Niepłodnych par przybywa, zwłaszcza w krajach bardzo uprzemysłowionych. Rośnie też społeczna świadomość problemu i medyczne możliwości jego rozwiązywania. Temat wywołuje emocje i rodzi kontrowersje. Dlatego warto wiedzieć, czym jest niepłodność i jak ją można leczyć.

Definicja niepłodności

O niepłodności mówimy, gdy po roku regularnego współżycia (co najmniej dwa razy w tygodniu) bez zabezpieczeń antykoncepcyjnych kobieta nie zachodzi w ciążę.

Niepłodność może być pierwotna - jeśli dotyczy pierwszej ciąży - lub wtórna - jeśli w przeszłości pojawiła się ciąża (niezależnie od jej zakończenia). Ta choroba dotyczy zawsze pary - kobiety i mężczyzny - z których każde z osobna może być całkowicie zdrowe, a nawet płodne. WHO uznało niepłodność za chorobę społeczną, dotyczącą średnio 15 proc. społeczeństwa.

Przyczyny niepłodności leżą w mniej więcej 35 proc. po stronie kobiety, w mniej więcej 35 proc. - po stronie mężczyzny. W pozostałych przypadkach przyczyny są wspólne lub pozostają nieznane.

W Danii niepłodność dotyczy ok.11 proc. par, w Wielkiej Brytanii ok. 17 proc. W Polsce szacunkowe dane mówią o 18 proc. To oznacza, że co szóste małżeństwo ma problemy z płodnością (około miliona par).

Jak się leczy niepłodność

W zależności od przyczyn stosuje się leczenie farmakologiczne, operacyjne lub tzw. techniki wspomaganego rozrodu. Bywa ono długotrwałe, trudne i kosztowne. W niektórych środowiskach budzi wiele kontrowersji religijnych i etycznych. Niekiedy wynikają one z braku wiedzy na ten temat.

Bezpłodność czy niepłodność

W odróżnieniu od niepłodności, bezpłodność to sytuacja dotycząca osoby dowolnej płci, która (według dzisiejszego stanu wiedzy medycznej) definitywnie nie może mieć potomstwa. Jest to trwała niezdolność do posiadania własnych, biologicznych dzieci. Powodem może być np. brak macicy u kobiety lub brak jąder u mężczyzny. Rozwiązaniem tego problemu może być jedynie dawstwo nasienia (w przypadku mężczyzny), rodzicielstwo zastępcze (w przypadku kobiety) lub adopcja.

Jak się rozmnażamy

Człowiek to gatunek o bardzo ograniczonej płodności. W ciągu swojego życia może mieć stosunkowo niewiele dzieci. To ograniczenie rośnie wraz z wiekiem kobiety i (w mniejszym stopniu) z wiekiem mężczyzny.

Wraz z wiekiem rośnie ryzyko, że w komórkach rozrodczych powstaną defekty genetyczne. Warto też wiedzieć, że około 20 proc. ciąż ulega samoistnemu poronieniu. Kiedy uświadomimy sobie, jak wiele zawiłych procesów musi mieć miejsce, by urodził się człowiek, nasze rozmnażanie wydaje się niemal cudem.

Rys. 1. Warunki, które muszą być spełnione, by urodził się człowiek



Narządy rozrodcze kobiety

Składają się na nie: jajniki, jajowody, macica, pochwa i zewnętrzne narządy płciowe. Jajniki to parzyste gruczoły rozmieszczone po bokach miednicy. Mają wielkość i kształt migdałów, wydzielają hormony płciowe oraz produkują komórki jajowe. Jajowody to wiotkie rurki wiodące od okolic jajników do jamy macicy. Macica to narząd zbudowany z mięśnia, o kształcie spłaszczonej gruszki i wielkości kobiecej pięści. W środku niej jest jama wyścielona śluzówką zwaną endometrium, łącząca się przez rogi macicy z jajowodami i przez kanał szyjki macicy z pochwą. Pochwa łączy się z zewnętrznymi narządami płciowymi.

Narządy rozrodcze mężczyzny

To jądra, najądrza, nasieniowody gruczoł krokowy (prostata), gruczoły opuszkowo-cewkowe oraz penis. Umieszczone w mosznie parzyste jądra produkują codziennie miliony plemników. Cykl tej produkcji (spermatogeneza) trwa ok. 64 dni. Potem przez około 10 dni plemniki dojrzewają oraz nabywają zdolności prawidłowego ruchu podczas wędrówki przez najądrza i nasieniowody. Cały proces trwa ok. 74 dni. Kanalikami, poprzez najądrza i nasieniowody, plemniki wydostają się do penisa, a stamtąd podczas wytrysku - na zewnątrz. Chociaż podczas stosunku do pochwy trafia od 100 do 300 milionów plemników, do jajowodów dociera zaledwie około 200 z nich. Do zapłodnienia potrzebny jest jeden.

1 2 3 4  następne »