Skąd ten kaszel?

Kaszel to tylko objaw podrażnienia przez bardzo różne czynniki zakończeń nerwowych w błonie śluzowej dróg oddechowych. W przypadku malutkiego niemowlęcia jest zawsze niepokojący, choć przyczyna może okazać się niegroźna (piszemy o tym na s. 58). Nie należy go jednak lekceważyć, bo może być symptomem zapalenia oskrzeli, płuc, zachłysnięcia czy innej, wymagającej leczenia choroby. Dlatego ważne jest, żeby nauczyć się rozpoznawać jego charakter i przyczyny.

Suchy

Najczęściej oznajmia infekcję, zwykle początkową lub końcową jej fazę. Maluch pokasłuje od czasu do czasu, częściej w nocy. Jeśli towarzyszą temu inne objawy - ból gardła, katar, gorączka - wszystko jest jasne, to przeziębienie, czyli infekcja, zwykle wirusowa.

Suchy kaszel może się utrzymywać, systematycznie zanikając, nawet przez tydzień po wyzdrowieniu. Jeżeli tylko maluch nie ma gorączki i ogólnie czuje się dobrze, nie ma powodów do dalszych obaw, kaszel po prostu sam ustąpi.

Wilgotny

W okresie rozwijania się zakażenia , wzrasta ilość zapalnej wydzieliny, która nie tylko spływa z nosa po tylnej ścianie gardła, ale przedostaje się i jest produkowana w tchawicy, a niekiedy i większych oskrzelach. Malec stara się ją odkrztusić i kaszle. Konieczne jest częste (ale zawsze delikatne) opróżnianie noska gruszką z szeroką końcówką lub specjalnym aspiratorem, wysokie układanie malucha w łóżeczku i zakraplanie do nosa soli fizjologicznej. Wskazane jest także obfite pojenie i nawilżanie powietrza.

Ksztuszący

Może świadczyć o zapaleniu oskrzelików, do którego dochodzi najczęściej na skutek zakażenia wirusowego. U niemowląt już niewielka ilość m.in. śluzu w oskrzelach zmniejsza przepływ powietrza i wentylację płuc. Dziecko oddycha z wyraźnym wysiłkiem, ma przyspieszony oddech, stęka. To skutek zatkania drobnych oskrzeli przez złuszczone nabłonki błony śluzowej.

Ponieważ do krwi nie dociera tyle tlenu, ile trzeba, dziecku zaczynają sinieć usta, palce, ma bladoszarą skórę, może być bardzo niespokojne. Trzeba jechać do szpitala, gdzie otrzyma tlen do oddychania i ewentualnie antybiotyk lub podjęte zostanie leczenie objawowe.

Po chorobie

Może męczyć starsze niemowlę przez wiele dni po przebytym przeziębieniu lub grypie. To typowe dla większości infekcji wirusowych. Maluch jest już zdrowy, a kaszel nie daje mu spać, męczy i w nocy, i rano. Pojawia się przy każdej zmianie temperatury - i po wyjściu na dwór, i po powrocie do ciepłego domu. Zniszczona przez wirusy śluzówka jest szczególnie wrażliwa. Trzeba pilnować, żeby w okresie rekonwalescencji malec nie stykał się z chorymi dziećmi, bo łatwo może się znów zarazić.

Szczekający

Jest bardzo męczący, atakuje salwami, przypomina szczekanie psa, przychodzi nagle blisko północy i przeszkadza dziecku spać (czasem ma ono także wyraźną chrypkę). Taki kaszel świadczy o tzw. podgłośniowym zapaleniem krtani zaatakowanej przez wirusy lub alergeny. Dziecku jest duszno, trudno mu zaczerpnąć powietrza, przy wdechu słychać świst (czasem nawet z daleka). Ulgę przynoszą inhalacje, wyjście na świeże powietrze. Gdy to nie pomaga, trzeba szybko wezwać pogotowie lub jechać na ostry dyżur laryngologiczny (jeśli taki jest). Drogi oddechowe niemowlęcia są wąskie i nawet niewielki obrzęk może spowodować poważną duszność nawet zagrażającą życiu. Lekarz poda lek niwelujący obrzęk, najczęściej steryd wziewny lub doodbytniczy, podskórny, dożylny lub domięśniowy, może wykonać inhalację z adrenaliny. Czasem w łagodniejszych postaciach wystarczy oddychanie zimnym powietrzem i jakiś lek przeciwhistaminowy.

Napadowy

Charakterystyczny dla alergii wziewnej. Poprzedza go napadowe kichanie i obfity wodnisty katar. Jeżeli dziecko kaszle głównie w domu, w nocy lub nad ranem, prawdopodobnie uczula je coś z najbliższego otoczenia (roztocza żyjące w kurzu, pierze, pleśń, sierść zwierząt). Kaszel alergiczny jest zwykle suchy i płytki, nie towarzyszą mu inne objawy infekcji. W alergii często prowokowany jest wysiłkiem.

Gwałtowny

Bywa spowodowany dostaniem się ciała obcego do oskrzeli (np. okruszka i wielu najrozmaitszych drobnych przedmiotów, np. tabletki, orzeszka, fragmentu zabawki, spinacza). Dziecko zaczyna się krztusić. Jeżeli nie uda mu się z twoją pomocą wykaszleć ciała obcego, jak najszybciej jedź z nim do szpitala.

Przewlekły

Zdarza się często w domach palaczy, a jego przyczyną jest podrażnienie dróg oddechowych przez dym papierosowy. Dym poraża rzęski, których zadaniem jest usuwanie bakterii, wirusów i ciał obcych z powierzchni nabłonka dróg oddechowych. Niemowlę, które jest biernym palaczem, znacznie częściej choruje, bo jego układ oddechowy, stale narażony na walkę z dymem, jest bezradny wobec wirusów i bakterii.

1 2  następne »