Nos w nos z katarem

Dlaczego dziecku leci z nosa? Bo drobne naczynia krwionośne śluzówki zaatakowanej przez wirusy "rozszczelniają" się, przepuszczając na zewnątrz płyn, zwany wysiękiem. Zapaleniu śluzówki towarzyszy obrzęk, co w połączeniu z gęstniejącą i zasychającą wydzieliną bardzo utrudnia przepływ powietrza. Ponieważ u noworodków i niemowląt przewody nosowe są dużo węższe niż u dorosłych, mogą się one niemal zupełnie zamknąć. Może to prowadzić do znacznych zaburzeń oddychania.

Przy infekcji wirusowej wodnisty z początku katar stopniowo gęstnieje. To znak, że choroba ustępuje.

Pomoc domowa

By pomóc dziecku, przede wszystkim powinniśmy dbać o nawilżenie powietrza w pokoju i o to, by nie miało sucho w nosie. Ważne jest także takie ułożenie dziecka, które ułatwi wypływanie wydzieliny - małego niemowlęcia na brzuchu, a starszego malca w pozycji półsiedzącej; zwłaszcza kiedy śpi.

Niemowlęciu karmionemu piersią lub mlekiem modyfikowanym z butelki, dobrze jest przed karmieniem oczyścić nosek z wydzieliny (można to zrobić za pomocą przeznaczonej do tego gruszki lub aspiratora). Ułatwi mu to oddychanie podczas ssania. Zabieg warto powtórzyć przed snem.

Dwuletni maluch powinien już umieć sam wydmuchać nos. Pilnujmy, by przy katarze robił to regularnie i zawsze miał pod ręką jednorazowe chusteczki.

Zakatarzonemu dziecku ulgę przyniesie zaaplikowanie do nosa kropli nawilżających przewody nosowe i zmniejszających obrzęk śluzówki (piszemy o nich w dalszej części artykułu).

Uwaga, zatoki

Utrzymujący się obrzęk śluzówki nosa z zalegającą w nim gęstą wydzieliną może doprowadzić do zablokowania ujść zatok, co grozi zapaleniem (zatoki wypełniają się wtedy wysiękiem, najpierw kataralnym, a potem niekiedy ropnym).

Zatoki są jamami w kościach okolicy czołowej i nosowej, wyścielonymi śluzówką i wypełnionymi powietrzem, które wąskimi kanałami łączą się z przewodami nosowymi. Kształtują się stopniowo. Zatoki szczękowe wypełniają się powietrzem najczęściej około 4., a czołowe - około 7. roku życia.

Zapalenie zatok można podejrzewać, kiedy dziecko narzeka na ból w okolicy czołowej lub pod oczodołami, zwłaszcza gdy jest on jednostronny i towarzyszy mu obrzęk skóry i tkanki podskórnej. Cierpiący maluch zwykle ma też gorączkę. Nie należy wtedy zwlekać z wizytą u lekarza, najlepiej laryngologa dziecięcego. Jeżeli nasze podejrzenia się potwierdzą, zaordynuje on dziecku kurację antybiotykową. Dla złagodzenia przykrych objawów zazwyczaj choremu podaje się też leki zmniejszające obrzęk śluzówki nosa, te same co przy katarze (jeśli laryngolog nie stwierdzi zapalenia, lecz jedynie zablokowanie ujść zatok spowodowane infekcją kataralną, leczenie może się ograniczyć do podawania tych właśnie leków).

Ponieważ objawy zablokowania ujść zatok i ich zapalenia mogą mieć również podłoże alergiczne, dla ich złagodzenia podaje się czasem leki, które nie tylko zmniejszają obrzęk śluzówki, ale działają również przeciwuczuleniowo.

W leczeniu zapalenia zatok, a także przy zablokowaniu ich ujść do przewodów nosowych, sięga się też czasem po leki rozrzedzające wydzielinę oskrzeli (oparte na ambroksolu lub bromheksynie), stosowane w łagodzeniu kaszlu (opiszemy je w następnym numerze).

Kiedy do lekarza?

Powinniśmy się poradzić pediatry, gdy:

katar występuje u noworodka;

podejrzewamy, że jest to katar alergiczny, dotychczas u dziecka nierozpoznany;

stwierdzamy katar ropny - wydzielina jest gęsta, niekiedy zielonkawa, maluch czuje się gorzej, niżby to wynikało z kataru wirusowego;

stan zapalny śluzówki nosa spowodowany jest nie tylko katarem, ale i dodatkową przyczyną, np. czyrakiem przewodu nosowego;

katar leci tylko z jednej dziurki - dziecko mogło sobie coś wepchnąć do nosa;

1 2 3 4 5  następne »