Badania prenatalne

Tekst: lek. med. Agnieszka Kurczuk-Powolny
27.05.2010 , aktualizacja: 04.11.2009 11:58
A A A Drukuj
Wszyscy przyszli rodzice chcieliby upewnić się, czy ich dziecko jest zdrowe. Dzięki tym badaniom to jest możliwe.
Drugi trymestr to przede wszystkim czas na badania prenatalne, które mają upewnić rodziców, czy dziecko jest zdrowe. Nie wykrywają one, niestety, wszystkich możliwych chorób. Pozwalają jednak wykryć lub wyeliminować najczęstsze wady genetyczne, takie jak zespół Downa, wodogłowie, rozszczepy kręgosłupa, wady serca, nerek, kończyn. Niektóre z tych wad można leczyć lub korygować zaraz po urodzeniu. Tak jest np. z wadami serca, lepiej więc wiedzieć o nich, zanim dziecko przyjdzie na świat. Bo wtedy można zaplanować poród w szpitalu wysokospecjalistycznym, w którym tuż po porodzie można będzie natychmiast udzielić dziecku pomocy.

Wykrycie poważnych wad wrodzonych, uniemożliwiających dziecku przeżycie po urodzeniu, jest, zgodnie z obowiązującym prawem, wskazaniem do przerwania ciąży, jeśli taka jest wola rodziców.

Jeżeli zdecydują się oni kontynuować ciążę, świadomość istnienia wady lub poważnej choroby dziecka pozwoli im wcześniej zasięgnąć specjalistycznej porady i przygotować się na trudy związane z leczeniem i opieką nad chorym dzieckiem.

Z kolei wykluczenie wad, oczywiście w zakresie dostępnym dzisiejszej medycynie, pozwala wszystkim spać spokojnie.

Badania prenatalne zaleca się kobietom po 35. roku życia, a także gdy w rodzinie były choroby genetyczne lub jeśli poprzednie dziecko urodziło się z wadą.

Badania te są refundowane przez NFZ i teoretycznie powinny być dostępne dla wszystkich kobiet. Powinny być proponowane na początku drugiego trymestru ciąży każdej kobiecie, która ma do tego wskazania. Niestety, ze względu na małą ilość ośrodków wykonujących takie badania i spory ideologiczne oraz małą świadomość społeczną, ich dostępność jest utrudniona. Można oczywiście wykonać je w prywatnych lecznicach, niezależnie od istniejących wskazań, na życzenie rodziców. Koszt badań prenatalnych w lecznictwie prywatnym to 100-200 zł za USG oraz 400-500 zł za badania prenatalne krwi, np. test PAPP-A.

Rodzaje badań prenatalnych

Można je podzielić na nieinwazyjne i inwazyjne. Pierwsze nie zagrażają dziecku. Inwazyjne wiążą się z pewnym ryzykiem, wykonuje się je, gdy wyniki wstępnych badań nieinwazyjnych wskazują na podwyższone ryzyko wad wrodzonych.

Badania nieinwazyjne

Badanie ultrasonograficzne

W celu wykrycia wad zaleca się wykonanie USG między 11. a 14. tygodniem ciąży oraz w 18.-22. tygodniu.

W tym pierwszym badaniu ocenia się między innymi szerokość tak zwanego przejaśnienia karkowego (NT- czasem nazywa się to "badaniem przezierności karkowej").

Poszerzony zbiornik płynu na karku płodu, który można zaobserwować tylko w tym okresie, może (ale wcale nie musi) świadczyć o zwiększonym ryzyku wystąpienia zespołu Downa (lub innych podobnych zespołów genetycznych). Może też świadczyć o zagrożeniu wadą serca. Stanowi to wskazanie do dalszych badań, również tych inwazyjnych.

W tym badaniu USG ocenia się również inne parametry, jak obecność i wielkość kości nosowej, przepływy w przewodzie żylnym.

Wynik pozwala wstępnie oszacować ryzyko wad.

Kolejne USG zwane potocznie połówkowym, gdyż wykonywane jest w połowie ciąży, około 20. tygodnia.

To najlepszy czas, by ocenić struktury wewnętrzne dziecka, budowę jego serca, nerek, mózgu i innych narządów. Pomiary poszczególnych przekrojów ciała dziecka pozwalają ocenić, czy rośnie ono prawidłowo. Oblicza się też jego szacunkową wagę. Podczas tego USG można już zwykle bez większego ryzyka pomyłki określić płeć dziecka.

Badania krwi

Test PAPA-A wykonuje się między 10. a 14. tygodniem ciąży. Polega on na pobraniu próbki krwi matki i oznaczeniu w niej poziomu białka ciążowego A (PAPP-A) oraz beta hCG.

Obniżenie lub podwyższenie poziomu tych substancji może być oznaką wad genetycznych.

Zobacz także
  • 1
  • ____ A po co to wiedziec? ____ alicja.30.tysiecy 10.11.09, 06:11

    A po co wiedziec wczesniej, ze dziecko ma wady wrodzone, skoro i tak sie nieusunie dziecka?Po to, zeby sie tylko stresowac i plakac cala ciaze? Nie wszyscy rodzice chca wiedziec wczesniej, »

  • Badania prenatalne sueellen 11.11.09, 23:52

    Wszyscy przyszli rodzice chcieliby upewnić się, czy ich dziecko jestzdrowe. Dzięki tym badaniom to jest możliwe.I to stwierdzenie jest absolutnie nieprawdziwe. Zdecydowałam się jedynie »

Redakcja eDziecko.pl

*

Agnieszka Wirtwein-Przerwa

  • redaktorka naczelna
  • agnieszka.wirtwein@agora.pl
  • redaktorka
  • karolina.stepniewska@agora.pl
  • dziennikarka
  • biszewska@yahoo.com
  • dziennikarz, felietonista
  • marcin.sztetter@gmail.com
  • felietonistka
  • administratorka forum
  • zona_mi@gazeta.pl