1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Tajemnice mleka mamy

Ludzkie mleko nie przestaje zadziwiać naukowców. Dopiero kilka lat temu odkryto na przykład, że są w nim komórki macierzyste. Jaka jest ich rola?
Rozmawiamy z Dr Foteini Hassiotou. Jest doktorem biologii. Należy do grupy naukowców badających właściwości mleka kobiecego (Human Lactation Research Group) na Uniwersytecie Zachodniej Australii, gdzie jest szefową jednego z zespołów badawczych. Z jej badań wynika między innymi, że karmienie piersią zmniejsza o ponad 30 proc. ryzyko niektórych nowotworów piersi.

Magda Rodak: Skąd Pani zainteresowanie badaniem pokarmu kobiecego?

Dr Foteini Hassiotou: Kiedy pisałam pracę doktorską w dziedzinie biologii roślin (to był mój pierwszy obszar zainteresowania), zetknęłam się z grupą badawczą profesora Petera Hartmanna z Uniwersytetu Zachodniej Australii. Grupa ta prowadzi badania nad mlekiem kobiecym. Wtedy właśnie zaczęło się po raz pierwszy mówić o tym, że być może mleko kobiece zawiera komórki macierzyste. Pomyślałam sobie, że to fascynujące. Dlaczego one się tam znajdują? Jakie jest ich zadanie? Co się z nimi dzieje, kiedy dziecko wypija mleko?

Postanowiłam przygotować drugą pracę doktorską, tym razem w grupie profesora Hartmanna, na temat komórek macierzystych w mleku ludzkim. Chciałam zbadać, czy są to rzeczywiście komórki macierzyste i co się z nimi dzieje w organizmie dziecka.

Co teraz wiemy o tych komórkach macierzystych? Jaka jest ich rola?

Przede wszystkim w mleku ludzkim jest ich bardzo dużo. Mogą stanowić do 30 proc. wszystkich komórek obecnych w pokarmie kobiecym! Szacujemy, że dziecko karmione piersią codziennie dostaje tysiące, a nawet miliony komórek macierzystych.

Ale dopiero zaczynamy badać ich właściwości. Wykazaliśmy, iż w warunkach laboratoryjnych są wielofunkcyjne - mogą stać się później komórkami różnych układów i narządów: mózgu, wątroby, trzustki, nerek, serca.

Przeprowadziliśmy również badanie, które dowodzi, że dzieje się to także w żywym organizmie. Badaliśmy małe myszy karmione mlekiem matki i śledziliśmy komórki macierzyste w ich organizmie. Okazało się, że niektóre z tych komórek mogą przeżyć w jelitach karmionej piersią myszki i są wchłaniane do krwiobiegu. Następnie wraz z krwią docierają do poszczególnych narządów: do mózgu, wątroby, śledziony, grasicy, nerek... I tam na stałe wbudowują się w ich struktury, przyczyniając się do działania danego narządu.

Jakie jeszcze są unikalne składniki mleka kobiecego, ze względu na które warto karmić piersią?

Mleko ludzkie to płyn o skomplikowanym składzie. O wielu jego składnikach dopiero się uczymy. Komórki macierzyste zostały w nim odkryte dopiero kilka lat temu. Bardzo możliwe, że za parę lat dowiemy się więcej o kolejnych obecnych w nim cennych substancjach.

W pokarmie kobiecym jest na przykład bardzo dużo składników biorących udział w reakcjach immunologicznych. Są tam cząsteczki, które chronią dziecko przed infekcjami, przeciwciała przekazywane mu przez matkę. Biorą one udział w leczeniu malucha. Kiedy dziecko zaczyna chorować, w mleku matki bardzo szybko pojawiają się przeciwciała, które pomagają mu wyzdrowieć.

Pokarm kobiecy zawiera także składniki, które programują rozwój malca. Na przykład są w nim hormony kontrolujące apetyt i zmniejszające ryzyko rozwoju otyłości w dalszym życiu.

Mamy zatem naukowy argument za karmieniem piersią na żądanie?

Jest wiele powodów, dla których warto karmić piersią na żądanie. Dziecko wie, kiedy jest głodne, i potrafi to zasygnalizować: płacze, marudzi... Jeśli matka przystawi je wtedy do piersi, zaspokoi jego potrzeby. Jeżeli nie będziemy zakłócać tego mechanizmu, maluch będzie otrzymywał dokładnie tyle pokarmu, ile potrzebuje.

Działa tu mechanizm sprzężenia zwrotnego: dziecko dostaje z mlekiem matki składniki, które wspomagają rozwój wszystkich jego narządów i układów. Gdy je otrzymuje, wysyła matce sygnał, jakich dokładnie składników potrzebuje. I organizm mamy je produkuje.

Jeśli dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym, tej interakcji nie będzie. Mieszanka mleczna nie zawiera komórek macierzystych, hormonów, przeciwciał. Są w niej składniki odżywcze w stałych proporcjach.

To byłby więc argument za wyłącznym karmieniem piersią przez 6 miesięcy i - szerzej mówiąc - za długim karmieniem piersią?

Tak. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka, a następnie kontynuowanie naturalnego karmienia do końca 2. roku życia, a nawet dłużej, jeśli życzą sobie tego matka i dziecko. W Australii wiele matek karmi piersią przez kilka lat - nie rok czy dwa, ale cztery i pięć. Tak żywione dzieci są bardzo zdrowe - nie chorują, nie cierpią z powodu alergii. Na to, że długie karmienie piersią jest korzystne, mamy więc nie tylko dowody naukowe, ale także dowody płynące z otaczającego świata.

Dziękujemy tłumaczce pani Zofii Sęk za pomoc w przeprowadzeniu wywiadu.

NAJŚWIEŻSZE DONIESIENIA

W kwietniu odbyło się 10. Międzynarodowe Sympozjum na temat Karmienia Piersią i Laktacji zorganizowane przez firmę Medela. Dr Foteini Hassiotou była jednym z jego gości. Informacje o tym, nad czym obecnie pracują naukowcy badający mleko kobiece, znajdziecie na stronie: www.medela.com/IW/en/breastfeeding/for-professionals/congress2015

Więcej o: