1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Dlaczego tak słabo rośnie?

lek. med. Agnieszka Bilska, Hanna Bartoszewicz, konsultacja: dr Piotr Albrecht
04.06.2008 00:00
Niski wzrost dziecka niepokoi rodziców. Najczęściej niepotrzebnie, bo malec rozwija się harmonijnie, tyle że jest mniejszy i drobniejszy od kolegów.
W ciągu pierwszego roku życia dziecko rośnie o około 18-25 cm więc gdyby utrzymało to tempo, to łatwo policzyć, że przy maturze byłoby wzrostu żyrafy! W następnym roku życia nadal rośnie sporo bo ok. 10 cm. Później malec nieco zwalnia, aż do chwili wkroczenia w okres dojrzewania.

To, czy dziecko będzie w przyszłości niskie, czy wysokie, zależy przede wszystkim od jego genów. Wprawdzie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat obserwuje się tzw. akcelerację czyli każde kolejne pokolenie jest wyższe od poprzedniego - ale nie zmienia to ogólnej prawidłowości: dziecko, które ma niskich rodziców i dziadków raczej nie będzie wyróżniającym się w tłumie dryblasem.

Geny to nie wszystko

W genach zapisany jest więc pewien plan wzrostu. Przy sprzyjających warunkach - kiedy dziecko jest zdrowe, dobrze odżywione i wychowuje się w kochającej rodzinie - plan ten może zostać zrealizowany w stu procentach. Jeżeli jednak rozwój napotka jakieś przeszkody, nawet potomek rodu wysokich może rosnąć słabo.

Wzrost dziecka zależy bowiem także od:

przebiegu ciąży - poważne choroby kobiety, niewłaściwa dieta, kontakt z substancjami toksycznymi (także picie i palenie!) mogą trwale spowolnić rozwój dziecka.

czasu porodu - wcześniaki są przez pewien czas mniejsze, ale, o ile są ogólnie zdrowe, z czasem nadrabiają te różnice;

diety - dzieci niedożywione i te, które odżywiają się niezdrowo, rosną gorzej. Do prawidłowego wzrastania potrzebna jest nie tylko odpowiednia ilość kalorii, ale i białka, wapnia, witamin, mikroelementów.

ilości i jakości snu - ponieważ hormon wzrostu wydziela się głównie podczas snu, szybciej rosną te dzieci, które śpią spokojnie, mają stały rytm dnia i regularną porę spania;

aktywności fizycznej - ruch na świeżym powietrzu pobudza rozwój malca. Dziecko po wysiłku fizycznym lepiej śpi, ma większy apetyt i szybciej rośnie;

poziomu stresu - maluchy, którym brakuje ciepła i miłości, są zwykle mniejsze i drobniejsze od kolegów.

Poza tym dziewczynki, poza okresem pokwitania, są na ogół nieco niższe od chłopców w tym samym wieku.

Ile powiedzą centyle

Ważne jest nie tyle, jak maluch przedstawia się na tle innych dzieci, ale przede wszystkim, czy jego waga jest odpowiednia do wzrostu i czy nie dochodzi do nagłego zachwiania rozwoju. Wszystkie te informacje najłatwiej odczytać, posługując się siatkami centylowymi (znajdziecie je w książeczce zdrowia dziecka i na www.edziecko.pl).

Jak korzystać z siatki centylowej? Powiedzmy, że nasza trzyletnia córeczka waży 16kg. Zaznaczamy ten wynik na siatce i widzimy, że wypada on na krzywej oznaczonej jako 75 centyl. Dowiadujemy się tym samym, że córeczka jest cięższa niż 75% jej rówieśniczek i lżejsza od pozostałych 25%. Jej sąsiadka w tym samym wieku waży tylko 13kg plasując się w przedziale w okolicy 10. centyla. I jeden i drugi wynik mieści się jednak w normie, która obejmuje szeroki zakres - od 10. do 90. centyla.

Podobnie nanosi się i interpretuje pomiary wzrostu. Jeśli utrzymują się na tym samym centylu, co waga lub o jeden tylko przedział wyżej czy niżej, to znaczy, że dziecko nie jest ani za grube, ani za chude w stosunku do wzrostu. W przeciwnym razie warto razem z pediatrą zastanowić się nad przyczyną rozbieżności.

Nanosząc na siatkę kolejne pomiary, można wykreślić krzywe rozwoju. Jeżeli biegną one stale w tym samym przedziale centylowym (lub w dwóch sąsiednich), to znaczy, że dziecko rozwija się harmonijnie. Przy większych skokach w górę czy w dół należałoby zwrócić się do lekarza.

Dlaczego nie rośnie

Drobne, masywne, szczupłe, pulchne... Dzieci, tak jak dorośli, nie są spod jednej sztancy.

Niepokój powinien budzić dopiero wzrost malca na poziomie 3. centyla lub niższy, a także niski wzrost dziecka, które ma wysokich rodziców. Co może być powodem?

Niedoczynność tarczycy - dziecko jest niskie, apatyczne, słabo się rozwija, ma zimną, suchą, łuszczącą się skórę, podkrążone oczy. By chorobę rozpoznać, konieczne jest badanie krwi, a w niej poziom hormonów tarczycy, które mają wpływ na rozwój kości. Odpowiednie leczenie pozwoli wyrównać niedobory hormonalne.

Dieta eliminacyjna - wciąż przybywa dzieci, które z powodu alergii nie mogą jeść różnych rzeczy. Przy drastycznych ograniczeniach może na tym ucierpieć ich rozwój. Dlatego należy je stosować w sposób przemyślany, zawsze w porozumieniu z lekarzem, który dobrze zna organizm małego pacjenta i przebieg jego choroby. Warto także zapytać lekarza, czym zastąpić nietolerowany produkt.

Zaburzenia wchłaniania - choć dziecko je to, co trzeba, nie wszystkie niezbędne składniki pokarmowe przechodzą z przewodu pokarmowego do krwi (np. z powodu stanu zapalnego jelit, celiakii, chorób pasożytniczych). Konieczne jest wykrycie przyczyny i odpowiednie postępowanie lecznicze. (W przypadku celiakii będzie to dieta bezglutenowa).

Choroba nerek - stany zapalne nerek doprowadzają do trwałego uszkodzenia nerek; zaburza to wchłanianie wapnia, który jest niezbędnym budulcem kości. Konieczne jest leczenie samej choroby, podawanie dodatkowo witaminy D, wapnia, czasem także hormonu wzrostu.

Wada serca - może spowalniać wzrost. Jeżeli jednak operacja zostanie odpowiednio wcześnie przeprowadzona - dziecko dogoni rówieśników.

Choroba przewlekła - upośledzenie wątroby, zaawansowana astma, atopowe zapalenie skóry o ciężkim przebiegu i inne chroniczne choroby także mogą hamować rozwój. Prawidłowo leczone dziecko może jednak nadgonić rówieśników.

Zespół Turnera - choroba genetyczna dziewczynek, której głównym objawem jest niski wzrost i charakterystyczny wygląd: dziecko ma szeroką szyję i barki, krótkie nogi, szeroko rozstawione brodawki sutkowe. Przyczyną tej choroby jest brak lub uszkodzenie jednego z chromosomów X. W zespole Turnera pomaga leczenie hormonem wzrostu.

Mniejszy wzrost osiągają też dzieci z innymi zaburzeniami genetycznymi, np. z zespołem Downa.

Nie można wreszcie pominąć ostatniej przyczyny, jaką jest niedobór samego hormonu wzrostu, wytwarzanego przez przysadkę mózgową. Jest ona jednak stosunkowo rzadka.

Jak mierzyć dziecko

Żeby ocenić, czy malec rośnie w prawidłowym tempie trzeba porównać ze sobą dwa pomiary wykonane w odstępie pół roku. Porównanie będzie miarodajne, jeśli za każdym razem użyjemy tej samej miarki - najlepiej kupić nowy centymetr krawiecki i przykleić go na stałe do gładkiej framugi drzwi.

Dziecko powinno być bose i rozebrane do bielizny - wtedy widać, czy ma proste plecy. Poproś je, by stanęło przy framudze (kolana i stopy złączone) z rękami swobodnie opuszczonymi wzdłuż tułowia i wzrokiem skierowanym na wprost. Przyłóż ekierkę jednym bokiem do głowy, a drugim do framugi, odczytaj wynik na centymetrze. Dla większej dokładności warto pomiar wykonać trzykrotnie (w przerwach dziecko powinno przejść się parę kroków) i wyciągnąć średnią. Ostateczny wynik zapisz w zeszycie wraz z datą

ZOBACZ TEŻ WIDEO

  • siatki centylowe w necie keyne 25.06.08, 19:39

    www.siatkicentylowe.pl/ »

  • Re: Dlaczego tak słabo rośnie? 0.gaba1 26.06.08, 12:37

    najpierw nalezy znalezc przyczyne slabego wzrostu a potem podawac omega 3.ja nie wierze w te cudowne specyfiki.trzeba ustalic przyczyne slabego wzrostu( zespol złego wchlaniania, »

  • Omega 3 ? a w życiu !!! 1mzeta 06.10.13, 01:10

    I to jeszcze chłopcu podawać- badania wykazały, że właśnie u płci męskiej o 70 % zwiększa ryzyko raka prostaty.Wzrost to geny, a nie baseny i inne cuda wianki.»