Zdrowy sok - czyli jaki?

Tekst Joanna Szulc Konsultacja: dr n. med. Izabella Łazowska-Przeorek
16.10.2009 , aktualizacja: 16.10.2009 14:49
A A A Drukuj

Fot. üukasz Falkowski / Agencja

Gdy kończy się sezon, dobry sok godnie zastąpi świeże owoce. Dobry, czyli jaki?
Dobry sok poznamy po dokładnym opisie. Warto uważnie przeczytać etykietę, a nie sugerować się jedynie nazwą. Najodpowiedniejsze są soki, które zostały opatrzone informacją "środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego dla niemowląt i małych dzieci". To gwarancja, że wybrany przez nas sok został wyprodukowany z przebadanych surowców, pochodzących z kontrolowanych, coraz częściej ekologicznych, upraw, nie jest dosładzany cukrem z buraków (zawiera tylko fruktozę), sztucznie witaminizowany ani konserwowany chemicznymi substancjami. Od początku warto przyzwyczajać dziecko, że dostaje sok rozcieńczony przegotowaną wodą źródlaną. Nie przywyknie tak szybko do bardzo słodkiego smaku.

Klarowany czy przecierowy?

Zarówno soki dla niemowląt, jak i te dla dzieci występują w dwóch formach - czyste soki klarowane i te zawierające miąższ, czyli przecierowe. Ich skład jest niemal identyczny. Niemal, bo klarowane nie mają jednego ważnego składnika - błonnika, który reguluje pracę jelit.

Są też mniej przetworzone i bardziej sycące, można więc je potraktować jako deser, a nawet jako drugie śniadanie niejadka, jeśli jest to sok warzywny.

Jednego, jak i drugiego rodzaju soków maluch nie powinien wypijać zbyt dużo. Jeśli dziecko nie ma apetytu, warto zliczyć wypijane przez nie w ciągu dnia porcje soków - być może brzuszek jest nimi zbyt wypełniony.

Nie ma przy tym większego znaczenia, czy sok jest jednorodny, np. marchwiowy, jabłkowy, morelowy, czy w jednej butelce je połączono. Niemowlętom podaje się najpierw soki jednoskładnikowe, bo łatwiej wtedy zauważyć, że coś je uczula. Dobrym rozwiązaniem jest podawanie przecierowych soków warzywno-owocowych tym dzieciom, które krzywią się na widok warzyw. Owoce łagodzą nieco wytrawny smak warzyw, a sam sok - choć nie zastąpi całodziennego zapotrzebowania na nie - może stanowić doskonałe urozmaicenie diety.

W butelce czy w kartonie?

Soki dla niemowląt to żywność najwyższej jakości, dlatego kosztują więcej niż te dla dorosłych. Najlepsze pakowane są w szklane butelki. Lepiej rzadziej podawać dziecku dobry, zdrowy sok lub owocowy deser w słoiczku, a do picia wodę, niż codziennie poić je napojem wyprodukowanym z owoców i wody niepewnego pochodzenia, z dodatkiem cukru i innych niepożądanych składników.

Jest jeden wyjątek od tej reguły - tzw. soki jednodniowe. Teoretycznie są one bardzo zdrowe. Jeśli nie mamy pewności, że były właściwie przechowywane i transportowane oraz że faktycznie zostały zapakowane w butelki kilka godzin wcześniej, nie ryzykujmy. Takie soki szybko się psują - ich przydatność do wypicia mija w ciągu doby.

Soczki w kartonikach to zwykle napoje lub sok mocno przetworzony - najpierw zagęszczony, a następnie rozrzedzony tak bardzo, że konieczne jest dosłodzenie go i wzbogacenie sztucznymi witaminami, bo naturalnych w nim już nie ma. Owoce użyte do ich produkcji pochodzą z wielkich przemysłowych upraw. Z tego samego względu dla najmłodszych nie nadają się soki dla dorosłych, nawet te renomowanych firm.

A może wyciskany?

Domowa produkcja świeżego soku to dobry pomysł, pod warunkiem że wyciskamy go z owoców i warzyw uprawianych ekologicznie, na dobrych, nieskażonych glebach, bez użycia środków owadoczy chwastobójczych itp. i nie przechowywanych zbyt długo (świeże warzywa i owoce tracą z czasem cenne witaminy). Takiego soku nie doprawiamy cukrem i podajemy bezpośrednio po wyciśnięciu. Soki z cytrusów można rozcieńczyć wodą, żeby osłabić ich kwaśny smak, lub połączyć z innym, słodkim z natury owocem, np. grejpfrut ze zmiksowanymi malinami, to jednak propozycja raczej dla przedszkolaka niż półtorarocznego malucha.

Jak przechowywać

Tak jak dania w słoiczkach dla niemowląt, soki dla najmłodszych nie zawierają konserwantów ani żadnych sztucznych dodatków. Ich długa przydatność do spożycia wynika z dokładnie kontrolowanego procesu produkcji i pakowania próżniowego. Nakrętka butelki przy otwarciu powinna zrobić charakterystyczne: klik! Od tej chwili sok należy przechowywać w lodówce (na półce, nie w drzwiach), ale nie dłużej niż 48 godzin. I tylko wtedy, gdy dziecko nie piło bezpośrednio z butelki (nawet przez słomkę), bo bakterie, które ze śliny przenikają do płynu, mogłyby się szybko namnożyć podczas przechowywania. Nieotwarte soki, podobnie jak wodę butelkowaną, można trzymać na półce, najlepiej w zamykanej szafce, żeby promienie słoneczne nie miały do nich dostępu, i koniecznie wypić przed upływem terminu ważności.

Czas na sok

Soki - owocowe, a także warzywne - możemy wprowadzać do niemowlęcej diety już od 5.-6. miesiąca życia, jeśli dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym, lub od 7. miesiąca, jeśli maluch ssie pierś.

W pierwszym roku życia

Nie więcej niż 50-100 ml dziennie (porcję zwiększamy z czasem, zaczynając od jednej, dwóch łyżeczek).

Najpierw: jabłkowy. Po miesiącu: marchwiowy, dyniowy, z czarnych jagód. W kolejnym: maliny, gruszki i morele. Następnie: brzoskwinie, winogrona, banany.

Po 1. urodzinach

Nie więcej niż 150-180 ml ml dziennie.

Z owoców cytrusowych (pomarańczy, grejpfrutów), truskawek - jeśli dziecko nie ma alergii pokarmowej. A także z czarnych porzeczek, żurawiny oraz z warzyw: czerwonych buraków, selera, pomidorów.

Zobacz więcej na temat:

  • Zdrowy sok - czyli jaki? jagoda_sz 01.12.09, 09:25

    Ciekawe artykuły o sokach, słodzikach, ale też o kosmetykach dla dzieci znlazłam na Wybredni.pl.»

  • Zdrowy sok - czyli jaki? w-ella 25.03.10, 13:30

    no właśnie jaki?, chyba tylko jak się samemu przygotuje, bo zdrowie w gotowychsoczkach (mam na myśli konkretnie f-mę Gerber) to raczej nieporozumienie. Z mojego doświadczenia z »

  • Zdrowy sok - czyli jaki? agusiask18 03.05.10, 22:09

    Oczywiście MonaVie. Jest to bardzo zdrowy sok, który osobiście rozcieńczam zwodą. Dla dzieci i dorosłych.Piję już 7 butelkę. Z moich obserwacji zauważyłam: wzrost energii, lepszy sen,bystre »

Redakcja eDziecko.pl

*

Agnieszka Wirtwein-Przerwa

  • redaktorka naczelna
  • agnieszka.wirtwein@agora.pl
  • redaktorka
  • karolina.stepniewska@agora.pl
  • dziennikarka
  • biszewska@yahoo.com
  • dziennikarz, felietonista
  • marcin.sztetter@gmail.com
  • felietonistka
  • menadżerka od społeczności
  • agata.podrazka@agora.pl
  • administratorka forum
  • zona_mi@gazeta.pl