1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Seplenienie: przyczyny, rodzaje wady, ćwiczenia

Seplenienie, nazywane sygmatyzmem, jest jedną z najczęściej występujących wad wymowy u dzieci.Problem dotyczy niektórych głosek: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż ś, ź, ć, dź. Przyczyny nieprawidłowości są bardzo różne, a kłopoty z wymową mogą mieć podłoże tak anatomiczne, jak i psychiczne. Jakie są rodzaje seplenienia?

Na czym polega seplenienie?

Seplenienie, nazywane sygmatyzmem(łac. sigmatismus), to wada wymowy, która polega na nieprawidłowej wymowie 12 głosek dentalizowanych, czyli wymawianych przy zbliżonych do siebie zębach górnych i dolnych. Głoski dentalizowane powinny być artykułowane z językiem za zębami, a jego czubek musi dotykać wewnętrznej powierzchni dolnych siekaczy. Istotą seplenienia jest zniekształcanie, omijanie lub zastępowanie głosek dentalizowanych. Tym samym sygmatyzm polega na nieprawidłowej wymowie głosek:

  • przedniojęzykowo-zębowych (syczących - s, z, c, dz),
  • przedniojęzykowo-dziąsłowych (szumiących - sz, ż, cz, dż),
  • środkowojęzykowo-palatalnych (ciszących - ś, ź, ć, dź).

Zaburzona może być zarówno artykulacja jednej, jaki i kilku lub kilkunastu głosek. Tym samym nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych może dotyczyć jednej, dwóch bądź trzech grup.

Przyczyny seplenienia

Przyczyn seplenienia może być wiele. Najczęściej odpowiadają za nie nieprawidłowości w budowie narządów artykulacyjnych. To na przykład za duży lub za gruby język lub za krótkie wędzidełko podjęzykowe, ograniczające swobodę ruchu języka. Nie bez znaczenia są wady zgryzu, rozszczep podniebienia, przerost trzeciego migdała, anomalie zębowe, jak i niska sprawność narządów artykulacyjnych. Problem pojawia się, gdy mięśnie języka są zbyt słabo lub zbyt mocno napięte.

Inne przyczyny to problemy ze słuchem, także upośledzenie słuchu czy przewlekłe, nawracające choroby górnych dróg oddechowych. Na seplenienie może mieć również wpływ zbyt długie karmienie dziecka smoczkiem, a i powielanie złych wzorców z otoczenia (naśladowanie młodszego rodzeństwa lub rodziców, którzy mówią do dziecka w sposób nieprawidłowy).

Rodzaje seplenienia

Wyróżnia się kilka odmian seplenienia. Ze względu na częstotliwość występowania, najczęściej wymienia się seplenienie międzyzębowe i wargowo-zębowe.

Seplenienie międzyzębowe występuje bardzo często u dzieci, często w trakcie wymiany uzębienia. Wada ta nie ustępuje samoistnie. Zniekształceniu ulegają głoski: s, z, c, dz (szereg syczący). Nieprawidłowość charakteryzuje się tym, że język znajduje się w linii środkowej lub z boku jamy ustnej i wysuwa się między zęby. Seplenienie międzyzębowe nazywane jest seplenieniem interdentalnym lub seplenieniem śródzębnym.

Seplenienie wargowo-zębowe polega na tym, że głoski realizowane są bez udziału języka. Powstają poprzez wytworzoną szczelinę między dolną wargą a górnymi siekaczami lub między górną wargą a dolnymi siekaczami. Wytworzony dźwięk jest podobny do ostro brzmiącego f .

Inne rodzaje seplenienia to seplenienie boczne, wówczas zniekształceniu ulegają głoski s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, ś, ź, ć, dź. Obserwuje się je, gdy szczelina tworzy się w częściach bocznych. To także seplenienie przyzębowe, które charakteryzujące się zbyt dużym naciskiem czubka języka na siekacze oraz seplenienie nosowe, gdy powietrze przedostaje się przez nos. Inne rodzaje to seplenienie krtaniowe, wówczas głoski dentalizowane są zniekształcane przez szmer powstający w krtani i seplenienie wargowe. Mówi się o nim, gdy język pozostaje w pozycji biernej, a między wargami tworzy się szczelina.

Seplenienie: ćwiczenia

Jeżeli dziecko sepleni, konieczna jest wizyta u logopedy, który nie tylko ocenia pracę aparatu artykulacyjnego, ale i pokazuje odpowiednie ćwiczenia. Zdarza się, że niektóre przyczyny należy usunąć lub zniwelować poprzez odpowiednie zabiegi, takie jak na przykład podcięcie wędzidełka podjęzykowego.

Jakie są ćwiczenia na seplenienie? Na przykład wypychanie środka języka (koci grzbiet), dotykanie czubkiem języka do górnych i dolnych zębów, podwijanie szerokiego języka do podniebienia (łyżeczka). Równie ważne są ćwiczenia warg, jak również zabawy w naśladowanie czy powtarzanie rymowanek. Istotne jest zarówno demonstrowanie prawidłowej wymowy, jak i korekta seplenienia. Zestawy oraz kolejność ćwiczeń ustala logopeda.

W niwelowaniu nieprawidłowości w wymowie bardzo ważne są regularne spotkania i kontrole u specjalisty, ale i codzienna praca z dzieckiem w domu, nie tylko gabinecie logopedy. Problemu nie wolno zaniedbywać, ponieważ z czasem seplenienie u dziecka może się utrwalić. Jak długo trwa terapia logopedyczna? Może się okazać, że dziecko będzie potrafiło poprawnie wymawiać głoski już po kilku spotkaniach. Czasem jednak na rezultaty trzeba czekać miesiące, a nawet lata. Rodzaj terapii, jej długość i częstotliwość zależy od zdiagnozowanej wady, wieku dziecka oraz jego predyspozycji.

Skoki rozwojowe dziecka w pierwszym roku życia

Więcej o: