1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Trzeci miesiąc ciąży

To już ostatnie tygodnie złego samopoczucia. Wkrótce usłyszysz bicie serca swojego dziecka i poczujesz przypływ energii.
Teraz kobieta z reguły czuje się lepiej. Mijają nudności, bóle głowy, brzucha i krzyża. Jeśli występowało plamienie związane z tzw. niedomogą lutealną, teraz powinno zniknąć. Słabnie ucisk na pęcherz moczowy i rzadziej biega się do toalety. Zaczyna się powiększać brzuch - dno macicy wystaje ponad spojenie łonowe. W 14. tygodniu ciąży można już wysłuchać tętno płodu. Wynosi od 120 do 160 uderzeń na minutę. Odtąd będzie się je sprawdzać przy każdej wizycie.

ZADBAJ O NOGI

Kurcze łydek wiążą się często z niedoborem magnezu i potasu. Poziom tych pierwiastków można zbadać w prosty sposób i w razie potrzeby uzupełnić. Najlepiej kupić w aptece preparat, który oprócz magnezu zawiera witaminę B6 ułatwiającą jego przyswajanie. Warto powstrzymać się od picia kawy i herbaty, bo oba te napoje utrudniają wchłanianie magnezu.

Bóle nóg, mrowienie i uczucie ciężkości mogą świadczyć o zagrażających kłopotach z żylakami. Unikaj stania i siedzenia przez długi czas. Nie siadaj ze skrzyżowanymi nogami i udami przywierającymi do krzesła. Jak najczęściej odpoczywaj z nogami uniesionymi do góry. Noś rajstopy przeciwżylakowe. Powinny ci też pomóc ćwiczenia (obracanie stopami w kostkach) i delikatny masaż nóg.

PRZECIWDZIAŁAJ ZAPARCIOM

Problemy z wypróżnianiem się są ubocznym skutkiem zmian hormonalnych. Progesteron i inne hormony ciążowe osłabiają perystaltykę jelit. Należy dużo pić, unikać gotowanej marchwi, ryżu i słodyczy. Zaleca się dietę bogatą w błonnik: pieczywo z pełnego przemiału, kasze, otręby zbożowe. Rozluźniająco działają też warzywa, owoce, suszone śliwki i orzechy. Warto pamiętać o jogurtach, które poprawiają florę bakteryjną jelit. Zaparcia mogą być ubocznym skutkiem przyjmowania preparatów żelaza.

BADANIA PRENATALNE

W trzecim miesiącu możesz zrobić pierwsze badania prenatalne. Są refundowane jedynie w przypadkach, kiedy występują istotne wskazania medyczne (wiek matki powyżej 35. roku życia, obciążenia genetyczne w najbliższej rodzinie). Skierowanie na badania powinien wystawić lekarz prowadzący. Niestety, niewiele ośrodków wykonuje je w ramach NFZ i terminy są zwykle odległe. Pozostaje więc badanie w prywatnym ośrodku. Koszt testu PAPP-A, od którego zaczyna się zwykle diagnostykę prenatalną, wynosi łącznie z wykonywanym jednocześnie USG około 500 zł. Koszt testu zintegrowanego to zwykle wydatek około 700 zł.

•  Test PAPP-A (połączony) - przeprowadza się między 10. a 14. tygodniem ciąży. Pozwala ocenić ryzyko wystąpienia zespołu Downa, zespołu Edwardsa i zespołu Patau. Polega na ocenie stężenia białka PAPP-A oraz beta hCG. Do badania pobiera się próbkę krwi matki. Dodatkowo wskazane jest wykonanie badania USG do dokładnej oceny wieku płodu i pomiaru warstwy płynu w tkance podskórnej szyi płodu (tak zwanej przezierności karkowej). Ryzyko wystąpienia wady oblicza program komputerowy uwzględniający także wiek matki. Wynik otrzymuje się po kilku dniach. Dodatni stanowi wskazanie do dalszej diagnostyki. Czułość testu, czyli wskaźnik wykrywania istniejących wad, wynosi 90 proc.

•  Test potrójny - polega na pobraniu krwi matki i oznaczaniu w niej poziomów alfafetoproteiny (AFP), beta hCG i wolnego estriolu. Dodatkowo można oznaczyć poziom inhibiny A i wtedy badanie nosi nazwę testu poczwórnego. Przy poszczególnych wadach płodu występują charakterystyczne zmiany stężenia tych substancji. Badanie robi się między 15. a 22. tygodniem ciąży, a wyniki są gotowe po kilku dniach. Czułość testu w stosunku do zespołu Downa wynosi około 60 proc.

•  Test zintegrowany - polega na wykonaniu testu PAPP-A w 11.-13. tygodniu ciąży i testu potrójnego w 15.-20. tygodniu ciąży, a następnie obliczeniu łącznego ryzyka za pomocą specjalnego programu komputerowego. Czułość testu wynosi około 90 proc., rzadziej też stwierdza on wadę tam, gdzie faktycznie jej nie ma.

JAK SIĘ ROZWIJA TWOJE DZIECKO

•  TYDZIEŃ 11.

Maluch ma 5-6 cm długości i waży ok. 8 g. Głowa, przedtem przywiedziona do mostka, teraz odchyla się do tyłu, robi się bardziej owalna. Szyja staje się smuklejsza. Zaczynają różnicować się zewnętrzne narządy płciowe chłopców. Do tej pory i chłopcy, i dziewczynki mieli guzek płciowy - pomarszczoną wypustkę z dziurką na zewnętrznej powierzchni. W 11. tygodniu ciąży chłopcy dostają zastrzyk męskich hormonów z jąder, ich prącie stopniowo wydłuża się i wygładza, a otwór przesuwa się na czubek główki penisa. Narządy płciowe dziewczynek na razie pozostają bez zmian. Za kilka tygodni wypustka wciągnie się i stanie się łechtaczką, a ze zmarszczek ukształtują się wargi.

•  TYDZIEŃ 12.

Dziecku zaczynają rosnąć paznokcie u rąk, a na jego skórze pojawiają się zawiązki cebulek włosowych. Maluch zaczyna reagować na bodźce pochodzące z zewnątrz, np. na mocny dotyk reaguje gwałtownym ruchem całego ciała. Zwiększa się ilość płynu owodniowego, więc może swobodnie pływać. Ma ponad 6 cm długości i waży 10-14 g.

Dziecko jest już odporniejsze na ewentualne przechodzone przez ciebie infekcje czy zażywane lekarstwa. Nadal jednak dbaj o zdrowie i nie bierz żadnych lekarstw bez konsultacji z lekarzem.

•  TYDZIEŃ 13.

Rozwija się mimika. Dziecko nadyma policzki, marszczy czoło, zwija wargi w ryjek - ćwiczy w ten sposób mięśnie twarzy. Otwiera usta i połyka wody płodowe, dzięki czemu ćwiczy nerki i układ trawienny. Produkty przemiany materii przenikają przez błonę łożyskową do układu krążenia mamy, a potem są filtrowane przez jej nerki. Rozwija się zmysł smaku - jeśli do wód płodowych dodana zostanie glukoza, dziecko chętniej je połyka. Pojawiają się zawiązki zębów. Ukształtowały się już kości, stawy i mięśnie. Dziecko macha rękami i nogami, podskakuje, kręci głową, fika koziołki, podkurcza palce stóp, umie się nawet podrapać. Ćwiczy w ten sposób mięśnie i testuje system nerwowy. Wody płodowe tłumią te ruchy, więc ich nie czujesz. Dziecko ma 6,5-7 cm długości i waży 13-20 g.

W 13. tygodniu zwykle robi się tzw. USG genetyczne, na którym lekarz ogląda i mierzy poszczególne narządy płodu, zwracając uwagę zwłaszcza na szerokość tzw. przezierności karkowej.

•  TYDZIEŃ 14.

Dziecko jest wielkości pomarańczy, ma 8-9 cm długości i waży ok. 25 g. Delikatny meszek zaczyna pokrywać jego brwi i górną wargę. W mózgu co minuta powstają setki tysięcy nowych komórek nerwowych. Kolejne nerwy rosną parami - po lewej i po prawej stronie ciała. Ciało staje się wrażliwe na dotyk, z wyjątkiem czubka i boków głowy, bo te części są najbardziej narażone na ucisk podczas porodu. Można już rozpoznać płeć dziecka na podstawie zewnętrznych narządów płciowych.

Jedz sporo ryb. Są one źródłem białka, jodu, fosforu, wapnia, kwasów tłuszczowych Omega-3 potrzebnych tobie i dziecku. Unikaj jednak ryb surowych (w sushi) i wędzonych (może w nich być listeria). Najzdrowsze są pieczone, duszone i gotowane.

Tekst KATARZYNA WILCZEK Konsultacja: prof. dr hab. med. HIERONIM BARTEL, embriolog

Więcej o: