Suplementy w ciąży. Tak czy nie?

13.03.2017 13:54
Tabletki

Tabletki (CC BY 2.0 Flickr.com/Jamie)

Wybór suplementów dla kobiet w ciąży jest duży, podobnie jak różnice w ich składzie, jakości i cenach, dlatego znalezienie tego właściwego wymaga rozwagi i dokładnego przeanalizowania własnych potrzeb.

Czy suplementy są konieczne?

Idealnie jest, kiedy większość witamin i składników mineralnych pochodzi z diety. Jednak niektóre, kluczowe dla prawidłowego rozwoju ciąży substancje, trudno dostarczyć w odpowiednich ilościach wraz z pokarmami. Tak jest np. w przypadku kwasu foliowego. 

Tę witaminę z grupy witamin B należy przyjmować jeszcze przed poczęciem, a już na pewno prowadzący ciążę lekarz zaleci kwas foliowy przy pierwszej wizycie. 

Inne suplementy  – jeśli oczywiście są konieczne – lekarza przepisze pacjentce indywidualnie, po przeprowadzeniu badań i stwierdzeniu u nich niedoborów. Są też substancje o udowodnionym pozytywnym działaniu, które warto przyjmować w trosce o zdrowy rozwój malucha.

Jakich witamin i mikroelementów powinnyśmy szukać w składzie suplementu?

Kwas foliowy - w pierwszych tygodniach ciąży zmniejsza ryzyko wystąpienia u dziecka  poważnych wad centralnego układu nerwowego. Przyjmowany w kolejnych miesiącach przyczynia się do wzrostu tkanek matczynych, podnosi odporność na stres, poprawia pamięć i koncentrację przyszłej mamy. Zgodnie z zaleceniami ekspertów z zespołu powołanego w przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej dzienna dawka  kwasu foliowego dla wszystkich kobiet w wieku rozrodczym to 0,4 mg.

Kwasy tłuszczowe DHA - Instytut Matki i Dziecka podkreśla ich znaczenie dla zdrowego rozwoju dziecka i prawidłowego przebiegu ciąży. Wpływają na  rozwój  wzroku i dobre funkcjonowanie mózgu dziecka, zmniejszają ryzyko wystąpienia stanów przedrzucawkowych, przedwczesnego porodu, zbyt niskiej wagi urodzeniowej dziecka oraz depresji poporodowa u mamy. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne przyjmuje zapotrzebowanie na DHA u kobiet w ciąży na 200-300 mg dziennie.

Jod - odpowiada za produkcję hormonów tarczycy, a te za funkcjonowanie całego organizmu. Jego niedobór w czasie ciąży może zaburzyć rozwój płodu. U ciężarnych zapotrzebowanie na ten pierwiastek wzrasta do 200 mikrogramów (μg, mcg) na dobę. Ze względu na to, że część tej dawki jest dostarczana wraz z jodowaną solą, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca przyjmowanie w suplementach 150 µg.

Witamina D3 - Zdecydowanie najwięcej witaminy D3 czerpiemy ze słońca. Niewiele słonecznych dni, zwłaszcza w porze jesienno- zimowej, oznacza powszechne w naszej populacji deficyty witaminy D3. Warto pamiętać o suplementacji tego hormonu w trakcie ciąży, gdyż niedobór może wpłynąć u dziecka na większą podatność na infekcje, osłabić funkcjonowanie jego mięśni oraz wytrzymałość kości i zębów. Zalecana dawka witaminy D3 w suplementach to 1500-2000 IU na dobę dla osób dorosłych.

Żelazo - W trakcie całej ciąży organizm przyszłej mamy potrzebuje więcej żelaza (do 27 mg). Bardzo trudno jest dostarczyć taką dawką za pomocą diety, dlatego wiele kobiet w ciąży (choć nie wszystkie) ma niedobór żelaza.

Najtańszy suplement wcale nie musi być najbardziej opłacalny

Szukając  ekonomicznego rozwiązania porównujmy uważnie, ile składników i w jakich dawkach zawierają preparaty. Może się okazać, że do wybranego, tańszego, trzeba będzie osobno dokupić składnik, którego w nim zabrakło lub jest go zbyt mało. Np. po uważnym przeczytaniu etykiety zauważymy, że na długiej liście składników preparatu znajdują się witaminy, które z powodzeniem można przyswoić w formie owoców i warzyw, za to istotna w okresie ciąży witamina D3 występuje w nim w ilości zaledwie 5 μg, a kwasu DHA nie ma wcale. Łatwo zauważymy, że do okazyjnej ceny należałoby doliczyć koszt dodatkowych dawek witaminy D3 i preparatu z DHA.
Co za dużo, to niezdrowo

Pamiętajmy, aby mądrze suplementować dietę - tylko tymi składnikami, które są zalecane, po konsultacji z lekarzem (to szczególnie ważne w przypadku żelaza). Niektóre dodatki do preparatów dla kobiet w ciąży mogą być wręcz zbędne - np. wapń jest składnikiem, który może zahamować absorpcję innych witamin i składników mineralnych, a nadmierne ilości witaminy A mogą być wręcz niebezpieczne dla płodu. Przy wyborze odpowiedniego preparatu warto wziąć też pod uwagę, że na różnych etapach ciąży zapotrzebowanie na witaminy i mikroelementy będzie ulegać zmianom.