemu nie s逝膨.

Agnieszka Stein: psycholo磬a, autorka ksi捫ek "Dziecko z bliska" i "Dziecko z bliska idzie w 鈍iat"

Ca造 wywiad przeczytasz w magazynie "Dziecko & Psychologia"

'Dziecko i psychologia''Dziecko i psychologia' fot: magazyn 'Dziecko'

Magazyn jest ju dost瘼ny w kioskach. W 鈔odku teksty oraz rozmowy z psychoterapeutami i ekspertami (m.in. Agnieszka Stein, Justyna D帳rowska, Jesper Juul, Maria Beisert, Katarzyna Schier) teksty na temat emocji (dzieci i rodzic闚), rozwoju, trudnych sytuacji i wychowania.

Powinno ci r闚nie zainteresowa: Szko豉 cierpliwo軼i dla rodzic闚

Zobacz tak瞠
Skomentuj:
Psycholog: Doros造 m闚i, 瞠 dziecko ma "atak z這軼i". Nie ma, komunikuje naruszenie granic [ROZMOWA]
Zaloguj si

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX