1. I trymestr ciąży

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
  2. II trymestr ciąży

    1. 15
    2. 16
    3. 17
    4. 18
    5. 19
    6. 20
    7. 21
    8. 22
    9. 23
    10. 24
    11. 25
    12. 26
    13. 27
  3. III trymestr ciąży

    1. 28
    2. 29
    3. 30
    4. 31
    5. 32
    6. 33
    7. 34
    8. 35
    9. 36
    10. 37
    11. 38
    12. 39
    13. 40
  4. I rok życia

    1. 1
    2. 2
    3. 3
    4. 4
    5. 5
    6. 6
    7. 7
    8. 8
    9. 9
    10. 10
    11. 11
    12. 12
    13. 13
    14. 14
    15. 15
    16. 16
    17. 17
    18. 18
    19. 19
    20. 20
    21. 21
    22. 22
    23. 23
    24. 24
    25. 25
    26. 26
    27. 27
    28. 28
    29. 29
    30. 30
    31. 31
    32. 32
    33. 33
    34. 34
    35. 35
    36. 36
    37. 37
    38. 38
    39. 39
    40. 40
    41. 41
    42. 42
    43. 43
    44. 44
    45. 45
    46. 46
    47. 47
    48. 48
    49. 49
    50. 50
    51. 51
    52. 52

Podaj: planowaną datę porodu lub datę urodzin dziecka

Prawa i przywileje rodziców

Będziecie mieli dziecko. A może już się wam urodziło? Od teraz wasze życie całkowicie się zmieni, ale wcale nie musi to być zmiana na gorsze. Ważne, żeby się do tego wszystkiego chociaż trochę przygotować. Np. poznając swoje prawa. Kobietom w ciąży i rodzicom małych dzieci należą się szczególne przywileje. Dodatkowe urlopy, ulgi, ochrona w pracy, ale też różne formy pomocy finansowej. Nie jest łatwo się w tym wszystkim połapać. Podpowiadamy wam po kolei, kiedy i jak o to się starać.
9 tydzień ciąży

Zadbaj o warunki pracy

Często przyszli rodzice czekają z przekazaniem wiadomości o dziecku do końca pierwszego trymestru, czyli mniej więcej do trzynastego tygodnia. Wtedy mijają podstawowe zagrożenia i zmniejsza się ryzyko utraty ciąży. Ale już wcześniej mama powinna zadbać o swoje bezpieczeństwo i wygodę w miejscu pracy.

Jak? Kobieta w ciąży nie może pracować dłużej niż 8 godzin, nie wolno dawać jej nadgodzin nawet na jej prośbę. To wszystko gwarantuje Kodeks Pracy. Gdy charakter pracy przyszłej mamy zakłada np. pracę w nocy, pracodawca musi ją przenieść na inne stanowisko. Oczywiście nie można ci w takiej sytuacji obniżyć pensji - musisz dostać dodatek wyrównawczy.

W opisanych sytuacjach lepiej jest powiedzieć szefowi o ciąży jak najwcześniej. Jeśli jednak jesteś zatrudniona na umowę na czas określony i niedługo mija termin jej rozwiązania, na wszelki wypadek poczekaj z zawiadomieniem kierownictwa do końca trzeciego miesiąca ciąży.

14 tydzień ciąży

Przyszłej mamy nie można zwolnić

Powinnaś już powiedzieć swojemu szefowi o ciąży. Jeśli jesteś zatrudniona na umowę o pracę, podlegasz bezwzględnej ochronie i nie można cię zwolnić (nawet w wypadku zwolnień grupowych). Jeśli jednak pracujesz na czas określony i umowa skończy ci się po trzecim miesiącu ciąży lub później, pracodawca musi ci ją przedłużyć do dnia porodu.

Niestety, żadnej ochrony przed zwolnieniem nie ma kobieta w ciąży pracująca na umowę-zlecenie czy o dzieło. Podobnie pracownica tymczasowa albo osoba na umowie o zastępstwo.

19 tydzień ciąży

Gdy zachorujesz

W razie choroby masz prawo do 270 dni zwolnienia chorobowego (płatne 100 proc.), czyli praktycznie całą ciążę możesz spędzić w domu.

Jeśli nie jesteś na zwolnieniu, masz prawo do badań specjalistycznych w czasie pracy. Ale tylko wtedy, gdy w innym terminie jest to niemożliwe (bo np. godziny pracy przychodni pokrywają się z twoim harmonogramem pracy).

23 tydzień ciąży

Pamiętaj o becikowym!

Przy kontrolnej wizycie lekarskiej poproś o zaświadczenie o tym, że w czasie ciąży choć raz zbadał cię lekarz lub położna. Ten dokument będzie ci potrzebny, żeby później dostać becikowe na dziecko.

Uwaga! Od 1 stycznia 2012 roku zmieniają się przepisy. Będziesz musiała mieć papier, który zaświadcza, że trafiłaś pod opieką lekarza znacznie wcześniej - najpóźniej w 10 tygodniu ciąży! Inaczej becikowe nie będzie ci się należało.

38 tydzień ciąży - dziecko może się urodzić w każdej chwili!

Wolne dla taty

Tata musi pamiętać, że z okazji urodzenia dziecka należą mu się dwa dni wolnego. Gwarantują to przepisy prawa pracy. Ale to nie wszystko. Może też wziąć maksymalnie cztery dni urlopu na żądanie albo tacierzyński (inaczej ojcowski) - o tym niżej.

Dzidziuś właśnie się urodził - ma 1 dzień!

Po urodzeniu dziecka w szpitalu mama ma ostatnią okazję, żeby poprosić lekarza lub położną o zaświadczenie do becikowego. Trzeba wziąć też koniecznie dokument uprawniający do urlopu macierzyńskiego (wystawia go lekarz).

Dzidziuś ma 3 dni

Zaczyna się urlop macierzyński

Pamiętaj, żeby zawiadomić pracodawcę o tym, że już urodziłaś. Oczywiście może być mailowo lub przez telefon. Od dnia urodzin malucha jesteś na urlopie macierzyńskim. Tak nazywamy dni wolne, które należą się mamie po urodzeniu dziecka. Niestety, urlop i zasiłek macierzyński (100 proc. wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy) dostaniesz tylko wtedy,

gdy jesteś zatrudniona na umowę o pracę. Umowa o dzieło albo umowa-zlecenie takiego prawa ci nie daje.

Aby dostać urlop, wystarczy zadzwonić do pracy do działu kadr, a potem dostarczyć akt urodzenia dziecka i zaświadczenie ze szpitala.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego mają też mamy - przedsiębiorcy.

Długość urlopu zależy od tego, ile dzieci urodziło ci się przy jednym porodzie. Dokładne wyliczenia znajdziesz w ramce.

Dzidziuś ma tydzień

Pora na becikowe

Czas zająć się becikowym. Jest to świadczenie w wysokości 1000 zł, które należy się wam - rodzicom po narodzinach dziecka. Nieważne, czy urodziło się ono w małżeństwie, czy poza nim. Becikowe może dostać tylko jedno z rodziców - albo matka, albo ojciec - lub prawny opiekun dziecka.

Rodzic dziecka musi przedstawić zaświadczenie, że kobieta w ciąży poddała się przynajmniej jednemu badaniu wykonanemu przez ginekologa lub położną. Oprócz zaświadczenia będziecie musieli złożyć w urzędzie gminy lub lokalnym ośrodku pomocy społecznej): - skrócony akt urodzenia dziecka, - ksero dowodu osobistego, - wniosek złożony w ops-ie z oświadczeniem, że na to dziecko nikt jeszcze nie pobrał becikowego.

Dzidziuś ma 8 tygodni

Tata może zastąpić mamę

Mama już nie ma siły siedzieć w domu z maluchem? A może zdecydowaliście, ze powinna wracać do pracy, bo np. więcej zarabia? Po 14 tygodniach macierzyńskiego możecie się zamienić. Wtedy kobieta ma prawo zrezygnować z reszty urlopu na rzecz taty dziecka i sama wrócić do pracy. A tata będzie miał sześć tygodni wolnego po mamie. Ten urlop dla taty jest również pełnopłatny, a pracodawca nie może odrzucić jego wniosku o urlop. I podobnie jak macierzyński gwarantuje tacie ochronę przed zwolnieniem.

Co musicie zrobić? Mama najpóźniej 7 dni przed ukończeniem 14 tygodnia urlopu macierzyńskiego musi złożyć u pracodawcy wniosek o rezygnacji z pozostałej części urlopu na rzecz ojca dziecka. Do takiego wniosku trzeba dołączyć zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego tatę, potwierdzające termin rozpoczęcia przez niego urlopu macierzyńskiego. Urlop taty musi się rozpocząć bezpośrednio po urlopie mamy. Dlatego tata powinien odpowiednio wcześniej złożyć w pracy pisemny wniosek o sześciotygodniowy urlop na warunkach macierzyńskiego.

Dzidziuś ma 3 miesiące

Tata na tacierzyński!

Jeśli tata nie zdecydował się na macierzyński, zostaje mu jeszcze tacierzyński! Co to takiego? Pełnopłatny urlop tylko dla taty. Tego urlopu nie można się zrzec na rzecz mamy dziecka. Jeśli tata go nie wykorzysta do chwili, kiedy maluch skończy rok, urlop przepada.

To na razie tylko tydzień, ale od początku 2012 roku tata będzie mógł wziąć na dziecko aż 14 dni. Nie trzeba bać się szefa - nie może nam zabronić pójścia na tacierzyński. Warunki są trzy: trzeba być zatrudnionym na umowę o pracę, mieć małe dziecko, które nie skończyło roku, i złożyć wniosek o urlop ojcowski nie później niż siedem dni przed jego rozpoczęciem.

Na tacierzyński można pójść nawet wtedy, gdy żona jest w domu z dzieckiem na macierzyńskim. I razem, we dwójkę, zajmować się maluchem.

Uwaga na nazwy! Niektórzy prawnicy uważają, że tygodniowe wolne dla taty to urlop "ojcowski" a "tacierzyński" to ten urlop, który tata bierze zamiast mamy. Pamiętajmy, żeby uzgodnić nazewnictwo z pracownikiem działu kadr, do którego składamy wnioski o urlopy.

Dzidziuś ma już 4 miesiące

Przysługuje wam jeszcze urlop dodatkowy

Jeżeli mama dziecka jest nadal na macierzyńskim, czas się zastanowić nad urlopem dodatkowym. Czy na pewno go bierzemy? I kto, mama czy tata?

Co to takiego ten dodatkowy? 20 tygodni urlopu to część obowiązkowa, której mama dziecka nie może się zrzec (poza szczególnym przypadkiem, opisanym wyżej, gdy mama zamienia się z tatą). Ale Kodeks Pracy gwarantuje też rodzicom jeszcze fakultatywny urlop macierzyński. Na razie może on trwać maksymalnie 2 tygodnie (na jedno dziecko) i 3 tygodnie (na wieloraczki). Po Nowym Roku to się zmieni: odpowiednio na 4 i 6 tygodni.

Na urlopie dodatkowym mama i tata mają takie same prawa, jak na obowiązkowym macierzyńskim. Ten urlop również jest płatny 100 proc

W tym wypadku również trzeba złożyć pisemny wniosek najpóźniej 7 dni przed jego rozpoczęciem. Kobieta powinna pamiętać, że jej macierzyński dodatkowy musi zacząć się bezpośrednio po obowiązkowym (daty muszą się zgadzać). Tego urlopu, podobnie jak wychowawczego, nie można pracownikowi odmówić.

Dodatkowy urlop mama lub tata mogą wziąć na własne życzenie, ale nie muszą - wybór należy do nich. Każde z nich może po prostu wrócić do pracy.

Dzidziuś ma 4,5 miesiąca

Powrót do pracy

Urlop macierzyński dobiega końca. Jeśli zdecydowałaś się na urlop dodatkowy, pobędziesz z dzieckiem jeszcze miesiąc, jeśli nie - tylko dwa tygodnie. A potem znów do pracy

Po powrocie z macierzyńskiego szef musi ci zagwarantować pracę na dotychczasowym stanowisku. Jeśli to niemożliwe, to przynajmniej na równorzędnym lub na innym odpowiadającym twoim kwalifikacjom. Wynagrodzenie powinno być takie, jakie otrzymywałabyś, gdybyś nie korzystała z urlopu.

