1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

System obronny

W okresie gdy maluchy często zapadają na wszelkiego rodzaju infekcje, warto dowiedzieć się, co tak naprawdę stoi na straży ich odporności.
Układ odpornościowy (zwany też immunologicznym) to "siły specjalne" organizmu, które wykrywają i usuwają wirusy, bakterie, grzyby oraz związki toksyczne zawarte w powietrzu, wodzie i jedzeniu. Prawidłowo funkcjonujący układ odpornościowy gwarantuje, że styczność dziecka z zarazkami nie wywoła choroby. Zapewnia to szereg tkanek, narządów i wyspecjalizowanych komórek krwi broniących dostępu do organizmów maluchów. Jednak zanim ten skomplikowany system osiąg-nie u dziecka pełną sprawność, musi minąć sporo czasu.

BUDOWANIE ODPORNOŚCI

Odporność dziecka zaczyna kształtować się już ok. 6 tygodnia ciąży. Jednak gdy maluch przychodzi na świat, układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni sprawny - dojrzewa bardzo długo - aż do ok. 12. roku życia. W tym czasie uczy się rozpoznawać i reagować na różne rodzaje ciał obcych, z którymi się spotyka. Za każdym więc razem, gdy dziecko choruje lub szczepimy je przeciwko konkretnej chorobie, układ odpornościowy poznaje i zapamiętuje nowego wroga. Tak tworzy się tzw. pamięć immunologiczna, dzięki której organizm potrafi sam identyfikować czynniki chorobotwórcze, z którymi miał już do czynienia, i przy ponownej próbie inwazji szybko włącza odpowiedni program reagowania.

SIŁA OD MAMY

Nie w pełni wykształcony układ odpornościowy nie oznacza, że noworodek jest całkiem bezbronny. Przede wszystkim wyposażony jest w tzw. odporność dziedziczną, którą pełnią m.in. skóra, błony śluzowe i ich wydzieliny, łzy, mocz. To za ich pomocą maleńki organizm pozbywa się szkodliwych drobno- ustrojów. Ale to nie wszystko. Maluszka chronią przede wszystkim przeciwciała matki, które otrzymał jeszcze w życiu płodowym (tzw. odporność wrodzona). Nieocenionym ich źródłem jest również mleko matki.

Niestety, już około 6. tygodnia życia przeciwciała te przestają wystarczać i od tej pory organizm malca musi radzić sobie za pomocą własnych. Ponieważ ich produkcja jest początkowo niewystarczająca, dziecko jest szczególnie narażone na infekcje. Lekarze nazywają ten czasowy spadek odporności, trwający zwykle do końca 6. miesiąca, dołkiem immunologicznym. Potem odporność stopniowo rośnie.

POTRÓJNA OCHRONA

Funkcjonowanie układu odpornościowego można porównać do wojska. Jego oddziały, mimo rozproszenia, ściśle ze sobą współpracują, tworząc trzy "grupy bojowe" zapewniające potrójną ochronę.

Pierwsza to strażnicy, którzy nie pozwalają ciałom obcym wtargnąć do wnętrza organizmu. To skóra i błony śluzowe. Zdrowa, nienaruszona skóra stanowi powłokę bezpieczeństwa właściwie nie przepuszczającą bakterii. Drogi oddechowe mają śluz i rzęski, które wyłapują i zatrzymują bakterie z wdychanego powietrza, a następnie poprzez kaszel i kichanie wyrzucają je z organizmu. Układ pokarmowy jest chroniony m.in. przez kwas żołądkowy, który niszczy intruzów zawartych w pokarmie. W jelitach mieszkają "dobre" bakterie, które nie przepuszczają w głąb organizmu toksyn, drobno- ustrojów ani alergenów.

PRZECIWCIAŁA NA SŁUŻBIE

Jeżeli bakteria czy wirus prze-dostanie się przez te zapory, uaktywnia się druga "grupa obronna": komórki żerne (fagocyty). Mają one zniszczyć antygeny, zanim te zdążą się rozprzestrzenić. Fagocyty "pożerają" wrogów organizmu. Wyzwalają też substancje powodujące wzrost temperatury ciała, przez co ginie wiele zarazków. Dlatego gorączka to znak, że organizm walczy z intruzem.

Trzecia "grupa obronna" to białe ciałka krwi - limfocyty. Dzięki pamięci immunologicznej produkują one "szyte na miarę" przeciwciała, niszcząc konkretnego wirusa czy bakterię. Limfocyty powstają w szpiku kostnym i grasicy, a przechowywane i namnażane są m.in. w śledzionie, przewodzie pokarmowym i węzłach chłonnych (to dlatego objawem infekcji jest ich powiększenie). Limfocyty i fagocyty stale "patrolują" organizm, w razie potrzeby "przegrupowując" oddziały w miejsce zagrożenia.

Alergia, czyli błąd systemu

Alergia to nic innego, jak nadmierne reagowanie układu odpornościowego na czynniki zewnętrzne.

Układ odpornościowy alergików z nieznanych dokładnie przyczyn "myli" niegroźne dla zdrowia substancje (np. pyłki kwiatowe lub cząstki pokarmu) z groźnymi pasożytami czy zarazkami. W rezultacie komórki odpornościowe są stale mobilizowane do walki z wyimaginowanym wrogiem.

WZMACNIAJĄCA DIETA

Odporności sprzyja prawidłowa dieta. Powinny się w niej znaleźć m.in.:

•  białko - główny składnik, z którego organizm buduje nowe tkanki oraz odbudowuje zużyte. Jest niezbędne do tworzenia białek odpornościowych. Występuje np. w mięsie, rybach, mleku i przetworach mlecznych;

•  wielonasycone kwasy tłuszczowe - usprawniają działanie układu odpornościowego. Są w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym oraz rybach;

•  witamina C - pobudza wzrost limfocytów, przez co skraca infekcje. Jest m.in. w cytrusach, kiwi, porzeczkach, kapuście, kalafiorze, pomidorach;

•  witamina A - wspomaga naturalne bariery chroniące przed chorobami. Jej źródłem są produkty zawierające beta-karoten (marchew, pomarańcze, morele, śliwki, sałata, brokuły);

•  bakterie probiotyczne - stwarzają w jelitach środowisko nieprzyjazne szkodliwym bakteriom. Pomagają przywrócić równowagę po infekcjach. Są m.in. w jogurtach i kefirach, niektórych rodzajach mleka modyfikowanego i innych produktach dla maluchów;

•  prebiotyki - w układzie pokarmowym stymulują wzrost dobrych bakterii. Występują m.in. w bananach, cebuli, czosnku, cykorii, porach.

Więcej o: