Kodeks pracy łaskawszy dla rodziców

Tekst Ewa Sawicka Konsultacja Agnieszka Janowska, radca prawny
08.10.2009 , aktualizacja: 09.02.2010 16:34
A A A Drukuj
Dłuższy urlop macierzyński, a od przyszłego roku także ojcowski i możliwość pracy na pół etatu ułatwią młodym rodzicom życie. To nie jedyne korzystne zmiany w przepisach. Co jeszcze gwarantuje wam obecny kodeks pracy?

Fot. Jamie Grill Getty Images
Zmiany w przepisach wchodzą w życie etapami (niektóre zaczną obowiązywać za kilka lat). Zmian jest sporo, jak choćby ta o możliwości sfinansowania przyzakładowych żłobków lub przedszkoli z funduszu świadczeń socjalnych. Jednak najważniejsze to te, które dotyczą pracowników.

Urlop Macierzyński

Teraz jest to 20 tygodni za- równo na pierwsze, jak i kolejne dziecko (przy urodzeniu bliźniaków - 31 tygodni, trojaczków - 33, czworaczków - 35, pięcioraczków i więcej - 37). To o dwa tygodnie więcej niż miały do dyspozycji mamy, które rodziły w ubiegłym roku. Ale też o dwa mniej niż będą mogły wykorzystać kobiety, które urodzą po 1 stycznia 2010 r.

Te dwa dodatkowe tygodnie będą fakultatywne, tj. kobieta decyduje, czy woli zostać z dzieckiem w domu dłużej, czy wraca do pracy, np. w niepełnym wymiarze godzin po 20 tygodniach. Ta część urlopu macierzyńskiego w kolejnych latach będzie wydłużana. Od 2012 r. będą to cztery tygodnie, a od 2014 aż sześć.

Jeśli mama chce wcześniej podjąć pracę, po 14 tygodniach może zrzec się reszty urlopu na rzecz ojca dziecka. Jeśli w trakcie urlopu macierzyńskiego (ale dopiero po 8 tygodniach od porodu) trafi do szpitala, mąż lub inna bliska osoba może przejąć przysługującą jej część urlopu macierzyńskiego, by zaopiekować się dzieckiem.

Czas pracy

Kolejną korzystną zmianą jest gwarancja ochrony pracownicy, która po urodzeniu dziecka występuje o zmniejszenie godzin pracy (i proporcjonalnie wynagrodzenia). Do tej pory była to kwestia porozumienia, teraz takie rozwiązanie gwarantuje kodeks pracy.

Tę pracę w mniejszym wymiarze godzin (pół etatu) można zacząć już podczas owych sześciu tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Osoby korzystające z urlopu dodatkowego zachowają prawo do zasiłku macierzyńskiego i wynagrodzenia za pracę w proporcjach odpowiadających wymiarowi czasu pracy i czasu odpowiadającego urlopowi macierzyńskiemu.

A co potem? Mama lub tata mogą wystąpić do swojego pracodawcy o zmniejszenie wymiaru czasu pracy maksymalnie o połowę (zamiast wzięcia bezpłatnego urlopu wychowawczego). I nie muszą się obawiać z tego powodu zwolnienia - kodeks im gwarantuje ochronę przed zwolnieniem przez okres 12 miesięcy (łącznie). Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy, a także z udowodnionej winy pracownika.

Innym, skierowanym nie tylko do rodziców, rozwiązaniem jest tzw. telepraca, czyli wykonywanie obowiązków służbowych we własnym mieszkaniu. Taka możliwość też została już zapisana w kodeksie pracy. Nadal obowiązuje przepis gwarantujący pracującej w pełnym wymiarze godzin i karmiącej piersią kobiecie dwie półgodzinne przerwy na karmienie. W każdej firmie powinien być przystosowany do tego pokój. Za zgodą pracodawcy pracownica może skumulować te przerwy i wychodzić z pracy o godzinę wcześniej lub przychodzić później.

Ojciec też ma prawo

Do tej pory jedynymi przywilejami taty były urlop okolicznościowy (2 dni po narodzinach dziecka) oraz możliwość wzięcia zwolnienia z tytułu opieki nad nim. Od przyszłego roku ojcu będzie przysługiwał dobrowolny tygodniowy urlop, który może wziąć w dowolnym momencie w pierwszym roku życia dziecka. Także podczas urlopu macierzyńskiego, a nie tylko po jego zakończeniu. To doskonałe rozwiązanie, ponieważ często dzieje się tak, że będąca w połogu kobieta nie ma żadnego wsparcia, a właśnie wtedy najbardziej go potrzebuje.

Co jeszcze zyskamy?

Nowe przepisy gwarantują, że zwiększy się nam podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, gdy przebywamy na urlopie wychowawczym (będzie to 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale). Zwiększy się ochrona matek po powrocie do firmy - przez 36 miesięcy pracodawca nie musi płacić za nie składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Nie tracimy już prawa do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem, jeśli wykonujemy pracę (o ile umożliwia ona nam sprawowanie tej opieki). Możemy pracować na pół etatu u stałego pracodawcy lub wykonywać pracę na umowę-zlecenie dla kogoś innego, a także prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą.

Dlaczego szukamy Firm przyjaznych mamie?

W Polsce rodzi się za mało dzieci! A mniej dzieci to nasze niższe emerytury w przyszłości (nie będzie komu na nie pracować), niższy wzrost gospodarczy (nie będzie komu kupować nowych produktów) i zastój cywilizacyjny (nie będzie komu otwierać nowych rozdziałów sztuki, literatury, filmu). A gdzie się rodzi najwięcej dzieci? Tam, gdzie kobiety mogą godzić rolę zawodową z rolą matki! Dlatego w naszym plebiscycie promujemy prorodzinnych pracodawców. Takich, którzy wychodzą naprzeciw potrzebom młodych rodziców.

Pracujecie w takiej firmie?

Napiszcie do nas o niej.

Zagłosujcie na nią na www.firmaprzyjaznamamie.pl. Firmy, które oferują najciekawsze udogodnienia, zostaną uhonorowane symbolicznymi statuetkami wręczanymi przez Małżonkę Prezydenta RP, Panią Marię Kaczyńską.

Zobacz więcej na temat:

Podziel się

  • 16 komentarzy
  • Ocena:

    • słabe
    • nic specjalnego
    • dobre
    • bardzo dobre
    • znakomite

    5 głosów

  • Kodeks pracy łaskawszy dla rodziców jezanta 13.10.09, 02:23

    22 czy 24 tygodnie to i tak za malo. moj urlop macierzynski ma maxium rokczyli 53 tygodznie, z czego 9 miesiecy platne. dziekuje ci serdeczniebrytyjski systemie opieki spoleczniej. plus 2 »

  • Re: Wasze prawa kasiaz121 13.10.09, 19:04

    Ciekawe kiedy wprowadzą płatne urlopy wychowawcze? Z tym to już chyba gorzej.»

  • a ja mam pytanie o dodatkowy urlop macierzysnki. agick 14.10.09, 22:37

    mój urlop macierzyński trwa do 1 stycznia 2010. czyli 2 stycznia powinnam iść do pracy. ciekawa jestem, czy mam prawo do tych dodatkowych 14 dni. gdzieś usłyszałam, że jeśli mój urlop »