Uważaj, kończy się twoja ochrona przed zwolnieniem. Gdy np. pracujesz na umowę na czas określony, szef może cię zwolnić bez podania przyczyny i będziesz miała bardzo małe możliwości dochodzenia swoich roszczeń.

Dlatego zastanów się nad powrotem do pracy, ale w niepełnym wymiarze godzin, najmniej na pół etatu. Wtedy będziesz chroniona (chroniony) przed zwolnieniem przez rok. Tak może zrobić każdy, kto ma prawo do urlopu wychowawczego.

Dzidziuś ma 5 miesięcy

Idziemy na urlop wypoczynkowy

Jeśli macie zaległy urlop wypoczynkowy, może warto go teraz wykorzystać? Zwłaszcza, gdy któreś z was wybiera się później na wychowawczy.

Dzidziuś ma pół roku

A może jednak urlop wychowawczy?

Jeśli naprawdę nie chcesz wracać do pracy, bo, np. nie ma dla dziecka miejsca w żłobku i nie stać was na opiekunkę, pozostaje ci urlop wychowawczy. Po urlopie macierzyńskim (i dodatkowym), zamiast wracać do pracy, mama i tata mają prawo do trzech lat urlopu wychowawczego. Nie mogą jednak pozostać na nim dłużej niż do momentu, gdy dziecko skończy cztery lata. Uwaga! Tata i mama mogą być na wychowawczym do trzech miesięcy w tym samym czasie.

Wniosek o wychowawczy musisz złożyć najpóźniej na dwa tygodnie przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Pamiętaj, przemyśl dobrze, jak długi ma być - ten urlop można wykorzystać najwyżej w czterech częściach.

W czasie wychowawczego masz opłacane ubezpieczenie rentowe i emerytalne, a także zdrowotne. Rodzicowi na wychowawczym nie przysługuje jednak zasiłek chorobowy, czyli tzw. L4.

Uwaga, na wychowawczym nie dostaniesz już żadnych pieniędzy.

Dzidziuś ma 7 miesięcy

Skąd wziąć pieniądze na życie?

Jesteś już na wychowawczym? Trudno wam związać koniec z końcem bez dodatkowego dochodu?

Możesz trochę popracować. Na wychowawczym rodzic może podjąć pracę u dowolnego pracodawcy (oczywiście w niepełnym wymiarze) albo nawet założyć własną firmę. Ale pod warunkiem, że nie przeszkadza to w opiece nad dzieckiem.

Możesz też po prostu skrócić wychowawczy i wrócić do pracy na zmniejszony wymiar godzin (najmniej na pół etatu). Tego pracodawca nie może ci odmówić. Tak możesz sobie popracować rok bez obawy o zwolnienie - a potem znów musisz wrócić do normalnego zatrudnienia (szef musi się na to zgodzić) albo na wychowawczy, jeśli jeszcze ci przysługuje.

Kalkulator wolnego dla mamy i taty

Ile czasu spędzi mama z dzieckiem na płatnym urlopie?

Obowiązkowy urlop macierzyński trwa:

- 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka

- 31 tygodni w przypadku urodzenia bliźniaków,

- 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojaczków,

- 35 tygodni w przypadku urodzenia czworaczków,

- 37 tygodni w przypadku urodzenia pięcioraczków i więcej dzieci.

Plus urlop dodatkowy:

- 2 tygodnie (w przypadku wieloraczków - 3 tygodnie). Od 1 stycznia 2012 to będą już odpowiednio 4 tygodnie i 6 tygodni.

Ile wolnego spędzi tata z dzieckiem na płatnym urlopie?

- 1 tydzień - tacierzyński (może być razem z żoną). Od 1 stycznia 2012 to będą już 2 tygodnie!

- do 6 tygodni - zamiast macierzyńskiego żony (tata sam z maluchem)

- 2 tygodnie - urlop dodatkowy (w przypadku wieloraczków - 3 tygodnie)

(tata sam z maluchem). Od 1 stycznia 2012 to będą już odpowiednio 4 tygodnie i 6 tygodni

2 dni na dziecko - tyle wolnego rocznie przysługuje dodatkowo rodzicom dzieci do 14. roku życia.

Więcej o: