1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Mleko - jakie jest dobre dla dziecka?

Tekst BEATA CIEPŁOWSKA-KOWALCZYK i JOANNA SZULC Konsultacja: dr PIOTR ALBRECHT
25.10.2010 , aktualizacja: 22.10.2010 13:02
A A A Drukuj
Od mamy, modyfikowane, zwykłe... Rodzaj mleka, jakie dostaje dziecko, zależy od jego wieku, stanu zdrowia i decyzji rodziców. Sprawdź, co będzie najlepsze dla twojego dziecka.
Mleko to podstawa diety niemowlęcia. A i później nie może go zabraknąć w diecie dziecka. Mleko i jego przetwory są bowiem najlepszymi źródłami łatwo przyswajalnego wapnia, niezwykle potrzebnego szybko rozwijającemu się organizmowu małego człowieka. Przeczytaj, jakie mleko podawać dziecku w pierwszych latach życia.

DLA NOWORODKA I MAŁEGO NIEMOWLĘCIA (DO 6. MIESIĄCA ŻYCIA)

Pediatrzy są zgodni, że dla dzieci w pierwszym półroczu życia najlepsze jest mleko mamy. Jego skład jest idealnie dostosowany do potrzeb małego człowieka. Oprócz wszystkich niezbędnych składników odżywczych zawiera cenne przeciwciała, które wspomagają odporność niemowlęcia i chronią je przed chorobotwórczymi zarazkami. Jego zaletą jest też to, że proporcje składników zmieniają się z wiekiem dziecka. Mleko, które wysysa z maminej piersi noworodek, ma nieco inny skład niż mleko, które dostaje energiczne kilkumiesięczne niemowlę. I bardzo dobrze, bo dziecko w pierwszym roku życia niezwykle szybko się rozwija i zmieniają się jego potrzeby.

Dla tych maluchów, które nie są karmione piersią, najlepszym pokarmem jest mleko modyfikowane. Jest to mleko krowie (ze ściśle kontrolowanych hodowli), którego skład modyfikuje się tak, by jak najlepiej spełniał potrzeby małego człowieka. Podczas produkcji mleka modyfikowanego ingeruje się w skład białka i tłuszczów - z mleka krowiego zabiera się część tłuszczu zwierzęcego i zastępuje go olejami roślinnymi. W mieszance jest więcej wielonienasyconych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (LCPUFA), które wspierają rozwój układu nerwowego, odpornościowego i wzroku. Mieszanki są też wzbogacone w witaminy (A, E, C, K, D) i minerały (żelazo, cynk, mangan, miedź, jod, selen). Na wzór mleka kobiecego większość mieszanek dla młodszych niemowląt wzbogaca się w l-karnitynę (odpowiadającą za transport kwasów tłuszczowych i niektórych witamin), nukleotydy (wspomagające funkcjonowanie układu odpornościowego i przewodu pokarmowego) oraz składniki stymulujące rozwój "dobrych" bakterii w przewodzie pokarmowym.

Dla noworodków i niemowląt do końca 6. miesiąca życia przeznaczone jest tzw. mleko początkowe oznaczone cyfrą 1. Dzięki modyfikacji przystosowano je do potrzeb najmłodszych konsumentów (im młodsze jest dziecko, tym bardziej trzeba zmodyfikować skład mleka).

Przez pierwsze pół roku mleko mamy lub modyfikowane w pełni zaspokaja potrzeby żywieniowe dziecka. Nawet jeśli malec próbuje już innych produktów (przecieru warzywnego, musu owocowego czy kaszki), to wciąż najada się przede wszystkim mlekiem. Pięcio-, sześciomiesięczne niemowlę karmione naturalnie powinno nadal dostawać pierś na żądanie. A malec, który jest na mleku modyfikowanym, powinien je pić przynajmniej 5 razy dziennie.

DLA STARSZEGO NIEMOWLĘCIA (OD 6. DO 12. MIESIĄCA ŻYCIA)

W drugim półroczu niemowlę poznaje już nowe smaki i konsystencję jedzenia, ale podstawą i głównym składnikiem jego diety wciąż jest mleko. Nadal jednak nie powinno to być zwykłe krowie mleko, tylko pokarm mamy lub specjalnie modyfikowana mieszanka.

Zgodnie ze stanowiskiem Komitetu do Spraw Żywienia przy Europejskim Towarzystwie Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci od czasu do czasu można proponować maluchowi w drugim półroczu życia potrawy zawierające mleko krowie, ale nie na codzień i nie w dużych ilościach. Nie zaspokaja ono bowiem potrzeb niemowlęcia. Zawiera za mało żelaza, którego niemowlę w drugim półroczu życia bardzo potrzebuje (rezerwy tego pierwiastka zgromadzone jeszcze w życiu płodowym zaczynają się kończyć, a jego niedobór grozi niedokrwistością). Jak wykazują badania, picie niemodyfikowanego mleka krowiego w pierwszym roku życia może również zwiększać ryzyko otyłości, nadciśnienia i cukrzycy w wieku późniejszym.

Maluchy karmione piersią nadal powinny dostawać mleko mamy na żądanie. Kobiecy pokarm wraz z rozwojem dziecka zmienia swój skład i nadąża za potrzebami malca.

Niemowlęciu karmionemu sztucznie warto w 6.-7. miesiącu zmienić mleko początkowe na tzw. następne (oznaczone cyfrą 2). Od mleka krowiego różni je przede wszystkim mniejsza zawartość białka i większa zawartość żelaza.

DLA MAŁEGO DZIECKA (OD ROKU DO 3 LAT)

Roczny maluch może jeść niemal wszystko to, co reszta rodziny, pod warunkiem, że rodzinna dieta jest zdrowa i dobrze zbilansowana. Warto jednak pilnować, by w jego jadłospisie znalazło się dużo mleka i produktów mlecznych, które są najlepszym źródłem wapnia. Dziecko, które teraz szybko rośnie, bardzo go potrzebuje do budowy kości.

Jeśli maluch jest nadal karmiony naturalnie i ssie pierś często i chętnie, mleka ma pod dostatkiem. Jednak wiele dzieci w tym wieku jest tak zainteresowanych odkrywaniem otaczającego świata i zdobywaniem nowych umiejętności, że po prostu nie ma czasu na przesiadywanie przy maminej piersi. Jeżeli maluch ssie wyraźnie mniej, warto częściej serwować mu produkty mleczne (jogurty, kefiry, sery), żeby w jego diecie nie zabrakło tak potrzebnego wapnia.

Gdy dziecko zostało już odstawione od piersi, zdaniem pediatrów najlepiej byłoby, gdyby do ukończenia trzech lat piło mleko modyfikowane. Dla maluchów powyżej pierwszego roku odpowiednie są mieszanki oznaczone cyfrą 3 lub określeniem "Junior". Jest też mleko przeznaczone dla dzieci powyżej 2 lat - oznaczone cyfrą 4. Wszystkie te mieszanki są wzbogacone w wapń, witaminę D3, cynk, jod, żelazo oraz inne witaminy i składniki mineralne. Mają w składzie potrzebne kwasy tłuszczowe (zawartość mieszaniny tłuszczu mlecznego i roślinnego ułatwia ich wchłanianie). Mniejsza ilość białka, w stosunku do mleka krowiego, nie obciąża nadmiernie nerek dziecka i prawdopodobnie zmniejsza ryzyko otyłości i cukrzycy. Mleko modyfikowane dla starszaków często zawiera dodatkowe składniki, jak prebiotyki wspomagające zdrową florę w jelitach.

Jeśli jednak rodziców na to nie stać, mogą wprowadzić mleko krowie w drugim roku życia malucha (gotować na nim dania mleczne czy podawać je do picia). Ważne jest jednak, żeby poza tym dziecko miało zdrową i różnorodną dietę.

Z przetworów mlecznych najlepiej proponować dziecku jogurty, kefiry, maślankę, twarożek. Nie należy też zapominać o kaszkach (najlepiej tych niemowlęcych) i płatkach na mleku. Sery żółte i topione serwujmy w niewielkich ilościach, ponieważ są tłuste, ciężkostrawne i zawierają dużo soli. Z serów pleśniowych najlepiej w ogóle zrezygnować . Są one często przygotowywane z niepasteryzowanego mleka i mogą być zakażone bakterią Listeria monocytogenes.

DLA STARSZEGO DZIECKA (POWYŻEJ 3 LAT)

Przedszkolaki i dzieci w wieku szkolnym wciąż potrzebują dużych dawek wapnia niezbędnego do budowy mocnych kości. Zdaniem pediatrów dziecko powinno wypijać 2-3 szklanki mleka dziennie, najlepiej UHT lub pasteryzowanego. Oba rodzaje są czyste mikrobiologicznie, wolne od wirusów i bakterii.

Mleko UHT otrzymuje się przez ogrzanie na kilka sekund surowego mleka do temperatury 135-150°C i natychmiastowe ochłodzenie do 20°C. Takie postępowanie niszczy wszelkie znajdujące się w nim mikroorganizmy. Sterylnie czyste mleko przechowuje się w szczelnie zamkniętych opakowaniach, dlatego tak długo zachowuje smak i wartości odżywcze. Mleko pasteryzowane otrzymuje się przez podgrzewanie (zwykle przez kilkanaście sekund) surowego mleka do temperatury 60-100°C, co powoduje zniszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych. Mleko to ma kilkudniowy termin przydatności do spożycia i trzeba je przechowywać w lodówce.

Zobacz także

Redakcja eDziecko.pl

*

Agnieszka Wirtwein-Przerwa

  • redaktorka naczelna
  • agnieszka.wirtwein@agora.pl

Karolina Stępniewska

  • redaktorka
  • karolina.stepniewska@agora.pl

Joanna Biszewska-Miętka

  • dziennikarka
  • biszewska@yahoo.com

Marcin Sztetter

  • dziennikarz, felietonista
  • marcin.sztetter@gmail.com

Agata Podrażka

  • community menadżerka
  • agata.podrazka@agora.pl

Agnieszka Gil

  • administatorka forum
  • zona_mi@gazeta.pl