Problemy z brzuchem u maluszka. Co na to ekspert?

Problemy z brzuszkiem dotyczą prawie każdego dziecka. Co jest ich przyczyną i jak można pomóc maluszkowi? Zapytaliśmy o to pediatrę Beatę Kowalewską.

eDziecko.pl: Czy kolka jest wynikiem niedojrzałości przewodu pokarmowego, czy może są jeszcze inne przyczyny tego, że niektóre dzieci godzinami płaczą i boli je brzuszek? 

Lekarz pediatra Beata Kowalewska: Niedojrzałość przewodu pokarmowego jest jedną z przyczyn kolek, ale są również inne. Kolki znacznie częściej występują u dzieci urodzonych z niską masą ciała. Przyczyną może być również nadmierne połykanie powietrza przez dziecko podczas ssania, a także zaburzenia flory jelitowej. Kolka może mieć także związek z alergią na białka mleka krowiego lub nietolerancją laktozy. Inną potwierdzoną naukowo przyczyną kolek jest przebywanie maluszka w otoczeniu dymu tytoniowego.

Czy to prawda, że matki, które były nerwowe w ciąży, częściej rodzą dzieci, które potem cierpią z powodu kolki? 

Nie można odpowiedzieć jednoznacznie na to pytanie. Osobiście nie znam badań klinicznych, które wprost potwierdzałyby tę tezę. Natomiast wiadomo, że jeśli mama jest spokojna w czasie ciąży, unika sytuacji stresowych i odpowiednio się odżywia, to jej dziecko okresie wczesnoniemowlęcym będzie spokojniejsze.  

Czy atmosfera w domu ma wpływ na to, że dzieci cierpią na kolki? Podobno jak jest nerwowo, głośno, rodzice się kłócą, matka jest niespokojna, to i dziecko jest niespokojne.

Z całą pewnością stan psychiczny matki i ogólna atmosfera panująca w domu mają wpływ na dziecko. Natomiast trudno czasem jednoznacznie stwierdzić, czy płacz dziecka spowodowany jest kolką, czy może właśnie nerwową atmosferą, która jest w domu. Ale faktycznie jest wiele prac naukowych potwierdzających hipotezę, że jedną przyczyn kolek jest nieprawidłowa relacja matka-dziecko, czy inne problemy rodzinne.

Jakie są metody leczenia kolek?

Na pewno bardzo istotne jest zachowanie spokoju i świadomość, że objawy kolki są przejściowe. Nie ma złotego środka, który radykalnie wyleczy kolki, natomiast wspomagająco stosuje się masaże brzuszka, noszenie dziecka, herbatki ziołowe, czy probiotyki. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność probiotyku Lactobacillus reuteri.

W przypadku dzieci karmionych sztucznie może pomóc zmiana mieszanki. W leczeniu kolek stosuje się również środki farmakologiczne, które zmniejszają napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazów znajdujących się w jelitach.


Wszyscy pocieszają młodych rodziców, że około trzeciego-czwartego miesiąca kończy się "przygoda z kolką". A co jeśli dziecko nadal płacze? Czy często się tak zdarza?

Typowe kolki powinny zakończyć się w czwartym miesiącu życia. Natomiast jeżeli kolki utrzymują się dłużej, to raczej trzeba szukać przyczyn chorobowych na przykład alergii, czy nietolerancji.

Jak często dziecko powinno się załatwiać? I jak powinien wyglądać stolec maluszka?

Dzieci w okresie noworodkowym, czyli do pierwszego miesiąca życia oddają liczne stolce o papkowatej konsystencji, przeważnie po każdym karmieniu. Natomiast powyżej pierwszego miesiąca życia częstotliwość oddawanych stolców może ulec zmianie. Bywa, że dzieci, zwłaszcza te karmione piersią, oddają stolec co kilka dni. Co jest zjawiskiem prawidłowym, fizjologicznym, pod warunkiem, że konsystencja tych stolców jest prawidłowa, czyli również papkowata. U dzieci karmionych sztucznie występuje większa skłonność do zaparć, wówczas stolce są konsystencji bardziej zbitej.

Jeśli maluszek ma problemy z zaparciami, to jak można mu pomóc?

Przede wszystkim istotna jest dieta. Dzieci karmione naturalnie rzadziej mają zaparcia. Natomiast jeśli zaparcia pojawiają się u dzieci karmionych sztucznie, można zmienić stosowaną mieszankę. Istnieje również możliwość podawania herbatek ziołowych, probiotyków i leków. W przypadku zaprać u najmłodszych dzieci bardzo istotne jest to, czy przyjmują one odpowiednią ilość pokarmu i płynów. Jeśli dziecko je za mało, to może również oddawać rzadziej stolec i mieć problemy z zaparciami. W przypadku uporczywych zaprać jest konieczność stosowania środków farmakologicznych.

Jakie są przyczyny biegunek u dzieci?

U małych dzieci głównie występują biegunki infekcyjne - głównie wirusowe. Biegunki mogą być również spowodowane alergią, czy nietolerancją pokarmową. Niejednokrotnie występują również w wyniku dysbakteriozy np. w przebiegu antybiotykoterapii. U niemowląt biegunka może towarzyszyć także innym chorobom infekcyjnym np. zapaleniu ucha, czy infekcji dróg moczowych. 

Czy ulewanie u dzieci jest objawem niepokojącym?

W pierwszym kwartale życia niemowlęcia ulewanie jest zjawiskiem fizjologicznym i nie powinno budzić niepokoju. Jest ono związane z niedojrzałością dolnego zwieracza przełyku. W ulewaniu jest istotne to, czy dziecko prawidłowo przybiera na wadze. Jeśli dziecko dużo ulewa, ale prawidło przybiera na wadze, to nie ma powodu do niepokoju. Natomiast jeśli dziecko nieprawidłowo przybiera na wadze lub nasilone ulewania utrzymują się powyżej 4 miesiąca życia, to wymaga ono dokładniejszej diagnostyki, celem wykluczenia przyczyny chorobowej. 

W przypadku ulewania bardzo ważne jest to, żeby unikać nadmiernej aktywności ruchowej dziecka po jedzeniu. Wskazane jest również ułożenie na boku po jedzeniu. W przypadku uporczywego ulewania stosuje się układanie dziecka w łóżeczku pod kątem 30 stopni. Wkłada się wówczas do łóżeczka specjalny klin, żeby maluszek nie leżał zupełnie na płasko. Zmniejsza to ryzyko zachłyśnięcia.

W przypadku ulewań można również stosować zagęszczacze pokarmu.