Plusy i minusy oglądania telewizji

Tekst Justyna Dąbrowska
15.01.2007 , aktualizacja: 15.01.2007 12:50
A A A Drukuj
To rodzice decydują, ile czasu dziecko spędza przed telewizorem i co w nim ogląda.

To rodzice decydują, ile czasu dziecko spędza przed telewizorem i co w nim ogląda. (Fot. Marzena Hmielewicz / AG)

Dwulatek posadzony przed telewizorem zastyga w skupieniu. W domu zapada cisza...
ZOBACZ TAKŻE
Siła telewizji jest niesłychana. Nie trzeba tego dowodzić, każdy z nas wie, jak potrafi wciągnąć to, co pokazuje mały ekran. Telewizja wpływa na nas w sposób, z którego pewnie nie do końca zdajemy sobie sprawę. Żyjemy tym, czym żyją mieszkańcy Grabiny, tańczymy w wyobraźni razem z gwiazdami, plan dnia dostosowujemy do pory emisji dobranocki...

Telewizja ma też wpływ na nasze dzieci. Ale dopóki są małe, to my decydujemy - jak wielki.

Plusy i minusy

Telewizja wyzwala skrajne postawy. Są domy, w których odbiornik włączony jest non stop. Nikt nie patrzy w skupieniu w ekran, ale głosy spikerów towarzyszą domownikom przez cały czas, od wczesnego ranka do późnej nocy.

Są też domy, w których telewizji w ogóle się nie ogląda. Nie ma odbiornika lub jest schowany pod kluczem. Jak każdy owoc zakazany, tak i ten kusi dzieci swoją niedostępnością.

Jak sprawić, by telewizor, podobnie jak inne nowo-czesne urządzenia - pomagał nam w życiu, ułatwiał je i rozwijał, a nie komplikował je i zubażał?

Aby bardziej świadomie korzystać z możliwości, jakie daje nowoczesna telewizja, warto pamiętać o możliwych zagrożeniach, jak również zaletach tego medium.

Zagrożenia

- Wolniejszy rozwój poznawczy

Badania wykazują, że dzieci, które oglądają za dużo telewizji, rozwijają się wolniej niż ich rówieśnicy. Wolniej uczą się mówić, mają mniejszy zasób słów, później zdobywają umiejętność czytania, mają gorsze wyniki w szkole.

- Kłopoty z wyobraźnią

Siłą dziecięcego umysłu jest fantazjowanie, które właściwie nie zna granic. Rozwój fantazji służy nie tylko zabawie, ale ma też ogromne znaczenie w dorosłym życiu. Ludzie z rozwiniętą wyobraźnią, są bardziej kreatywni, szybciej znajdują rozwiązanie problemu czy drogi wyjścia z kryzysowych sytuacji. Oglądanie telewizji tłumi wyobraźnię, bo podsuwa gotowe obrazy.

- Wolniejszy rozwój zmysłów

Pierwsze lata życia to gwałtowny rozwój wszystkich zmysłów. Dziecko poznaje świat dotykiem, smakuje go i wącha. Im wrażliwsze są jego zmysły, tym lepiej potem orientuje się w świecie zewnętrznym. Tym lepszym jest obserwatorem, bardziej wyczulonym na sygnały płynące z otoczenia. Telewizor nie emituje smaków ani zapachów. Pobudza jedynie wzrok i słuch, pozostawiając daleko w tyle inne zmysły.

- Mniej kontaktu z rówieśnikami

Na ogół dzieci czas z telewizorem spędzają sam na sam. To nie jest rozrywka grupowa. W tym samym czasie dziecko mogłoby bawić się z dzieckiem sąsiadki. Choć trzylatki nie są jeszcze bardzo uspołecznione, znajdują już przyjemność w swoim towarzystwie.

- Choroba chipsowa

Dziecko, które ogląda film w telewizji, wprawia się w stan podobny do transu. Nagle cały otaczający je świat znika, liczy się tylko to, co na ekranie. Oddech się spłyca, metabolizm zwalnia. Jeśli w tym czasie damy dziecku coś "łatwego" do jedzenia (chipsy, chrupki itp.), będzie jadło, nie zwracając uwagi na to, czy jest głodne. Stąd już krótka droga do otyłości...

Pożytki

- Okno na świat

Dziecko może zobaczyć w telewizji to, czego nie zobaczy na podwórku. Lwy na sawannie, delfiny w oceanie czy piramidy faraonów. To znakomita okazja do opowiadania rozmaitych rozwijających wyobraźnię historii.

- Pożywka dla dziecięcej ciekawości

Coś, co dziecko zobaczyło w telewizji, może być wstępem do poznawania bogactwa świata w rzeczywistości. Widzieliście film o misiu polarnym? Idźcie do zoo i zobaczcie, jak naprawdę wygląda. Zimą miś powinien nawet być dość zadowolony z życia...

Kilka rad na dobry początek

Twoje dziecko właśnie zaczyna poznawać uroki telewizora? Od początku wprowadź jasne zasady, to pomoże uniknąć ewentualnych konfliktów.

- Ustal limity

Dziecko poniżej 18 miesięcy nie powinno w ogóle oglądać telewizji. Dwulatek powinien spędzać przed telewizorem nie więcej niż 30 minut dziennie, a trzylatek nie więcej niż godzinę (w dwóch porcjach). Takich limitów uda wam się przestrzegać, jeżeli po wyłączeniu telewizora zachęcisz dziecko do atrakcyjnej zabawy lub poczytasz mu ulubioną książeczkę. Jeśli od początku przyzwyczaicie dziecko do tego, że telewizja jest limitowana, unikniecie wielu niepotrzebnych awantur.

- Oglądajcie razem

Postaraj się od początku pokazywać dziecku, że może mieć dystans do tego, co ogląda, zarówno do programu, jak i do reklam. Opowiadaj mu, co widzisz, zadawaj pytania, żartuj. Zachęcaj dziecko, by samo również opowiadało, co widzi (Co będzie dalej? Jak myślisz - kto ma rację? Który bohater bardziej ci się podoba? Zobacz, jak nas namawiają do kupowania tych czekoladek, musieli wydać na to mnóstwo pieniędzy!).

- Selekcjonuj

Wybieraj tylko to, co na pewno nadaje się dla twojego malca. Eliminuj filmy i programy ze scenami przemocy oraz takie, które wzbudzają w dziecku strach.

- Komentuj

Czasem nawet w filmie dla dzieci może się zdarzyć scena straszna lub pełna przemocy. Nie zostawiaj tego bez komentarza. Powiedz: "O, zapalił mu się ogon, ale na szczęście przyjaciele pomogli mu ugasić pożar".

- Nie traktuj telewizji jako nagrody

Oglądanie TV powinno być limitowaną rozrywką (najlepiej rodzinną) dokonywaną na zasadzie wyboru. Tzw. szlaban na telewizję nie łączy się z przewinieniem dziecka, więc niczego go nie uczy. Oglądanie TV nie powinno też być "pocieszaczem" ani "uspokajaczem", bo wyrabia w dziecku niedobre nawyki. Najlepszym pocieszeniem jest przytulenie przez rodziców.

Bezpieczne oglądanie

Telewizja proponuje dla dzieci wiele kanałów z kreskówkami.

Ale nie wszystko, co animowane i kolorowe, nadaje się dla maluchów - wiele bajek przeraziłoby nawet dorosłego amatora thrillerów! Godny polecenia jest kanał Mini-mini oraz Disney Channel - emitowane tu bajki nie zawierają scen przemocy, uczą pozytywnego spojrzenia na świat. Jednak nawet w najlepszym kanale zdarzają się filmy czy reklamy, których wcale nie chcemy podsuwać dzieciom. Dobrym wyjściem z sytuacji są bajki na płytach DVD lub kasetach wideo. Znamy ich treść, możemy kontrolować czas, jaki dziecko spędza przed ekranem. Bezpieczne bajki na płytach DVD możesz kompletować wraz z numerami "Dziecka".

  • 1
  • 3
  • Re: Plusy i minusy oglądania telewizji mazmut 20.01.07, 11:06

    ja tam oglądałem jak byłem 3-4 latkiem "latający cyrk monthy pytona" no bo wnazwie był cyrk ale jakoś jestem "normalny" a tak na serio to do upadłegooglądałem Animal planet i discovery. »

  • Re: Plusy i minusy oglądania telewizji 0golone_jajka 20.01.07, 11:06

    Moi oglądają mniej więcej od 30 do 60 minut dziennie. Przyzwyczaiłem ich do bajek po angielsku i dzięki temu łapią słówka i osłuchują się z językiem.»

  • Do przemocy karol99321 27.01.07, 12:39

    już tylko jeden krok»

Redakcja eDziecko.pl

*

Agnieszka Wirtwein-Przerwa

  • redaktorka naczelna
  • agnieszka.wirtwein@agora.pl
  • redaktorka
  • karolina.stepniewska@agora.pl
  • dziennikarka
  • biszewska@yahoo.com
  • dziennikarz, felietonista
  • marcin.sztetter@gmail.com
  • felietonistka
  • administratorka forum
  • zona_mi@gazeta.pl