Niepłodność - słowniczek

...

Autor: lek. Agnieszka Kurczuk-Powolny, ginekolog-położnik 2009-09-21, ostatnia aktualizacja 2009-09-21 15:46:38.0

Słowniczek terminów i skrótów.

Analogi GnRH

leki blokujące wydzielanie gonadotropin, stosowane w stymulacji owulacji

Asthenozoospermia

osłabiona ruchliwość plemników

Azoospermia

brak plemników w nasieniu

Blastocysta

faza rozwoju zarodka, gdy składa się on z pojedynczej warstwy komórek trofoblastu i embrioblastu czyli węzła zarodkowego

Blastomery

komórki zarodka

Chlamydie

rodzaj bakterii powodujących m.in. zapalenie dróg rodnych

Cytrynian clomifenu

lek hamujący działanie estrogenów, stosowany w indukcji owulacji

Diagnostyka przedimplantacyjna (PGD)

wykrywanie wad genetycznych zarodka przez transferowaniem go do macicy

Elektrokauteryzacja

nakłuwanie jajników za pomocą elektrycznej igły w trakcie laparoskopii, stosowane niekiedy w zespole policystycznych jajników

Endometrioza

choroba polegająca na występowaniu komórek endometrialnych, typowych dla śluzówki jamy macicy, poza nią - na jajnikach, jajowodach, otrzewnej, jelitach. Powoduje to powstanie zrostów w jamie brzusznej, torbieli jajników oraz zaburza immunologiczne procesy konieczne do zapłodnienia. Objawem są, głównie bolesne miesiączki.

Endometrium

śluzówka wyścielająca jamę macicy, zagnieżdża się w niej zarodek na początku ciąży, złuszcza się w czasie miesiączki

Endoskopia

technika oglądania wnętrza ciała za pomocą urządzeń optycznych i światłowodów

Estradiol

hormon produkowany głównie przez jajniki, odpowiedzialny m.in. za wzrost i dojrzewanie pęcherzyków, za wzrost endometrium, rozrzedzenie śluzu szyjkowego

Fenotyp

zespół cech organizmu, również jego wygląd

Gamety

komórki rozrodcze (komórki jajowe i plemniki)

Gonadotropiny

hormony (LH i FSH) produkowane przez przysadkę mózgową, kierujące wzrostem i pękaniem pęcherzyków jajnikowych, wykorzystywane do stymulacji owulacji

Histerosalpingografia (HSG)

sprawdzanie kształtu jamy macicy i drożności jajowodów za pomocą zdjęć rentgenowskich po podaniu kontrastu

Histeroskopia

zabieg pozwalający na oglądanie, badanie i korygowanie wnętrza jamy macicy

Idiopatyczna niepłodność

niepłodność o nieznanej przyczynie

Inseminacja domaciczna

podanie specjalnie spreparowanego nasienia do jamy macicy

Kriokonserwacja

zamrażanie komórek, tkanek i zarodków

Laparoskopia

zabieg pozwalający bezpośrednio ocenić stan narządu rodnego i jamy brzusznej, sprawdzić drożność jajowodów, dokonać operacyjnej korekty nieprawidłowości

Metody wspomaganego rozrodu (ART)

zaawansowane procedury leczenia niepłodności, posiłkujące się metodami laboratoryjnymi

Mikroiniekcja plemnika do komórki jajowej (ICSI)

wprowadzenie plemnika do komórki jajowej za pomocą mikromanipulacji

Mukowiscydoza

wrodzona genetyczna choroba prowadząca do niepłodności u mężczyzn

Oligoasthenoteratozoospermia

mała ilość, słaba ruchliwość i nieprawidłowa budowa plemników

Owulacja (jajeczkowanie)

uwolnienie komórki jajowej z pękającego pęcherzyka jajnikowego

Progesteron

hormon produkowany głównie przez ciałko żółte jajnika, niezbędny do utrzymania ciąży

Protokoły stymulacji owulacji

różne schematy podawania leków do stymulacji

Spermatogeneza

proces produkcji i dojrzewania plemników w jądrach

Teratozoospermia

duży odsetek nieprawidłowo zbudowanych plemników

Transfer zarodka (ET)

przeniesienie zarodka do jamy macicy

Wnętrostwo

niezstąpienie jąder do moszny w okresie płodowym lub noworodkowym

Wodniak jajowodu

nagromadzenie płynu w niedrożnym jajowodzie

Zapłodnienie pozaustrojowe i przeniesienie zarodka do macicy (IVF-ET)

procedura polegająca na pobraniu plemników i komórek jajowych, zapłodnienia w laboratorium i umieszczeniu zarodka/zarodków w jamie macicy

Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)

nadmierna reakcja organizmu na leki stosowane w stymulacji, objawiająca się zaburzeniami rozmieszczenia płynów w organizmie, torbielami jajników, rzadziej zaburzeniami pracy wątroby i nerek

Zespół policystycznych jajników (PCOS)

najczęstsza hormonalna przyczyna zaburzeń owulacji. Objawy to nieregularne miesiączki, cykle bezowulacyjne, trądziki i przetłuszczanie skóry, nadmierne owłosienie. W badaniach dodatkowych ujawnia się podwyższony poziom testosteronu, nieprawidłowy stosunek LH/FSH, obraz licznych drobnych pęcherzyków w USG jajników

Zygota

zapłodniona komórka jajowa